Tomaat

Late bladvlekkenziekte (phytophthora) is degene waar je meteen op moet reageren, want ze raast door koel, vochtig weer en kan een plant in een paar dagen platleggen. Trek de hele plant eruit, stop hem in een zak, en gooi hem bij het afval. Doe hem alsjeblieft niet op de composthoop, want zo neem je de ziekte zo mee naar de tuin van volgend jaar.

Als een bodemschimmel als fusarium- of verticilliumverwelking de stengel van binnenuit verstopt, is er helaas geen manier om de plant er weer bovenop te helpen, maar dit is niet jouw schuld en het is een volgende keer makkelijk te ontlopen. Trek de plant eruit en begin in het voorjaar opnieuw in een pot met schone grond, of kies rassen die hier gewoon overheen groeien.

Houd moed, want neusrot is een hapering in het gieten en geen teken dat je grond het heeft laten afweten. Een plant die eerst dorst lijdt en daarna wordt verzopen, krijgt geen calcium meer bij de vrucht, waardoor de onderkant inzakt. Zoek een vast gietritme, leg wat mulch rond de voet om vocht vast te houden, en pluk voorzichtig de vruchten weg die het merkteken al dragen.

Die schietschijfvormige vlekken zijn vroege bladvlekkenziekte (alternaria), een schimmel die in warm, drassig weer wakker wordt en van onderaf de plant in kruipt. Je kunt hem voorblijven: knip de gevlekte bladeren weg, geef de plant wat ruimte zodat de lucht erdoorheen kan stromen, en probeer de bladeren droog te houden als je giet.

Als het natte weer aanhoudt, kan septoria-bladvlekkenziekte de onderste bladeren bespikkelen, en het ziet er erger uit dan het is. Zodra je de vlekjes opmerkt, knijp die bladeren eraf, leg mulch neer zodat de regen geen sporen kan opspatten, en giet aan de voet van de plant in plaats van er bovenop.

Schrik niet als een tak kaal blijkt met donkere kruimels eronder, want één enkele tomatenpijlstaartrups kan dat in één nacht doen. Het goede nieuws is dat ze makkelijk aan te pakken zijn: ga bij schemer naar buiten en pluk de dikke groene rupsen er met je vingers af. Draagt er een kleine witte cocons, laat hem dan zitten, want behulpzame sluipwespen zijn al voor je bezig.

Als de bloemen maar blijven afvallen, is de hitte meestal de boosdoener en niet iets wat jij verkeerd deed. Zodra de nachten boven de 21°C blijven of de dagen boven de 29°C uitkomen, zet de plant het zetten van vruchten gewoon even op pauze. Blijf gieten en heb geduld, want zodra het weer omslaat, pakt hij de draad meteen weer op.

Een gebarsten schil betekent alleen dat de vrucht na een droge periode een flinke slok water kreeg en sneller groeide dan de schil kon bijhouden. Hier is niets om je zorgen over te maken, en de oplossing is zacht: giet in een gelijkmatig ritme en leg wat mulch neer om de schommelingen glad te strijken. Komt er een stortbui aan, dan kun je de vrucht gewoon een tikje eerder plukken.

Dit hobbelige, gelittekende uiterlijk heeft een vriendelijke naam, kattengezicht (catfacing), en het komt door een koude periode terwijl de bloemen zich vormden. Wees gerust, want de vrucht smaakt gewoon prima en is perfect eetbaar. Wacht volgend jaar tot de grond is opgewarmd en de laatste koude nachten voorbij zijn voordat je je plantjes buiten zet.

Een handjevol gele bladeren helemaal onderaan is meestal niets om je druk over te maken, gewoon de plant die oud blad loslaat terwijl hij zich in de vruchten stort. Houd het wel in de gaten: als de vergeling hoger begint te klimmen of de hele plant er verwassen uitziet, geef hem dan een evenwichtige voeding en kijk even snel of er vlekken of verwelking zijn.