Niektóre warzywa nie lubią kompostu lub potrzebują go znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać. Na czele listy stoją rośliny korzeniowe, takie jak marchew i pasternak. Zioła jak lawenda i rozmaryn również gorzej rosną w żyznej glebie. Rośliny te lepiej rozwijają się w ubogiej, dobrze przepuszczalnej ziemi z niewielką ilością kompostu lub bez niego.
Dwa sezony temu uprawiałem marchew na grządce pełnej świeżego kompostu. Każdy korzeń wyrósł rozwidlony i pokryty drobnymi włośnikami. Wyglądały jak małe potworki. Następnego roku posadziłem tę samą odmianę w piaszczystej grządce z zaledwie cienką warstwą starego kompostu. Te marchewki wyrosły długie, proste i gładkie. Różnica była ogromna.
Głównym problemem jest nadmiar azotu. Bogaty kompost zalewa glebę azotem, który pobudza rośliny do rozwijania bujnych liści. Brzmi to świetnie, dopóki nie uświadomisz sobie, że roślina kieruje całą energię w liście zamiast w korzenie czy owoce. Pomidory w ogrodzie z nadmiarem kompostu rosną wysoko i bujnie, ale zawiązują mniej owoców. Marchew rozwidla się, ponieważ żyzna gleba nie daje korzeniowi powodu, by sięgać głęboko po pożywienie.
Rzodkiewki mają podobny problem. W zbyt żyznej glebie stają się zdrewniałe i gorzkie. Roślina zamiast budować ładny, gruby korzeń, skupia się na produkcji liści i kwiatów. Fasola i groch to kolejna niespodzianka. Same wiążą azot z powietrza dzięki bakteriom na korzeniach. Dodanie kompostu dostarcza im azotu, którego nie potrzebują. W efekcie masz pnącza pełne liści i bardzo mało strąków.
Rośliny preferujące ubogą glebę mają kilka wspólnych cech. Pochodzą z terenów o piaszczystym, kamienistym lub suchym podłożu. Rozmaryn, tymianek i oregano wytwarzają najsilniejsze olejki, gdy trochę się męczą w ubogiej glebie. Daj im bogaty kompost, a wyrosną wyciągnięte, o słabym smaku i miękkich łodygach. Dzikie kwiaty i rośliny odporne na suszę zachowują się tak samo.
Objawy ogrodu z nadmiarem kompostu można zauważyć dość szybko. Szukaj ciemnozielonych, opadających liści, które same się nie utrzymują. Obserwuj, czy jest dużo listowia, ale mało kwiatów lub owoców. Rośliny korzeniowe, które wyrastają krótkie i poskręcane, to kolejny wyraźny sygnał. Jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów, ogranicz kompost na tej grządce w następnym sezonie i pozwól glebie odpocząć.
Rozwiązanie jest proste. Roślinom o dużych wymaganiach, jak dynia, kukurydza i ogórki, daj co wiosnę grubą warstwę kompostu o grubości 5 cm (2 cale). Dla roślin korzeniowych, takich jak marchew i buraki, użyj cienkiej warstwy 1,3 cm (0,5 cala). Pomiń kompost przy ziołach preferujących suchą, ubogą glebę. W ten sposób każda roślina w ogrodzie dostanie to, czego potrzebuje.
Możesz też zbadać glebę, zanim cokolwiek dodasz. Podstawowy test gleby w lokalnej stacji doradztwa rolniczego kosztuje około 60–100 zł. Poznasz dzięki niemu poziom azotu, fosforu i potasu. Jeśli twoje grządki już wykazują wysoki poziom azotu, wiesz, że na tych poletkach kompost nie jest potrzebny. To eliminuje zgadywanie przy planowaniu ogrodu.
Dopasuj kompost do roślin, które potrzebują go najbardziej. Grządki z dynią, kukurydzą i pomidorami pochłoną każdą porcję, którą im dasz. Rzędy marchewki i rabatki ziołowe będą ci wdzięczne za powściągliwość. Gdy nauczysz się, które uprawy lubią żyzną glebę, a które nie, cały twój ogród będzie dawał lepsze plony przy mniejszym marnotrawstwie. Zaoszczędzisz też czas i kompost.
Przeczytaj cały artykuł: Kompostownik obrotowy – poradnik dla początkujących
