Roślina ozdobna · Poaceae
Sorgo trawa sudańska
Sorghum × drummondii
Rosnąca w górę, szybka letnia trawa, która zagłusza chwasty i spulchnia zbitą glebę, z prawdziwą przestrogą o cyjanku dla wszystkiego, co ją wypasa.
Pełne słońce
Co 7–14 dni
45–90 dni
do -40°C
Przegląd
Jeśli nigdy wcześniej nie zdarzyło ci się uprawiać rośliny okrywowej, sorgo trawa sudańska to łagodny początek. Powstaje ze skrzyżowania sorga zwyczajnego z trawą sudańską, a efektem jest szybka, kochająca ciepło roślina jednoroczna, która w ciągu zaledwie kilku tygodni przechodzi od garści nasion do gęstej, zielonej ściany o wysokości kilku metrów. Hodowcy sięgają po nią jako roślinę okrywową i paszową, bo zagłusza chwasty i buduje materię organiczną gleby, prosząc w zamian o naprawdę niewiele.
Najlepsze dzieje się tam, gdzie tego nie widać, wśród korzeni. Gęsty baldachim okrywa siewki chwastów i pozbawia je światła, a gdy dasz łanowi jedno koszenie w połowie sezonu przy 0,9 do 1,2 m, korzenie odpowiadają, zagłębiając się w ziemię i rozsadzając zbitą glebę. Te same korzenie wydzielają naturalny związek zwany sorgoleonem, który po cichu nie pozwala obudzić się wielu nasionom chwastów, co jest jednym z głównych powodów, dla których zachwaszczona łata gruntu wraca do formy tak wyraźnie czystsza.
Jest jedna rzecz, którą warto wziąć sobie do serca, i lepiej wiedzieć o niej od razu. Ta trawa, podobnie jak jej sorgowi kuzyni, zawiera związki cyjanogenne wydzielające kwas pruski, cyjankową formę trucizny, i gromadzi azotany za każdym razem, gdy roślina jest zestresowana. To czyni ją prawdziwym zagrożeniem dla koni i zwierząt wypasanych, zwłaszcza gdy przyrost jest młody, dotknięty suszą, więdnący lub przemarznięty. Rozsądnym podejściem jest uprawiać ją dla gleby, a każdy wypas traktować jako realne zagrożenie.
Pielęgnacja
W skrócie: zapewnij jej pełne słońce i ciepłą glebę i się rozluźnij, bo niewiele od Ciebie wymaga. Wysiej ją po ostatnim przymrozku, w dobrze przepuszczalną ziemię, podlewaj tylko od czasu do czasu, bo z łatwością znosi suszę, i skoś przy 0,9 do 1,2 m, zanim łodygi stwardnieją.
Światło
Zapewnij jej pełne słońce i każdy skrawek ciepła, jaki możesz zaoferować. To trawa, która ożywa, gdy lata są gorące i otwarte, więc jasne, nieocienione miejsce to dokładnie ten dar, którego potrzebuje, a w zamian odwdzięcza się szybkim wzrostem.
Podlewanie
Gdy się już zadomowi, jest naprawdę odporna na suszę, w suchym okresie zwalniając niemal do zatrzymania zamiast się poddawać, więc wystarczy podlewać co 7 do 14 dni, a przy deszczu można to pominąć. Trzymaj ją z dala od podmokłej ziemi i staraj się nie przelewać. Jedno warto zapamiętać: roślina zestresowana suszą gromadzi najwięcej cyjanku i nigdy nie wolno jej wypasać.
Podłoże
Jest cudownie niewymagająca co do gleby, dobrze rośnie niemal w każdej dobrze przepuszczalnej glinie i znosi szeroki zakres pH od 5,5 do 9,0, co jest hojnym zakresem jak na jakąkolwiek uprawę. Jedyne, czego naprawdę nie wybaczy, to podtopiona ziemia.
Temperatura
Jako prawdziwa trawa ciepłego sezonu, rośnie chętnie w upale, w przedziale mniej więcej 0°C do 38°C, i czuje się najlepiej blisko górnej granicy tego zakresu. Przymrozek kończy jej wegetację od razu, i tak właśnie jesienią zamyka się uprawę tej rośliny okrywowej, więc nie ma powodu, by martwić się chłodem.
Wilgotność
Nie ma tu niczym się przejmować, bo zwykła zewnętrzna wilgotność powietrza w zupełności jej odpowiada. To, co naprawdę napędza jej wzrost, to ciepło i słońce, znacznie bardziej niż jakakolwiek wilgoć w powietrzu.
Nawożenie
Podaj azot przy siewie, w ilości mniej więcej 84 do 112 kg na hektar, a roślina zbuduje całą biomasę, na jaką liczysz. Rób to jednak z umiarem, bo nadmiar azotu przy niskim poziomie fosforu i potasu podnosi zawartość cyjanku i azotanów w roślinie.
Przycinanie
Jedyny ruch, który się liczy, to pojedyncze koszenie niszczące przy około 0,9 do 1,2 m, które wywołuje gwałtowny wzrost korzeni i krzewienie, rozbijające zbitą glebę i budujące biomasę. Ścinaj lub likwiduj uprawę, zanim wystrzeli powyżej 1,2 m ku swojej pełnej wysokości 1,5 do 3,7 m, bo inaczej łodygi zdrewnieją, a pozostałe resztki zrobią się twarde i będą wolno się rozkładać.
Przesadzanie
brak
Rozmiar i rozstawa
Wysiana gęsto, pozostawiona sama sobie może wyrosnąć do 1,5 do 3,7 m, a każda roślina zajmuje mniej więcej 30 do 91 cm miejsca. Ten zbity baldachim to cały sens uprawy, bo rzucany przez niego cień właśnie zagłusza chwasty za Ciebie.
Kiedy sadzić
Traktuj ją jak roślinę kochającą ciepło i niemającą cierpliwości do zimna. Poczekaj do późnej wiosny lub lata, aż minie ryzyko przymrozków, a gleba ogrzeje się powyżej 16°C do 18°C, i pozwól jej cieszyć się latem. Gdy nadejdzie pierwszy jesienny przymrozek, sam zakończy uprawę, więc nie ma tu nic skomplikowanego do wyliczania.
Typowe miesiące dla klimatu umiarkowanego: w cieplejszych regionach zaczynaj wcześniej, a tam, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej, sadź później.
- Siew: niezalecane
- Sadzenie: Późna wiosna do lata, po ustąpieniu wszelkiego ryzyka przymrozków i gdy gleba jest ciepła (powyżej około 16-18°C)
- Zbiory: Koś lub zbieraj przy około 0,9 do 1,2 m; uprawiana na biomasę/okrywę, nie na kwitnienie
Mrozoodporność
Temperatura: do -40°C
Rozwiązywanie problemów
Niemal każdy problem sprowadza się tu do jednej z dwóch rzeczy: ryzyka zatrucia zwierząt albo rośliny, która po prostu Cię przerosła. Sztuka polega na pilnowaniu jej wysokości, ponieważ ta sama pasza, która pomaga przy jednej wysokości, staje się niebezpieczna lub trudna do opanowania przy innej. Znajdź poniżej swoją sytuację i zareaguj wcześnie, a wszystko pozostanie pod kontrolą.
Zwierzęta wypasane nagle padają, z trudem łapiąc oddech
To ostre zatrucie cyjankiem, zwane też zatruciem kwasem pruskim, i jest jedyną naprawdę przerażającą rzeczą, jaką może zrobić ta trawa. Roślina wydziela cyjanowodór z dhurryny, naturalnego związku obecnego w jej tkankach, a jego poziom jest najwyższy w młodych pędach poniżej 46 do 61 cm, w szybkim odroście po koszeniu oraz w roślinach dotkniętych suszą, więdnących lub przemarzniętych. Objawy pojawiają się w ciągu kilku minut, a zwierzęta rzadko przeżywają dłużej niż dwie godziny, więc trzymaj zwierzęta wypasane z dala od takiego przyrostu, wstrzymaj wypas przez 5 do 7 dni po przymrozku i natychmiast zadzwoń do weterynarza, gdy tylko podejrzewasz zatrucie.
Rozwiązanie:
- To nagły przypadek weterynaryjny, natychmiast skontaktuj się z weterynarzem
- Natychmiast usuń wszystkie zwierzęta z paszy
- W przypadku zwierząt domowych skontaktuj się natychmiast z centrum kontroli zatruć dla zwierząt
Łodygi rosną wysokie i zdrewniałe, trudne do koszenia
Pozwól jej minąć 1,2 m, a popędzi ku swojej pełnej wysokości 1,5 do 3,7 m, a łodygi stwardnieją w grube, zdrewniałe pędy o grubości nawet do około 1,3 cm. Cała ta masa obciąża kosiarkę, wolno się rozkłada i może zagracić wiosenny siew. Prostym rozwiązaniem jest koszenie przy około 0,9 do 1,2 m, zanim łodygi zdrewnieją, a potem likwidacja uprawy lub pozostawienie jej zimie, aby resztki zdążyły się rozłożyć.
Rozwiązanie:
- Koś przy około 0,9 do 1,2 m, zanim łodygi zdrewnieją
- Zlikwiduj uprawę (skoś lub pozwól wymarznąć), zanim resztek zrobi się za dużo
- Rozdrabniaj lub kość drobno, aby przyspieszyć rozkład
Zestresowane liście gromadzą azotany, a przymrozek kończy uprawę
Susza i zbyt hojna dawka azotu podnoszą poziom azotanów w liściach, a zestresowana w ten sposób pasza sama w sobie może zaszkodzić zwierzętom, całkiem niezależnie od cyjanku. Zbadaj każdy przyrost, który był zestresowany lub mocno nawożony, zanim go podasz, i rozcieńcz go lub odłóż na bok, jeśli wyniki wyjdą wysokie. Jako roślina jednoroczna wrażliwa na przymrozek, ciemnieje i ginie przy pierwszym silnym mrozie, co jest łagodnym, naturalnym sposobem, w jaki ta roślina okrywowa kończy swój sezon.
Rozwiązanie:
- Zbadaj zestresowaną paszę przed skarmianiem
- Rozcieńcz lub unikaj skarmiania paszy o wysokiej zawartości azotanów
- Zaakceptuj wymarznięcie jako metodę likwidacji uprawy okrywowej
Toksyczność
To fragment, który warto wziąć sobie mocno do serca. Roślina wydziela kwas pruski (cyjanek) i gromadzi azotany, a razem mogą szybko zabić konia lub zwierzę wypasane, przy czym największe zagrożenie niesie młody, przesuszony, więdnący lub przemarznięty przyrost. Zwierzęta domowe i ludzie ponoszą znacznie mniejsze ryzyko, bo nie wypasają się na niej, ale liście wciąż nie nadają się do żucia, więc delikatnie trzymaj z dala od niej zwierzęta i dzieci.
Toksyczna dla
Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki · Ludzie
Koty Ostrożnie
ASPCA właściwie klasyfikuje trawę sudańską jako nietoksyczną dla kotów, więc szybkie skubnięcie źdźbła nie jest tu prawdziwym powodem do obaw. Mimo to cyjanek gromadzi się w młodym, więdnącym lub przemarzniętym przyroście, więc warto powstrzymać ciekawskiego kota przed żuciem zestresowanych roślin.
Psy Ostrożnie
Psy również nie figurują na liście toksycznej ASPCA dla tej trawy, a większość i tak chętnie ją zignoruje. Prawdziwe ryzyko tkwi w zestresowanym lub przemarzniętym listowiu, więc delikatnie odciągnij psa żującego trawę od takiego miejsca, na wszelki wypadek.
Konie Toksyczne
Konie znoszą to najgorzej. Oprócz nagłego zatrucia cyjankiem, objawiającego się utrudnionym oddychaniem, pienieniem i drżeniami, mogą zapaść na wyraźny zespół zapalenia pęcherza moczowego i ataksji: chwiejne tylne nogi, sparaliżowany pęcherz sączący mocz i trwałe uszkodzenie nerwów. Ciężarne klacze mogą poronić lub urodzić źrebię z wadami rozwojowymi. Trzymaj konie z dala od tej paszy zupełnie, bo zagrożenie rośnie jeszcze bardziej w młodych, zestresowanych suszą, więdnących lub przemarzniętych roślinach.
Króliki Ostrożnie
Wypasający się królik napotyka dokładnie ten sam cyjanek, który gromadzi się w młodych, więdnących, zestresowanych suszą lub przemarzniętych źdźbłach. Trzymaj króliki z dala od tego przyrostu, bo tak małe ciało może osiągnąć śmiertelną dawkę zaskakująco szybko.
Zwierzęta gospodarskie Toksyczne
Bydło, owce i kozy to klasyczne ofiary, szybko padające od zatrucia cyjankiem i azotanami, z przyspieszonym oddechem, chwianiem się i drgawkami w ciągu 15 minut do 2 godzin. Zagrożenie jest największe przy młodym przyroście poniżej 46 do 61 cm, przy szybkim odroście oraz w roślinach zestresowanych suszą, więdnących lub przemarzniętych, których nigdy nie wolno wypasać.
Ptaki Ostrożnie
Drób i inne ptaki dziobiące liście mogą natrafić na te same związki cyjanogenne, które zagrażają zwierzętom wypasanym. Nasiona trafiają do paszy, ale trzymaj ptaki z dala od młodego, zestresowanego lub przemarzniętego zielonego przyrostu.
Ludzie Ostrożnie
To roślina paszowa i okrywowa, a nie coś przeznaczonego na stół, więc nie ma tu części nadającej się do jedzenia na surowo. Świeże liście zawierają cyjanek i azotany, które zatruwają zwierzęta wypasane, więc zrezygnuj z podjadania i nie pozwól dzieciom żuć łodyg.
Trzymaj zwierzęta wypasane z dala od młodego (poniżej 46-61 cm), zestresowanego suszą, więdnącego lub przemarzniętego przyrostu oraz od szybkiego odrostu, ponieważ zawierają najwięcej cyjanku i mogą zabić w ciągu godziny. Odczekaj co najmniej 5-7 dni po przymrozku; prawidłowo ususzone siano lub sianokiszonka są zwykle bezpieczniejsze. Nie stosować jako paszy dla koni bez wcześniejszego badania. Skontaktuj się natychmiast z weterynarzem lub centrum kontroli zatruć dla zwierząt, jeśli podejrzewasz zatrucie.
Numery alarmowe
Polska
Ośrodek toksykologiczny (Warszawa): 22 619 66 54
Odmiany
Hodowcy przez lata wykształcili kilka odmian tej trawy, część z myślą o bogatszej paszy, część o dodatkowej wysokości, a część o samej sile jako roślina okrywowa. Oto te główne, na które najprawdopodobniej trafisz.
Odmiany o brązowym żeberku liścia (BMR)
Recesywna cecha niskiej ligniny, łatwa do rozpoznania po czerwonawobrązowej smudze wzdłuż żeberka liścia, sprawia, że te odmiany są łatwiejsze do strawienia i bogatsze w energię jako pasza, choć nieco słabiej opierają się wiatrowi i wyleganiu.
Odmiany wrażliwe na fotoperiod
Te odmiany zwlekają z wypuszczeniem kłosa, aż dni skrócą się poniżej około 12 godzin i 20 minut, dzięki czemu rosną bardzo wysoko i dają dłuższe okno na koszenie liściastej, wysokiej jakości paszy.
Mieszańce paszowe kontra odmiany na roślinę okrywową
Obie grupy mają grubsze łodygi i szersze liście niż prawdziwa trawa sudańska oraz silniejszy odrost i plon, ale odmiany paszowe hoduje się z myślą o wypasie i sianokiszonce, a odmiany na roślinę okrywową z myślą o biomasie, duszeniu chwastów i spulchnianiu zbitej gleby.
Jak rozmnażać
Dobra wiadomość na pierwszy raz: istnieje właściwie tylko jeden sposób jej uprawy i trudno o coś prostszego. Wysiej nasiona wprost w ciepłą ziemię i pozwól roślinie przejąć resztę.
NasionaŁatwa
Późna wiosna do lata, gdy gleba jest ciepła (powyżej około 16-18°C) i minęło ryzyko przymrozków · Kiełkuje w ciągu kilku dni; osiąga gotową do koszenia wysokość 0,9-1,2 m i gęsty baldachim w ciągu kilku tygodni
Poczekaj, aż gleba ogrzeje się powyżej 16°C do 18°C, a przymrozki będą już bezpiecznie za Tobą, następnie wysiej, najlepiej co najmniej dwa miesiące przed jesiennym przymrozkiem. Wysiej rzędowo 22 do 45 kg na hektar albo rozsiej rzutowo 34 do 56 kg na hektar, wprowadzając nasiona na głębokość około 1,3 do 5 cm. Kiełkuje w ciągu kilku dni i w ciągu zaledwie kilku tygodni zwiera się w gotowy do koszenia baldachim o wysokości 0,9 do 1,2 m.
Mity
Sorgo trawa sudańska to po prostu inna nazwa sorga ziarnowego albo wieloletniego chwastu Johnsongrass.
Nieprawda. To wrażliwy na przymrozek mieszaniec jednoroczny, uprawiany na letnią okrywę i paszę, a nie roślina zbożowa i z pewnością nie wieloletni chwast Johnsongrass. Cała trójka rzeczywiście należy do rodziny sorga i dzieli to samo zagrożenie kwasem pruskim, ale jednoroczna roślina okrywowa różni się od wieloletniej Johnsongrass, a te dwie zachowują się na polu zupełnie inaczej.
Ususzone siano jest równie ryzykowne co świeża, rosnąca roślina.
Na szczęście tak nie jest. Większość kwasu pruskiego zanika, gdy pasza wysycha na siano lub fermentuje na sianokiszonkę, co sprawia, że dobre siano i sianokiszonka są znacznie bezpieczniejsze niż świeży, młody, zestresowany lub przemarznięty przyrost. Konie są tu wyjątkiem i nawet wtedy nie powinny być karmione nią długoterminowo bez wcześniejszego badania.