Cactussen groeien langzaam, en de cijfers zijn nauwelijks te geloven tot je ze ziet. Een saguaro die hoog genoeg is om armen te dragen, groeide al voordat iemand die nu leeft geboren was. De groeisnelheid van een grote woestijnsoort ligt rond 2,5 cm per 10 jaar, een cijfer dat de National Park Service bijhoudt in Organ Pipe Cactus National Monument. Op de eerste arm wacht je ongeveer 90 jaar.
Dat komt door de manier waarop een cactus met daglicht omgaat. De meeste planten openen hun huidmondjes zolang de zon schijnt en ruilen de hele dag water tegen koolstofdioxide. Jouw cactus houdt die huidmondjes dicht tot het donker wordt, neemt 's nachts koolstof op en teert de ochtend door op die voorraad. Die ruil is veel zuiniger met water, maar je legt per dag minder koolstof vast dan met de gewone route overdag. Reuzenzuilcactussen zoals de saguaro draaien uitsluitend op deze nacht-en-ochtendcyclus, dus elke centimeter stam wordt gebouwd op een krap koolstofbudget.
Die ruil is geen ontwerpfout. Een cactus die water uitgaf zoals jouw tomatenplanten dat doen, zou al lang droog staan voordat de volgende regen kwam. Je levert snelheid in en je wint decennia overleving, een deal die geen enkele snelgroeiende plant op jouw vensterbank ooit kan sluiten.
Koud weer legt het hele proces stil. Tussen 7 en 13 °C zakt je cactus in een fase zonder groei, komt er niets bij en wil hij maar om de twee tot drie weken water. Op een koele vensterbank van november tot maart is de groeisnelheid van je cactus niet laag. Die is nul. Die maanden vallen elk jaar van je kalender, en dat is een groot deel van de reden waarom een decennium je amper 2,5 cm oplevert.
De saguaro laat zien hoe een lang cactusleven er in het veld uitziet. Armen verschijnen na ruwweg 90 jaar, of zodra de plant 3 tot 4,5 m hoogte heeft gemaakt. Sta je naast een volgroeid exemplaar, dan kijk je tegen zo'n 14 m aan, de hoogste cactus van Noord-Amerika. De hoogste die ooit is opgemeten haalde 23 m. Niemand heeft die zien groeien.
Je cactus in een pot speelt hetzelfde spel op een kleiner podium. Geef een woestijncactus van juni tot en met september één keer per maand een stikstofarme meststof zoals 5-10-5, en in de winter helemaal niets. Je bent niet krenterig. Die vier maanden zijn de periode waarin je plant de voeding kan gebruiken, en Clemson houdt de bemesting binnen dat venster.
- Summer: Feed a low-nitrogen 5-10-5 once a month from June through September.
- Winter: Skip the fertilizer and water only every two to three weeks while the plant sits at 45 to 55°F (7 to 13°C).
- Measuring: Compare your plant against a photo from last year, not one from last month.
- Judge a desert cactus by how its shape changes over years, because a single season will show you almost nothing.
Niet elke cactus houdt dat tempo aan. Stekken van de kerstcactus wortelen in 6 tot 8 weken in vochtig perliet of grof zand. Dat is een ander soort snelheid, en een beter startpunt als je dit jaar nog iets wilt zien gebeuren. Woestijnsoorten zijn de geduldige types. Een zuilcactus voor je raam verandert van vorm over jaren, niet seizoenen, en extra voeding of water tilt de groeisnelheid niet boven wat de plant kan gebruiken.
De levensduur is de andere helft van het verhaal. Zowel de saguaro als de orgelpijpcactus wordt ouder dan 150 jaar, dus jouw plant loopt op een klok die in generaties telt in plaats van in groeiseizoenen. Een bloem van de orgelpijpcactus gaat één nacht open en nog een stukje de volgende dag, en dan is de voorstelling voorbij. Koop je cactus vanwege de vorm die hij al heeft. Wat hij er tijdens jouw bezit bij krijgt, is meegenomen.
Lees het volledige artikel: Cactussen zijn niet onverwoestbaar, alleen moeilijk te doorgronden
