Nie. Rabarbar rozstrzyga to sam. Ogonki trafiają do ciasta, a liście na listę trucizn — z tej samej karpy, z tej samej grządki. Trujące części roślin nie kierują się jedną zasadą. Niektóre gatunki trzymają kłopot w jednym miejscu, inne rozprowadzają go po każdej swojej tkance. National Capital Poison Center wymienia pestki jabłek, pestki śliwek, liście rabarbaru, owoce ostrokrzewu i owoce szkarłatki. Każde z nich to drobny fragment znacznie większej rośliny.
Gdy sprawdzasz rośliny po kolei, podział idzie w trzech kierunkach. Niektóre gatunki trzymają truciznę w jednym organie, na przykład w nasionach albo w liściach. Niektóre mają ją we wszystkich. A niektóre mają ją we wszystkich, ale gromadzą większość w jednym miejscu — i tę grupę ludzie przeoczają. Ustalenie, z którym z tych trzech przypadków masz do czynienia, znaczy znacznie więcej niż jakiekolwiek ogólne ostrzeżenie o trujących częściach roślin.
Inne rośliny mają bardziej bezwzględną etykietę. Wszystkie części trujące i nic w tej roślinie nie nadaje się do jedzenia. Szczwół plamisty jest silnie trujący w każdej części, a połknięcie nawet małej ilości może zabić. Szalej plamisty czyta się tak samo i jest toksyczny w całości. U żadnego z nich nie ma bezpiecznej łodygi ani bezpiecznego korzenia.
Trzeci wzorzec leży pomiędzy. Każda część zawiera truciznę, ale niektóre zawierają jej znacznie więcej. Czerniec uchodzi za trujący we wszystkich częściach, a najgorsze są kłącze i sok. Tojad zachodni opowiada tę samą historię z innego adresu: trujący we wszystkich częściach, najgorzej w korzeniach i liściach. Przy takich roślinach nigdy nie dostajesz bezpiecznej porcji. Dostajesz złą i gorszą.
To rośliny z kuchni najczęściej wpuszczają ludzi w maliny, bo tym roślinom już ufasz. Pestki jabłka, pestka śliwki i liście rabarbaru trafiają na listę trujących, podczas gdy owoce i ogonki zostają na stole. Ostrzeżenie o toksycznych liściach rabarbaru wydrukowane obok przepisu na ciasto wygląda dziwnie, dopóki nie zobaczysz, jak zwyczajny jest ten podział. Nasiona i pestki kryją tę samą pułapkę. Pięcioletni przegląd szpitalny obejmujący 867 dzieci leczonych z powodu zatrucia roślinami przypisał 260 z tych przypadków pestkom moreli, które są cyjanogenne.
Nie ma zgrabnej zasady „część po części”, a sposób, w jaki te rośliny się porządkuje, dobrze pokazuje dlaczego. Standardowy podział opiera się na zespole toksycznym, a nie na części rośliny. Rośliny zawierające cyjanki tworzą jedną grupę, rośliny zawierające szczawiany drugą, a rośliny z glikozydami nasercowymi trzecią. Roślina trafia do swojej grupy z powodu związku chemicznego, który wytwarza, a ten związek znajduje się tam, gdzie dany gatunek go magazynuje. Czasem w nasieniu. Czasem w korzeniu, w liściu albo wszędzie naraz, a po wyglądzie tego nie poznasz.
Put a name to the plant first, and be sure of the name. Poison hemlock is poisonous in every part, and even a small amount may cause death, so there is nothing to pick around and no safe piece to test.
Nigdy więc nie zakładaj, że znana roślina jadalna jest bezpieczna w każdej części. Jadalny fragment to wyjątek, a nie obietnica dotycząca reszty. Nawet nie w przybliżeniu. Trujące części ogrodowego ulubieńca mogą leżeć kilka centymetrów od obiadu. Jedz część, którą znasz, i zatrzymaj się na jej granicy. Jeśli roślina rośnie dziko i nie potrafisz jej nazwać, zostaw ją tam, gdzie wyrosła. Ten jeden nawyk załatwia sprawę szaleju i szczwołu, a także nasion i pestek, przez które w tamtym przeglądzie 260 dzieci trafiło do szpitala.
Przeczytaj cały artykuł: Rośliny trujące: które naprawdę zabijają
