Sommige groenten houden niet van compost als je het er te dik opbrengt. Wortelgewassen, vruchtdragende planten en mediterrane kruiden groeien slechter in grond die vol zit met verse compost. Deze planten doen het beter in schralere omstandigheden waar het stikstofgehalte laag blijft.
Ik leerde dit op de harde manier met mijn wortels twee zomers geleden. Ik stortte een dikke laag verse compost in elk kweekbed, in de veronderstelling dat meer altijd beter is. De wortels kwamen eruit als gevorkte, korte en harige exemplaren met zijwortels die alle kanten op schoten. Mijn pastinaken deden hetzelfde. De rozemarijn in datzelfde rijke bed schoot hoog op met slappe stengels. De bladeren hadden nauwelijks aroma. Die oogst leerde me dat niet elk gewas de volle behandeling wil.
De wetenschap is simpel. Verse compost bevat veel stikstof die vooral bladgroei stimuleert. Wortelgroenten vertakken hun wortels in plaats van één rechte penwortel te vormen. Tomaten kunnen "alleen blad, geen vruchten" produceren als het stikstofgehalte te hoog blijft. Kruiden zoals rozemarijn en tijm zijn geëvolueerd in arme, rotsachtige grond. Ze ontwikkelen hun beste smaken onder milde stress. Rijke compost laat ze snel groeien maar maakt ze flauw van smaak.
Dit zijn de planten die niet van compost houden in grote hoeveelheden. Wortels en pastinaken vertakken in rijke grond met brokken organisch materiaal. Bieten en rapen worden houtig als stikstof voor ongelijkmatige groei zorgt. Tomaten en paprika's maken te veel bladeren en zetten minder vruchten. Rozemarijn, tijm, oregano en salie groeien zwak en verliezen hun smaak. Bonen en erwten binden hun eigen stikstof uit de lucht, dus extra compost geeft ze veel te veel en belemmert je peuloogst.
Te veel compost voor groenten in je bedden brengen is een veelgemaakte voorjaarsfout. Je hoeft compost niet over te slaan voor deze gewassen. Je hoeft alleen de hoeveelheid aan te passen. Gebruik voor wortelgroenten goed gerijpte compost die minstens zes maanden heeft verteerd. Breng een dunne laag van 2,5 centimeter aan en werk het door de bovenste centimeters grond. Sla voor kruiden compost over op hun groeiplaats en laat ze groeien in de oorspronkelijke grond met hooguit één keer per jaar een lichte toplaag.
Sommige groenten willen juist alle compost die je kunt missen. Pompoen, komkommers, maïs en bladgroenten zoals sla en boerenkool zijn zware eters. Deze gewassen verbruiken stikstof snel en belonen je met grotere oogsten. Ik geef mijn pompoenheuvels elk voorjaar een laag van 10 centimeter en ze produceren meer vruchten dan mijn gezin kan opeten. Ik ben ook een tweede composthoop begonnen om bij te houden wat mijn vraatzuchtige gewassen elk seizoen nodig hebben.
Stem je compost af op de behoeften van elk gewas en je krijgt over de hele linie betere resultaten. Zware eters krijgen de volle lading. Wortelgewassen krijgen gerijpte compost in dunne lagen. Kruiden krijgen bijna niets. Vijf minuten plannen bij het planten maakt een groot verschil in wat je de hele zomer oogst.
Lees het volledige artikel: 8 Beste Compostbakken voor Elke Tuin
