Nee. Rabarber maakt dat in zijn eentje duidelijk. De stelen gaan in de taart en de bladeren staan op de giftlijst, van dezelfde plant in hetzelfde bed. Giftige plantendelen volgen geen enkele vaste regel. Sommige soorten houden de ellende op één plek, andere verspreiden hem door elk weefsel dat ze hebben. Het National Capital Poison Center noemt appelpitten, pruimenpitten, rabarberbladeren, hulstbessen en bessen van de karmozijnbes. Elk daarvan is een klein onderdeel van een veel grotere plant.
De verdeling loopt drie kanten op zodra je planten één voor één nagaat. Sommige soorten houden hun gif in één orgaan, zoals een zaad of een blad. Sommige in alle organen. En sommige in alle organen, maar met verreweg het meeste op één plek, en dat is de groep die mensen missen. Uitzoeken welke van die drie je voor je hebt, is veel belangrijker dan welke algemene waarschuwing over giftige plantendelen ook.
Andere planten dragen een botter etiket. Alle delen giftig, en niets aan de plant is veilig om te eten. Gevlekte scheerling is in elk deel zeer giftig, en zelfs een kleine hoeveelheid doorslikken kan dodelijk zijn. Bij gevlekte waterscheerling is het verhaal hetzelfde: de plant is overal giftig. Bij geen van beide is er een veilige stengel, en ook geen veilige wortel.
Een derde patroon zit tussen die twee in. Elk deel bevat gif, maar sommige delen veel meer. Christoffelkruid geldt als giftig in alle delen, en is het ergst in de wortelstok en het sap. De westerse monnikskap vertelt hetzelfde verhaal, alleen op andere plekken in de plant: giftig in alle delen en het ergst in de wortels en bladeren. Bij zulke planten krijg je nooit een veilig deel. Je krijgt een slecht deel en een nog slechter deel.
Bij keukenplanten gaat het mis, want die plant vertrouw je al. De zaden in een appel, de pit in een pruim en de bladeren van rabarber staan allemaal op de giftlijst, terwijl het fruit en de stelen gewoon op tafel blijven. Een waarschuwing dat rabarberbladeren giftig zijn naast een taartrecept ziet er vreemd uit, tot je ziet hoe gewoon die scheiding is. Zaden en pitten verbergen dezelfde valkuil. Eén ziekenhuisoverzicht over vijf jaar met 867 kinderen die voor plantenvergiftiging werden behandeld, herleidde 260 van die gevallen tot abrikozenpitten, die cyanogeen zijn.
Er bestaat geen nette regel per plantdeel, en de manier waarop deze planten worden ingedeeld laat zien waarom. De standaardindeling gaat op toxisch syndroom, niet op plantdeel. Cyanidehoudende planten vormen één groep, oxalaathoudende planten een tweede en planten met hartglycosiden een derde. Een plant belandt in zijn groep vanwege de stof die hij maakt, en die stof zit daar waar de soort hem opslaat. Soms is dat het zaad. Soms de wortel, het blad, of alles tegelijk, en je ziet het er niet aan af.
Put a name to the plant first, and be sure of the name. Poison hemlock is poisonous in every part, and even a small amount may cause death, so there is nothing to pick around and no safe piece to test.
Ga er dus nooit van uit dat een vertrouwde voedselplant in elk deel veilig is. Het eetbare deel is een uitzondering, geen belofte over de rest. Bij lange na niet. De giftige plantendelen van een tuinfavoriet kunnen op een paar centimeter van je bord zitten. Eet het deel dat je kent, en stop daar. Is een plant wild en kun je er geen naam op plakken, laat hem dan staan waar hij groeit. Die ene gewoonte dekt de scheerlingen af, en ook de zaden en pitten die in dat overzicht 260 kinderen in het ziekenhuis brachten.
Lees het volledige artikel: Giftige planten: welke zijn er echt dodelijk
