Warzywo · Brassicaceae
Kapusta
Brassica oleracea (Capitata Group)
Zapewnij kapuście stałą wilgoć, żyzną glebę i chłodne powietrze, a odwdzięczy się ciężką, mocno zbitą główką.
Pełne słońce
Co 3–7 dni
5–25°C
60–100 dni
Przegląd
Kapusta to warzywo chłodnej pory, uprawiane dla gęstej główki, którą buduje warstwa po warstwie zwiniętych liści, i jest znacznie łatwiejsza dla początkujących, niż sugeruje jej reputacja. Należy do rodziny kapustowatych, obok brokułów, jarmużu i brukselki, a spotkasz ją w odmianie gładkiej zielonej, głęboko czerwonej i pomarszczonej włoskiej. Ponieważ jest dwuletnia, ale uprawiana jako roślina jednoroczna, w pierwszym roku wkłada całą energię w tę jedną główkę, którą zbierasz na długo przed tym, zanim roślina w ogóle pomyśli o kwitnieniu.
To roślina, która lubi chłód i bez problemu znosi lekki przymrozek, dlatego tak dobrze sprawdza się zarówno jako uprawa wiosenna, jak i jesienna. Pozostaje ładnie zwarta, sięgając zaledwie 30 do 45 cm wysokości, więc zmieści się nawet w ciasnej grządce. Tak naprawdę potrzebuje tylko żyznej gleby i równomiernej wilgoci, a większość kłopotów z kapustą da się prześledzić do potknięcia w jednym z tych dwóch obszarów.
Kapusta wymaga odrobiny cierpliwości, bo główka potrzebuje 60 do 100 dni, by porządnie stężeć, ale to łatwe oczekiwanie. Przyciąga stały tłum gąsienic i kilka upartych chorób, ale żadne z nich nie powinny cię martwić. Wyprzedzaj problemy o krok, utrzymuj równomierną wilgoć, a sezon zakończy się zbitymi główkami, które przetrzymują tygodnie i stają się jeszcze słodsze po jesiennym chłodzie.
Pielęgnacja
W skrócie: zapewnij kapuście pełne słońce i chłodne powietrze, żyzną glebę utrzymywaną w równej wilgoci dzięki regularnemu, obfitemu podlewaniu raz w tygodniu, nawożenie przy sadzeniu i kolejne kilka tygodni później, a główki zbieraj, gdy tylko poczujesz, że są jędrne.
Światło
Kapusta uwielbia pełne słońce, około sześciu lub więcej godzin dziennie, by uformować ciasną, gęstą główkę. Poradzi sobie też w półcieniu i nadal będzie rosnąć, choć główka wyjdzie luźniejsza i trochę wolniej ukształtowana, więc śmiało możesz zachować bardziej zacienione zakątki na cieplejsze okresy, kiedy odrobina ulgi naprawdę się przydaje.
Podlewanie
Utrzymuj równomiernie wilgotną glebę, podlewając około 2,5 do 4 cm wody tygodniowo, tak by woda sięgała na głębokość co najmniej 15 cm, najlepiej rano. Stała, równa wilgotność to prawdziwy sekret, bo gdy główka już stężeje, nagły, obfity podlew po suchym okresie właśnie wtedy powoduje jej pękanie.
Podłoże
Posadź kapustę w żyznej, dobrze przepuszczalnej, piaszczysto-gliniastej glebie, wzbogaconej materią organiczną, tak by pozostawała wilgotna, ale nie podmokła. Dąż do pH 6,0 do 7,0, bo ten lekko kwaśny do obojętnego zakres przy okazji pomaga trzymać kiłę kapusty z dala od korzeni.
Temperatura
Kapusta to roślina chłodnej pory, która najlepiej rośnie w zakresie 5°C do 25°C. Lekki przymrozek jej nie przeszkadza, a jesienny chłód wręcz dodaje główce słodyczy, ale prawdziwy letni upał zwykle skłania ją do wybijania w pęd zamiast ciasnego zwijania liści.
Wilgotność
Zwykła wilgotność powietrza na zewnątrz w zupełności odpowiada kapuście, więc nie musisz gonić za żadną konkretną liczbą. Dobry przepływ powietrza robi znacznie więcej dobrego niż jakikolwiek odczyt wilgotności, bo to stłoczone, wilgotne liście zapraszają choroby, które psują główkę.
Nawożenie
Wmieszaj zrównoważony nawóz w grządkę przy sadzeniu, kierując się wynikiem badania gleby, a potem dokarm azotem około 3 do 4 tygodni po przesadzeniu, by przeprowadzić roślinę przez etap formowania główki. Kapusta ma spore potrzeby pokarmowe, a ten zastrzyk w połowie sezonu delikatnie dopełnia główkę.
Przycinanie
Kapusta nie wymaga właściwego przycinania, więc to jedno zmartwienie mniej. Usuwaj żółknące, uszkodzone lub nadgryzione przez szkodniki zewnętrzne liście, gdy tylko się pojawią, a główkę tnij ostrym nożem w czasie zbioru. Zostaw zewnętrzne liście na łodydze, a możesz w nagrodę uzyskać drugi plon drobnych mini-główek.
Rozmiar i rozstawa
Rośliny pozostają zgrabne i zwarte, osiągając 30 do 45 cm wysokości i 30 do 61 cm szerokości. Zostaw każdej roślinie tyle miejsca, by główki mogły się dobrze uformować, a powietrze mogło swobodnie krążyć i trzymać choroby z daleka.
Kiedy sadzić
Kapusta rządzi się chłodną pogodą, a nie upałem, więc odpowiedni moment siewu jest wybaczający, gdy już go poznasz. Wysiej nasiona w domu późną zimą i wystaw sadzonki na zewnątrz kilka tygodni przed ostatnimi przymrozkami, by zebrać plon na początku lata, albo posadź ponownie w połowie lub pod koniec lata, by uzyskać główki gotowe jesienią, tym słodsze po chłodzie.
Typowe miesiące dla klimatu umiarkowanego: w cieplejszych regionach zaczynaj wcześniej, a tam, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej, sadź później.
- Siew: 6-8 tygodni przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami
- Sadzenie: Wystaw zahartowane sadzonki 2-4 tygodnie przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami; na plon jesienny przesadzaj w połowie lub pod koniec lata, około 6-8 tygodni przed pierwszymi jesiennymi przymrozkami
- Zbiory: Zbieraj, gdy główki są jędrne i gęste, zwykle na początku lata przy sadzeniu wiosennym i w połowie lub pod koniec jesieni przy sadzeniu jesiennym; smak poprawia się po lekkim jesiennym przymrozku
Mrozoodporność
Temperatura: do -46°C
Rozwiązywanie problemów
Niemal każdy problem z kapustą widać na liściach albo wewnątrz główki, a jedno spokojne spojrzenie zwykle wystarczy, by ustalić, czy winny jest gryzący szkodnik, choroba, czy zaniedbane podlewanie. Nie martw się, znajdź poniżej to, co pasuje do twojej sytuacji, i zareaguj wcześnie, póki główkę da się jeszcze uratować.
Więdnięcie w ciepłe dni, spuchnięte korzenie i żółknące liście
To kiła kapusty, choroba glebowa, która rozwija się w kwaśnej ziemi i przekształca korzenie w bezużyteczne, zniekształcone narośla. Rośliny, które się nią zaraziły, nie da się uratować, więc wykop je i zniszcz, zamiast wrzucać do kompostu. Zobojętnij grządkę wapnem, dążąc do pH 6,8 do 7,2, kupuj zdrowe sadzonki i przez kilka lat unikaj sadzenia tam roślin kapustowatych.
Rozwiązanie:
- Usuń i zniszcz zainfekowane rośliny; nie kompostuj ich
- Zobojętnij glebę wapnem do pH 6,8-7,2 w zaatakowanych grządkach
Żółte plamy w kształcie litery V rozprzestrzeniające się od brzegów liści ku środkowi
Te żółte kliny z pociemniałymi żyłkami to czerń bakteryjna, choroba bakteryjna przenoszona przez zakażone nasiona i sadzonki. Wyrwij i zniszcz każdą roślinę z objawami, a gdy liście są mokre, trzymaj się z dala od grządki, by nie roznieść choroby dalej. Zaczynaj od certyfikowanego, zdrowego materiału, podlewaj u podstawy i stosuj płodozmian roślin kapustowatych w cyklu 2 do 3 lat.
Rozwiązanie:
- Usuń i zniszcz zainfekowane rośliny
- Unikaj pracy wśród mokrych roślin, by ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby
Nadgryzione, postrzępione liście usiane ciemnym nawozem owadzim i zielonymi gąsienicami
Tymi gośćmi są gąsienice kapuściane, zwykle bielinek kapustnik, gąsienica wyginająca grzbiet w łuk podczas pełzania, albo drobna larwa tantnisia krzyżowiaczka. Zbieraj je ręcznie, gdy tylko je zauważysz, i sięgnij po Bacillus thuringiensis (Bt), dopóki larwy są jeszcze małe, przechodząc na spinosad tylko wtedy, gdy presja szkodnika utrzymuje się na wysokim poziomie. Włókninowa osłona założona przy przesadzaniu z góry trzyma z dala motyle i ćmy, co oszczędza ci większość kłopotu.
Rozwiązanie:
- Zbieraj gąsienice ręcznie, gdy tylko je zauważysz
- Stosuj konsekwentnie Bacillus thuringiensis (Bt), dopóki larwy są małe
- Zastosuj spinosad zgodnie z etykietą, jeśli presja szkodnika jest duża
Gęsta, dojrzała główka, która pękła
Pękanie pojawia się, gdy po okresie suszy nadchodzi ulewny deszcz albo obfite podlanie, a gęsta główka wchłania wodę szybciej, niż jej skórka zdąży się rozciągnąć. To nie choroba, więc szukaj tego objawu po ulewie na główkach, które są już jędrne. Pękniętą główkę zbierz od razu i wykorzystaj, a napływ wody do pozostałych roślin spowolnij, przekręcając każdą roślinę o ćwierć obrotu albo podcinając szpadlem jedną stronę strefy korzeniowej.
Rozwiązanie:
- Zbierz pęknięte główki od razu i szybko je wykorzystaj
- Przekręć rośliny o ćwierć obrotu albo podetnij szpadlem jedną stronę strefy korzeniowej, by spowolnić wchłanianie wody przez pozostałe dojrzałe główki
Skręcone, pomarszczone liście pokryte woskowatymi, szaro-zielonymi owadami
To mszyce kapuściane, szaro-zielone i pokryte białawym woskiem, gromadzące się na spodniej stronie liści i w fałdach główki. Zmyj kolonie mocnym strumieniem wody, a potem zastosuj mydło insektycydowe albo olej ogrodniczy, dokładnie wcierając go w skupiska. Sprawdzaj sadzonki przed posadzeniem, zostaw miejsce dla biedronek i innych pomocników, a po zbiorach usuń resztki roślinne.
Rozwiązanie:
- Zmyj mocnym strumieniem wody
- Zastosuj mydło insektycydowe lub olej ogrodniczy, upewniając się, że dotrze do kolonii
Toksyczność
Kapusta należy do najłagodniejszych roślin, jakie możesz mieć w domu, więc możesz się zupełnie rozluźnić. Nie zawiera żadnych toksyn, a zwierzęta domowe, gospodarskie i ludzie mogą ją spokojnie jeść. Jedyne, na co warto zwrócić uwagę, to ilość, bo obfita porcja surowej kapustowatej rośliny może u każdego zwierzęcia wywołać lekkie wzdęcia.
Bezpieczna dla
Ludzie · Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki
Koty Brak
Kapusta nie zawiera niczego, co mogłoby zaszkodzić kotu. Skubnięcie gotowanego liścia od czasu do czasu jest zupełnie nieszkodliwe, choć większość kotów po prostu przejdzie obok obojętnie.
Psy Brak
Można nią bezpiecznie dzielić się w niewielkich ilościach, a niektóre psy naprawdę ją lubią. Pies, który zje dużo surowej kapusty, może dostać lekkich wzdęć albo mieć luźniejszy stolec, ale to po prostu praca układu trawiennego, a nie zatrucie.
Konie Bezpieczna
Nie ma tu żadnego ryzyka toksyczności. Duże porcje jakiejkolwiek rośliny kapustowatej mogą wywołać u konia wzdęcia, więc traktuj kapustę jako okazjonalny przysmak, a nie codzienny składnik diety.
Króliki Bezpieczna
Króliki mogą jeść kapustę, a liście stanowią dla nich dobrą zieleninę. Wprowadzaj ją stopniowo i w małych kawałkach, bo nagła większa porcja może zaburzyć delikatny układ trawienny.
Zwierzęta gospodarskie Bezpieczna
Bydło, kozy i owce wypasają się na roślinach kapustowatych bez żadnej krzywdy. Kapusta i jej obrzynki to popularna pasza, najlepiej równoważona innym pokarmem, tak by nigdy nie stanowiła całej diety.
Ptaki Bezpieczna
Kury i inne ptaki chętnie dziobią zawieszoną główkę kapusty, a wielu hodowców wykorzystuje ją, by zająć stado w spokojny dzień. Nic w niej im nie zaszkodzi.
Ludzie Bezpieczna
Kapusta to podstawowy składnik kuchni, dobra na surowo, gotowana czy kiszona, i bezpieczna dla każdego. Jedynie przewlekłe, bardzo wysokie spożycie surowych roślin kapustowatych budzi jakiekolwiek wątpliwości związane ze związkami goitrogennymi.
Nie jest potrzebne żadne szczególne postępowanie. Duże ilości surowych roślin kapustowatych mogą wywołać łagodne wzdęcia zarówno u zwierząt, jak i u ludzi, a rośliny te zawierają związki goitrogenne, które mają znaczenie tylko przy przewlekłym, bardzo wysokim spożyciu; to uwaga dietetyczna, a nie kwestia zatrucia.
Odmiany
Kapusta występuje w znacznie większej liczbie odmian niż zwykła zielona kula, która większości z nas przychodzi na myśl jako pierwsza, i to część zabawy w jej uprawie. Kilka z nich warto poznać ze względu na smak, czas dojrzewania albo cierpliwość, z jaką czekają w ogrodzie.
Early Jersey Wakefield
Early Jersey Wakefield to uwielbiana, tradycyjna wczesna odmiana, ceniona za spiczastą, stożkowatą główkę i słodki, łagodny smak.
Stonehead
Stonehead to wczesna odmiana mieszańcowa, która tworzy bardzo gęste, zwarte, okrągłe główki i dobrze opiera się pękaniu, jeśli nie uda ci się zebrać jej dokładnie na czas.
Ruby Ball
Ruby Ball to czerwona kapusta o jędrnych, okrągłych główkach i lekko pikantnym smaku, która cierpliwie czeka w ogrodzie, nie tracąc jakości.
Savoy King
Savoy King to odmiana włoska o głęboko pomarszczonych, niebiesko-zielonych liściach, które mięknie i łagodnieją smakowo po ugotowaniu.
Rośliny towarzyszące
Sadź obok
koperek: Aromatyczne ziele, które przyciąga biedronki i pasożytnicze osy żerujące na szkodnikach kapusty
szałwia: Aromatyczne ziele tradycyjnie sadzone obok kapusty, pomagające odstraszać ćmy kapustane
mięta: Aromatyczne ziele, które podobno odstrasza szkodniki kapusty; najlepiej trzymać w ograniczonej przestrzeni ze względu na rozłazisty system korzeniowy
cebula: Rośliny z rodziny cebulowatych dobrze rosną obok roślin kapustowatych i mogą pomóc zmylić szkodniki
burak: Zgodna roślina korzeniowa, która dzieli te same warunki chłodnej pory, nie konkurując z główkami kapusty
Trzymaj z dala
truskawka: Poradniki sąsiedztwa roślin wymieniają truskawki jako niekompatybilnego sąsiada dla roślin kapustowatych
pomidor: Tradycyjne tabele sąsiedztwa roślin zalecają trzymanie pomidorów z dala od upraw kapusty
fasola tyczna: Poradniki sąsiedztwa roślin wymieniają fasolę tyczną jako słabego sąsiada dla rodziny kapustowatych
Jak rozmnażać
Kapustę zaczyna się z nasion, wysiewanych w domu na wczesny plon albo trochę później na plon jesienny, i to tyle, jeśli chodzi o rozmnażanie. Nie ma tu żadnych sadzonek ani klonowania do rozgryzienia, wystarczy paczka nasion i łagodny start pod osłoną.
NasionaŁatwa
Wysiewaj w domu 6-8 tygodni przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami, albo wysiewaj bezpośrednio / przesadzaj w połowie lub pod koniec lata na plon jesienny · Kiełkuje w ciągu około 4-10 dni; sadzonki są gotowe do wysadzenia w ciągu 4-6 tygodni
Kapusta łatwo wyrasta z nasion, więc to wygodny punkt startowy. Zacznij w domu 6 do 8 tygodni przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami, albo wysiej na plon jesienny w połowie lub pod koniec lata, a nasiona wzejdą w ciągu około 4 do 10 dni. Siewki są gotowe do ogrodu po 4 do 6 tygodniach, ale najpierw delikatnie je zahartuj. Rośliny wysiane bezpośrednio do gruntu unikają szoku przesadzeniowego, ale mogą potrzebować nawet trzech tygodni więcej, by dojrzeć, więc obie drogi sprawdzają się dobrze.
Mity
Przymrozek niszczy uprawę kapusty, więc każdą główkę trzeba zebrać przed nadejściem chłodów.
Kapusta to wytrzymała roślina chłodnej pory, która bez problemu znosi lekki przymrozek, a jesienny chłód wręcz dodaje jej smaku słodyczy, więc nie ma powodu do paniki. Tylko silny mróz uszkadza dojrzałą główkę, więc przy pierwszej chłodnej nocy możesz spokojnie zostawić grządkę w spokoju.
Kiedy główka kapusty pęka, oznacza to, że w glebie jest jakaś choroba.
Pękanie to zjawisko czysto fizyczne, a nie infekcja, więc nie obwiniaj swojej gleby. Jędrna, dojrzała główka szybko wchłania wodę po nierównym podlewaniu albo ulewnym deszczu i pęka pod własną skórką. Nie ma w tym żadnego patogenu, to tylko skok od suszy do wilgoci.