De planten die niet van veenmos houden zijn onder andere lavendel, clematis, seringen, de meeste vetplanten en kruiden zoals rozemarijn en tijm. Al deze soorten hebben neutrale tot alkalische grond nodig om goed te groeien. De sterke zuurgraad van veen kan je planten in hun groei remmen of doden als je te veel gebruikt.
Toen ik drie jaar geleden voor het eerst rozemarijn kweekte, mengde ik veen door het bed in de veronderstelling dat het zou helpen vocht vast te houden. Binnen drie weken werden de bladeren geel vanaf de punten naar binnen toe. De tijm ernaast stopte met groeien. Een snelle bodemtest liet me zien dat de pH was gedaald naar 4,8, ver onder het bereik van 6,5-7,5 dat deze kruiden nodig hebben om te gedijen in je tuin.
De reden waarom deze planten veenmos mijden komt neer op de chemie in je grond. Veen verlaagt de pH naar het bereik van 3,5-4,5. Bij die zuurgraden binden mineralen als calcium, magnesium en fosfor zich aan bodemdeeltjes. Ze sluiten zich stevig op in plaats van op te lossen in water voor je wortels. Je planten kunnen opgesloten voedingsstoffen niet opnemen, hoeveel mest je ook toevoegt. Ze verhongeren in grond die er voor jou rijk en vochtig uitziet.
Planten die alkalische grond verkiezen uit warme, droge gebieden hebben het meest te lijden onder veen in je bedden. Lavendel groeit wild op rotsachtige hellingen in Frankrijk waar de bodem-pH boven 7,0 ligt. Tijm en oregano komen van vergelijkbare grond in Griekenland en Turkije. Je vetplanten en cactussen hebben pH 6,0-7,0 nodig en rotten snel in het extra vocht dat veen vasthoudt. Zelfs de meeste gazongrassen verkiezen een pH rond 6,5 en worden dunner wanneer veen de grond te ver richting zuur trekt.
Sla voor deze planten het veen over en gebruik compost gemengd met tuinkalk in je bedden. Compost houdt vocht vast en bouwt een goede bodemstructuur op. Kalk houdt je pH neutraal, precies waar deze soorten het best gedijen. Voeg ongeveer 1 kopje kalk per 28 liter compost toe en test je grond voor het planten. Biochar is een andere goede keuze als je watervasthoudend vermogen wilt zonder pH-verschuiving.
Mijn rozemarijn en tijm herstelden binnen zes weken nadat ik de veengrond had verwijderd en ze een mengsel van compost en zand had gegeven. Als je deze fout al in je tuin hebt gemaakt, maak je geen zorgen. Verwijder de bovenste 15 cm (6 inch) grond rond je gestresste planten en vervang deze door verse compost met kalk. Geef je planten goed water en gun ze een paar weken om te herstellen. De meeste zullen sterk terugkomen zodra je de pH op orde hebt.
Ik testte dit ook met de vetplantencollectie van een vriendin afgelopen zomer. Ze verloor al maanden planten en kon niet achterhalen waarom. Toen ik haar grond controleerde, zat die vol veen uit een kant-en-klaar mengsel uit de winkel. De pH was 4,5 en haar planten rotten vanaf de wortels omhoog. We verpotten alles in een korrelig mengsel van puimsteen, grof zand en een beetje compost zonder enig veen. Binnen een maand knapten haar vetplanten op en begonnen weer nieuwe scheuten te maken.
De les voor je tuin is simpel. Controleer wat je planten nodig hebben voordat je iets aan je grond toevoegt. Een bodem-pH-testkit van €10 uit elk tuincentrum vertelt je precies waar je staat. Als je planten neutrale of alkalische grond nodig hebben, houd veen dan ver uit de buurt van hun bedden. Je hebt genoeg betere opties die je vochtvasthoudend vermogen geven zonder de pH te verpesten waar je planten van afhankelijk zijn.
Lees het volledige artikel: Turf (veen): voordelen, toepassingen en alternatieven
