Definicja gatunku inwazyjnego opiera się na trzech kluczowych cechach. Po pierwsze, gatunek musi pochodzić z innego miejsca. Po drugie, musi rozprzestrzeniać się samodzielnie, bez pomocy człowieka. Po trzecie, musi powodować realne szkody dla przyrody, gospodarki lub zdrowia. Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione, aby gatunek można było uznać za inwazyjny. Brak którejkolwiek z tych cech oznacza, że mamy do czynienia z czymś innym.
Przekonałem się, jak szybko sytuacja może wymknąć się spod kontroli we własnym ogrodzie. Około dziesięciu lat temu sąsiad dał mi kilka sadzonek ładnego bluszczu pospolitego. Myślałem, że będzie ładną rośliną okrywową pod moimi dębami. W ciągu trzech sezonów wegetacyjnych bluszcz wspiął się na dwanaście metrów w górę pnia. Roślina, którą uważałem za ozdobną, stała się agresywnym zagrożeniem dla drzew, które stały tam od dziesięcioleci. Blokowała światło docierające do liści i obciążała gałęzie podczas burz. Musiałem wszystko wyciąć, zanim zabiła moje drzewa.
Nie każdy gatunek obcy staje się problemem, którym trzeba się martwić. Wiele roślin i zwierząt z innych miejsc żyje tu bez problemów. Pomidory pochodzą z Ameryki Południowej i nie szkodzą twojemu ogrodowi. Pszczoły miodne z Europy pomagają teraz twoim kwiatom kwitnąć każdej wiosny. Te gatunki pozostają na miejscu lub rozprzestrzeniają się tak wolno, że przyroda się do nich adaptuje. Niektóre gatunki osiągają równowagę z nowym środowiskiem, podczas gdy inwazyjne wciąż wypierają rodzimą przyrodę.
Jakie są cechy organizmów inwazyjnych, na które należy zwracać uwagę? Szybkie rozmnażanie jest na szczycie listy. W nowym środowisku mają mało drapieżników. Dobrze rozwijają się też na zaburzonej glebie, gdzie rodzime rośliny mają trudności. Kudzu może rosnąć nawet 30 centymetrów dziennie w miesiącach letnich. Ta pnąca roślina pokrywa obecnie ponad 3 miliony hektarów w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Małże Dreissena rozmnażają się tak szybko, że zatykają rury wodociągowe w elektrowniach. Jedna samica może wypuścić do miliona jaj rocznie. Te liczby niepokoją zarządców terenów z dobrego powodu.
Szkody wyrządzane przez szkodliwe gatunki inwazyjne przejawiają się na wiele sposobów, które dotyczą ciebie i twojej społeczności. Wypierają rodzime rośliny, których ptaki i owady potrzebują do pożywienia i schronienia. Zmieniają przepływ wody przez glebę i zaburzają równowagę całych sieci pokarmowych. Szmarag jesionowy zabił dziesiątki milionów jesionów w całej Ameryce Północnej. Być może zauważyłeś martwe jesiony w swoim mieście. Całkowite szkody wyrządzane przez wszystkie gatunki inwazyjne w Stanach Zjednoczonych przekraczają 120 miliardów dolarów rocznie. Ta liczba wciąż rośnie, w miarę jak pojawiają się i rozprzestrzeniają kolejne gatunki.
Możesz sprawdzić, czy definicja gatunku inwazyjnego pasuje do rośliny na twojej posesji. Zadaj sobie kilka prostych pytań. Czy rozprzestrzenia się poza miejsce, w którym ją posadziłeś? Czy pojawia się w miejscach, których nigdy nie dotykałeś? Czy rodzime rośliny znikają tam, gdzie rośnie ten gatunek? Czy znajduje się na liście chwastów szkodliwych w twoim województwie? Jeśli na większość z tych pytań odpowiesz twierdząco, prawdopodobnie masz do czynienia z gatunkiem inwazyjnym, a nie tylko egzotyczną rośliną w swoim ogrodzie. Odpowiedzi pokierują twoimi następnymi krokami.
Skontaktuj się z lokalnym ośrodkiem doradztwa rolniczego, jeśli zauważysz coś dziwnego, co szybko się rozprzestrzenia. Pomogą ci zidentyfikować gatunek i powiedzą, czy stanowi realne zagrożenie dla twojego terenu. Wczesna identyfikacja znacznie ułatwia późniejszą kontrolę. Nie będziesz tracić czasu na walkę z niewłaściwą rośliną ani ignorować tej, która wymaga działania. Różnica między gatunkiem obcym a inwazyjnym decyduje o tym, czy musisz działać teraz, czy możesz po prostu obserwować i czekać. Twoja szybka reakcja dziś może zaoszczędzić ci lat ciężkiej pracy później.
Przeczytaj cały artykuł: Kontrola gatunków inwazyjnych: Kompletny przewodnik zarządzania
