Nee, het idee dat de magnolia inheems is in Europa is een mythe. Er bestaat geen enkele wilde magnoliasoort die van oorsprong op het continent groeit. Elke magnoliaboom in Londen, Parijs of Rome is daar terechtgekomen doordat mensen hem van elders meebrachten. Ze zien er zo thuis uit in Europese parken dat veel mensen denken dat ze er thuishoren. Maar dat is niet zo.
Toen ik een tuin in het zuiden van Engeland bezocht, telde ik meer dan twintig magnoliasoorten op één plek. Ze pasten perfect bij de oude stenen muren. Maar elk bordje vertelde een ander verhaal. Bij elke boom stond als herkomst Noord-Amerika of Azië vermeld. Deze bomen passen gewoon zo goed bij het milde Engelse klimaat dat je nooit zou vermoeden dat ze geïmporteerd zijn.
Ik had dezelfde verrassing bij een tuin in Frankrijk een jaar later. Rijen roze schotelmagnolia's stonden langs een lang pad alsof ze er al eeuwen stonden. Een gids vertelde me dat de oudste exemplaren zo'n 150 jaar oud waren. Dat klinkt oud, totdat je hoort dat de soort helemaal niet uit Frankrijk komt. Het is een hybride die voor het eerst in de jaren 1820 werd gekweekt uit Aziatische en Amerikaanse moederbomen.
De plekken waar magnolia's van nature groeien, zijn verdeeld over twee grote delen van de wereld. Het eerste is het oosten van Noord-Amerika, van Ontario tot aan de Golfkust en het Caribisch gebied. Het tweede is Oost- en Zuidoost-Azië, met China, Japan en Korea. In Europa of Afrika vind je helemaal geen inheemse magnolia's. Dit raadsel hield plantenwetenschappers jarenlang bezig.
Het oorsprongsverhaal van de magnolia verklaart die leemte. Deze bomen gaan meer dan 95 miljoen jaar terug, naar een tijd waarin de continenten nog aan elkaar vastzaten. Magnolia's verspreidden zich over dat oude landmassief. Daarna dreven de tektonische platen uit elkaar en troffen ijstijden Europa hard. De kou doodde de Europese magnolia's. Bomen in Noord-Amerika en Azië overleefden in warmere gebieden. Fossielen bewijzen dat magnolia's ooit in Europa groeiden. Maar die wilde soorten zijn allang verdwenen.
Plantenjagers brachten magnolia's terug naar Europa in de 17e en 18e eeuw. Charles Plumier gaf het geslacht Magnolia in 1703 zijn naam, naar Pierre Magnol, een Franse botanicadocent. Die Franse connectie hielp de bomen snel aan populariteit. Tegen de 19e eeuw waren magnolia's topfavorieten geworden in tuinen door heel West-Europa. Aan die vroege verzamelaars heb je elke magnolia te danken die je vandaag in Europese parken ziet.
Als je in Europa tuiniert en er een wilt kweken, kies dan je soort zorgvuldig. De schotelmagnolia doet het goed in het grootste deel van West- en Midden-Europa. De stermagnolia kan kou tot min 20 graden aan en is geschikt voor noordelijker tuinen. De grootbloemige magnolia werkt in warme kustgebieden, maar kan strenge winters niet verdragen. Kies in koelere zones voor bladverliezende soorten en je krijgt elk voorjaar prachtige bloemen zonder zorgen.
Het succes van de magnolia in Europa laat zien hoe sterk deze oeroude bomen zijn. Ze staken oceanen over in het ruim van zeilschepen. Ze sloegen wortel in nieuwe grond en floreerden ver van huis. Je Europese magnolia is misschien niet inheems. Maar hij draagt een overlevingsverhaal met zich mee dat miljoenen jaren overspant.
Lees het volledige artikel: Magnoliabloem: Betekenis, Soorten en Verzorging
