Warzywo · Apiaceae
Seler Korzeniowy
Apium graveolens var. rapaceum
Zapewnij mu długi sezon, żyzną glebę i wodę, która nigdy nie ustaje, a seler korzeniowy odwdzięczy się bulwą, jakiej żaden sklep nie dorówna.
Pełne słońce
Co 2–4 dni
10–25°C
100–120 dni
Przegląd
Seler korzeniowy to po prostu seler uprawiany dla korzenia zamiast dla łodyg, więc jeśli zdarzyło ci się uprawiać seler naciowy, znasz już jego kuzyna. Należy do rodziny selerowatych i dzieli gatunek ze zwykłym selerem naciowym, ale hodowcy skierowali całą jego energię w spuchniętą, bulwiastą podstawę zamiast w chrupiące łodygi. Zajrzyj pod szorstką skórkę, a znajdziesz gęsty, kością słoniowej barwy miąższ, który smakuje jak seler z ciepłą, orzechową, ziemistą nutą.
To uprawa dla cierpliwego ogrodnika, a cierpliwość to naprawdę jedyna szczególna umiejętność, jakiej od ciebie wymaga. Zaczyna się powoli z kapryśnego nasiona i chce długiego sezonu 100 do 120 dni ze stałą wilgocią przez cały ten czas, zanim bulwa się wypełni. Jeśli ją poganiasz albo pozwolisz jej wyschnąć, po prostu otrzymasz mniejsze, włókniste korzenie, co jest właśnie powodem wymagającej nazwy selera korzeniowego, choć nic z tego nie jest trudne, jedynie wymaga wytrwałości.
Nagrodą jest warzywo, które przechowuje się miesiącami i nadaje głęboki smak zupom, przecierom i pieczeniom. Zadbaj o proste podstawy, a jedna roślina wręczy ci bulwę wielkości pięści lub większą, chętnie przechowującą się długo po pierwszych przymrozkach.
Pielęgnacja
W skrócie: zapewnij mu pełne słońce i żyzną, głęboką glebę, utrzymuj ziemię równomiernie wilgotną przez cały sezon, podawaj zbilansowany nawóz raz w miesiącu i uzbrój się w cierpliwość, by pozwolić mu przejść pełny, ponad stu dniowy cykl.
Światło
Seler korzeniowy uwielbia pełne słońce, by dobrze wypełnić bulwę, ale chętnie przyjmie odrobinę popołudniowego cienia tam, gdzie lata są upalne. Daj mu zbyt mało światła, a po prostu będzie rósł wolniej przez sezon, który już i tak jest długi, więc jasne miejsce się opłaca.
Podlewanie
To jeden czynnik, który naprawdę decyduje o powodzeniu twojej uprawy, więc nie skąp wody z węża. Seler korzeniowy jest wymagający pod względem wody i chce, by gleba pozostawała równomiernie wilgotna przez cały sezon, co często oznacza głębokie podlewanie co 2 do 4 dni. Pozwól mu wyschnąć nawet na krótką chwilę, a bulwy wyrosną małe, puste lub popękane.
Podłoże
Sadź go w żyznej, głębokiej, gliniastej glebie pełnej materii organicznej, która zatrzymuje wodę, nie robiąc się podmokła. pH między 6,0 a 7,0 odpowiada mu dobrze, a wmieszanie sporej ilości kompostu utrzymuje zarówno wilgoć, jak i pokarm dokładnie tam, gdzie korzenie mogą po nie sięgnąć.
Temperatura
Seler korzeniowy czuje się najlepiej w łagodnym zakresie 10°C do 25°C. Fale chłodu poniżej około 10°C u młodych roślin mogą wywołać wybijanie w pęd, więc ciepło w chwili sadzenia liczy się równie mocno jak ciepło przez całe lato.
Wilgotność
Zwykła ogrodowa wilgotność, w okolicach 40% do 70%, to wszystko, czego ta roślina od ciebie wymaga. Znacznie ważniejsze jest, by nie pozwolić liściom pozostawać mokrymi, ponieważ stłoczone, wilgotne liście zapraszają zarazy, które lubią niepokoić tę uprawę.
Nawożenie
Seler korzeniowy to roślina o dużych potrzebach pokarmowych, która chce zbilansowanego nawozu ze stałą dawką azotu, podawanego mniej więcej raz w miesiącu przez cały sezon wegetacyjny. Żyzna gleba połączona z regularnym nawożeniem to właśnie to, co przeprowadza roślinę przez jej długą drogę do w pełni wyrośniętej bulwy, więc utrzymuj ją odżywioną, a będzie dalej rosnąć.
Przycinanie
Tutaj jest wspaniale mało do zrobienia, więc się odpręż. Usuwaj wszelkie boczne pędy, a pod koniec sezonu zdejmij najniższe, najstarsze zewnętrzne liście, aby otworzyć koronę bulwy. Nigdy nie tnij środkowych liści, ponieważ to one żywią pęczniejący korzeń.
Przesadzanie
Nie dotyczy; uprawiany w gruncie lub na dużych grządkach, a nie jako roślina doniczkowa
Rozmiar i rozstawa
Rośliny osiągają 46 do 91 cm wysokości i 30 do 46 cm szerokości. Sadź je blisko siebie, około 15 cm w rzędzie, co według badań porównawczych faktycznie daje największe korzenie nadające się do sprzedaży, więc nie bój się sadzić ich ciasno.
Kiedy sadzić
Seler korzeniowy potrzebuje całego sezonu wegetacyjnego, więc odrobina planowania z kalendarzem znacznie się opłaca. Wysiej nasiona w domu pod koniec zimy, przenieś silne sadzonki na zewnątrz dopiero, gdy ostatni przymrozek minie, a gleba będzie ciepła w dotyku, a następnie zbieraj bulwy od późnego lata do jesieni, zanim nadejdzie ostry mróz.
Typowe miesiące dla klimatu umiarkowanego: w cieplejszych regionach zaczynaj wcześniej, a tam, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej, sadź później.
- Siew: 8 do 10 tygodni przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami; nasiona kiełkują powoli, wysiewaj je na powierzchni i utrzymuj w cieple oraz wilgoci
- Sadzenie: Rozsadę wysadzaj po ostatnich przymrozkach, gdy gleba się ogrzeje, a siewki będą wystarczająco mocne (późna wiosna)
- Zbiory: Zbieraj od późnego lata do jesieni, gdy bulwy osiągną około 7,5 do 10 cm średnicy, przed silnym mrozem
Mrozoodporność
Temperatura: do -34°C
Rozwiązywanie problemów
Większość kłopotów z selerem korzeniowym objawia się albo w rozmiarze bulwy, albo w wyglądzie liści, a przyczyną niemal zawsze jest woda, chłód lub zbyt gęste sadzenie, wszystko to jest do opanowania. Przeczytaj wczesne oznaki poniżej i delikatnie dopasuj je do tego, co widzisz w swojej uprawie. Wychwycenie problemu wcześnie to właśnie to, co zamienia włóknistego niewypału w bulwę wielkości pięści, więc zaufaj swoim oczom.
Łodyga kwiatowa wznosi się wcześnie, a bulwa robi się zdrewniała
Nie martw się, to da się zapobiec. Gdy pojawia się wysoka łodyga nasienna, oznacza to wybicie w pęd, a fala chłodu oszukała dwuletnią roślinę, sprawiając, że uwierzyła, iż zima już minęła. Roślina, która wybiła w pęd, kieruje wszystko w tę łodygę, więc bulwa pozostaje mała i włóknista i się nie poprawi; delikatnie ją usuń i spróbuj ponownie. Prawdziwym rozwiązaniem jest po prostu dawanie młodym sadzonkom ciepła i czasu, aby nigdy nie odczuły tego chłodu.
Rozwiązanie:
- Usuń i wyrzuć rośliny, które wybiły w pęd; korzeń się nie poprawi
Bulwy pozostają małe, pękają lub wyrastają puste w środku
Niemal zawsze odpowiedzią jest po prostu pragnienie, ponieważ seler korzeniowy pije regularnie przez cały sezon, a nawet jeden suchy okres może na stałe zatrzymać wzrost bulwy. Niewielki niedobór boru może też zbrązowić i wydrążyć środek, a zbyt ciasny rozstaw lub zbyt krótki sezon zostawia korzenie niedorozwinięte. Bądź tu hojny i wyrozumiały: podlewaj głęboko i często, nawoź dobrze i zostaw każdej roślinie około 15 cm miejsca, by mogła się wypełnić.
Rozwiązanie:
- Utrzymuj stałe, głębokie podlewanie
- Zapewnij odpowiednią żyzność i zbilansowane mikroelementy
- Pozwól na pełny, długi sezon oraz właściwy rozstaw dla tycia bulwy
Brązowe i szare plamy pełzają po liściach
Te plamy zwykle wskazują na grzybową zarazę liści, często Cercospora lub Septoria, która zadomawia się, gdy liście pozostają mokre i stłoczone razem. Nie martw się, można sobie z tym poradzić: zrywaj plamiste liście, przerzedź nasadzenie, aby powietrze mogło swobodnie krążyć, i podlewaj przy glebie, a nie z góry. Przenoszenie selera korzeniowego w nowe miejsce co roku sprawia, że zarodniki z poprzedniego sezonu nie podążają za tobą.
Rozwiązanie:
- Usuń porażone liście
- Popraw rozstaw i przepływ powietrza
- Podlewaj u podstawy, a nie z góry
Liście robią się ogryzione, poskręcane lub lepkie w dotyku
Lepki połysk na liściach zwykle oznacza mszyce i pozostawianą przez nie spadź, podczas gdy postrzępione dziury wskazują na gąsienicę selerową, ślimaki lub skorki obgryzające wierzchołki. Oto część pocieszająca: żadne z tych zjawisk nie sięga bulwy, dla której uprawiasz roślinę, więc zbieraj gąsienice i ślimaki ręcznie i spłukuj mszyce wężem. Zdrowa, dobrze podlana roślina zniesie większość tego bez trudu.
Rozwiązanie:
- Zbieraj ręcznie gąsienice i ślimaki
- Spłucz wężem lub zwalcz mszyce w razie potrzeby
Toksyczność
Seler korzeniowy to roślina jadalna i nie zawiera niczego, co mogłoby zatruć zwierzęta domowe, gospodarskie ani ludzi, więc możesz go uprawiać z lekkim sercem. Bulwa jest bezpieczna dla wszystkich, a jedynym łagodnym zastrzeżeniem są liściaste wierzchołki, których naturalne furanokumaryny mogą podrażnić wrażliwą skórę, jeśli obchodzisz się z nimi w mocnym słońcu. Załóż rękawice do tego jednego drobnego zadania, a naprawdę nie ma się czym martwić.
Bezpieczna dla
Ludzie · Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki
Koty Brak
Możesz być spokojny, w tej roślinie nie ma niczego toksycznego dla kota. Najgorsze, co ciekawskie nadgryzienie może wywołać, to przemijające rozstrojenie żołądka od zieleniny, do której zwierzę nie jest przyzwyczajone.
Psy Brak
Psy są bezpieczne zarówno z liśćmi, jak i z korzeniem, więc nie ma powodu do obaw. Gotowany seler korzeniowy pojawia się nawet w niektórych domowych posiłkach dla psów.
Konie Bezpieczna
Konie mogą nadgryzać seler korzeniowy lub otrzymywać go w pełnym spokoju, ponieważ roślina nie zawiera niczego, co mogłoby im zaszkodzić.
Króliki Bezpieczna
Króliki są mile widziane zarówno przy liściastych wierzchołkach, jak i korzeniu w umiarkowanych porcjach, podawanych obok ich zwykłej zieleniny.
Zwierzęta gospodarskie Bezpieczna
Bydło, kozy i owce dobrze radzą sobie z selerem korzeniowym; to roślina jadalna, nigdy zagrożenie dla stada czy trzody.
Ptaki Bezpieczna
Przydomowe kury i inne ptaki mogą dziobać wierzchołki i obierki bez żadnych zmartwień.
Ludzie Bezpieczna
Gotowany lub surowy korzeń to zdrowy pokarm. Jedyną drobną rzeczą, o której warto pamiętać, są liście, które zawierają furanokumaryny mogące podrażnić wrażliwą skórę po obchodzeniu się z wierzchołkami w mocnym słońcu, dlatego załóż rękawice i opłucz ręce po skończonej pracy.
Podobnie jak inne rośliny selerowate (seler naciowy, pasternak), liście zawierają furanokumaryny (psoraleny), które mogą wywołać łagodne fotokontaktowe zapalenie skóry u wrażliwych osób obchodzących się z wierzchołkami w mocnym słońcu. Jest to łagodniejsze niż w przypadku pasternaka i stanowi drobną uwagę dotyczącą obchodzenia się z rośliną, a nie zagrożenie zatruciem dla zwierząt.
Odmiany
Odmiany selera korzeniowego różnią się głównie wielkością, gładkością i tym, jak czysto biały pozostaje środek, więc każda z nich może dobrze ci służyć. Kilka nazw powraca stale w ogrodach i badaniach porównawczych, i stanowią przyjazny punkt wyjścia.
Balena
Silny, plenny wybór, który wyhodował największe, nadające się do sprzedaży korzenie w badaniach porównawczych Uniwersytetu Maine, i najlepiej sprawuje się przy ciasnym rozstawie 15 cm.
Brilliant
Niezawodna odmiana o średnim czasie dojrzewania, której gładkie, zaokrąglone korzenie zwykle unikają wewnętrznego brązowienia, na które seler korzeniowy tak często zapada.
Diamant
Odmiana o gładkiej skórce, wykazująca niewielkie brązowienie w środku i dobrze znosząca przechowywanie.
Giant Prague
Ukochana, stara odmiana tradycyjna, ceniona za duże, kuliste korzenie noszące mniej bocznych korzonków, które sprawiają, że obieranie jest takim utrapieniem.
Jak rozmnażać
Seler korzeniowy uprawia się tylko w jeden sposób, z nasion, a te nasiona są szczerze mówiąc najtrudniejszą częścią całej uprawy, choć w pełni w twoim zasięgu.
NasionaŚrednia
Zacznij w domu 8-10 tygodni przed ostatnim wiosennym przymrozkiem · Mniej więcej 2-3 tygodnie do kiełkowania i około 10 tygodni do osiągnięcia rozmiaru gotowego do przesadzenia
Seler korzeniowy zaczyna się od nasion, a te nasiona delikatnie wystawią twoją cierpliwość na próbę, więc bądź dla siebie wyrozumiały, jeśli wydaje się to powolne. Drobniutkie nasiona potrzebują światła, aby wykiełkować, i zajmuje im to 2 do 3 tygodni, więc dociśnij je do powierzchni, utrzymuj ciepło i równomierną wilgoć oraz zacznij pełne 8 do 10 tygodni przed ostatnim przymrozkiem. Daj im około 10 tygodni, by dorosły do rozmiaru gotowego do przesadzenia, a następnie zahartuj młode rośliny, zanim trafią na zewnątrz.
Mity
Seler korzeniowy to zupełnie inna roślina niż seler naciowy.
Nieprawda, to jeden i ten sam gatunek, Apium graveolens, po prostu wyhodowany w kierunku różnych części. Seler korzeniowy to odmiana korzeniowa rapaceum, a znany ci liściasty seler naciowy to odmiana dulce, co czyni je bliską rodziną, a nie obcymi sobie roślinami.
Bulwiasta, jadalna część to prawdziwy korzeń.
Łatwo tak założyć, ale ta spuchnięta bulwa to głównie powiększony hypokotyl i nasada łodygi, a nie pojedynczy korzeń palowy. Prawdziwe, włókniste korzenie to te cienkie nitki, które widzisz zwisające z jej spodu.