Je zult het woord lavendel in de Bijbel niet vinden in welke standaardvertaling dan ook. De Bijbel gebruikt nooit de moderne naam voor deze plant. Maar een verwant kruid genaamd nardus komt voor in zowel het Oude als het Nieuwe Testament. Dit verband is waar je hoogstwaarschijnlijk naar zoekt wanneer je lavendel in de Schrift opzoekt. Het verhaal is interessanter dan een simpel ja of nee antwoord.
Ik heb een paar weken besteed aan het onderzoeken van oude plantnamen om dit uit te zoeken. Het spoor leidde me naar het Latijnse woord lavare, dat "wassen" betekent. Veel geleerden denken dat dit stamwoord lavendel zijn moderne naam heeft gegeven. Romeinen gebruikten de plant om hun baden en waswater te parfumeren. Die link met wassen sluit nauw aan bij de reinigingsrituelen die je door de hele Bijbel leest. Naar mijn ervaring helpt het graven in de woordoorsprong je het echte verband te zien.
De verwarring tussen lavendel en nardus in de Bijbel komt doordat beide planten warm en kruidig ruiken. Maar het zijn helemaal niet dezelfde planten. Nardus groeit in de bergen van Zuid-Azië. Je ziet de Latijnse naam soms geschreven als Nardostachys jatamansi. Het behoort tot de valeriaanfamilie. Echte lavendel behoort tot de muntfamilie. Ze delen een vergelijkbare geur maar komen uit heel verschillende plantenfamilies. Als je ze naast elkaar ruikt, valt de gelijkenis je meteen op.
Hooglied 1:12 en 4:13-14 noemen nardus als een van de fijnste geuren van de oude wereld. De schrijver plaatst het naast saffraan en andere kostbare specerijen. In Johannes 12:3 giet Maria van Bethanië pure nardusolie over de voeten van Jezus. De tekst zegt dat die olie ongeveer een jaarloon van een arbeider waard was. Dat detail laat zien hoe zeldzaam en kostbaar deze plantenoliën destijds waren. Je kunt die passages zelf lezen om het volledige beeld te krijgen van hoe de oude wereld deze geuren waardeerde. De zorg en kosten die mensen in aromatische oliën staken, vertellen je hoeveel geurige planten betekenden voor hun dagelijks leven en eredienst.
De bredere bijbelse geschiedenis van lavendel laat zien hoe mensen geurige planten in het dagelijks leven gebruikten. Je kunt verslagen vinden van Egyptenaren, Grieken en Romeinen die kruiden verbrandden tijdens de eredienst. Ze maakten geurige oliën om hun leiders en priesters te zalven. De Bijbel spreekt over dezelfde praktijken met planten als wierook en mirre. Lavendel groeide in die tijd wild in heel Zuid-Europa. Mensen gebruikten het voor reiniging en geur, maar de bijbelschrijvers kozen andere planten voor hun teksten. Als je in die tijd had geleefd, zou je lavendel hebben gekend als een gewoon huishoudkruid in plaats van een heilig kruid.
Je ziet misschien op sommige websites de bewering dat lavendel in de Bijbel voorkomt. Dit komt voort uit een losse lezing in plaats van zorgvuldig onderzoek. Oude vertalingen gebruikten de woorden nardus en nard voor dezelfde plant. Mensen verwisselen tegenwoordig soms nard met lavendel omdat de twee vergelijkbaar ruiken. Maar als je het oorspronkelijke Hebreeuws en Grieks leest, vind je geen enkele vermelding van de lavendelplant die je vandaag in je tuin kweekt. De verwarring komt doordat deze aromatische planten zo vergelijkbaar ruiken.
Lavendel zelf verschijnt niet bij naam in de Schrift. Maar de thema's van wassen, reinigen en zalven die de Bijbel vullen, komen overeen met hoe mensen lavendel destijds in het dagelijks leven gebruikten. Lavendel kweken in je tuin verbindt je met diezelfde eeuwenoude levenswijze. De plant staat misschien niet in de tekst, maar de geest ervan loopt door de wereld die de Bijbel beschrijft. Kneus een takje uit je tuin tussen je vingers. Je houdt hetzelfde soort kruid vast waar mensen in de bijbelse wereld elke dag naar grepen.
Lees het volledige artikel: Lavendelplant: Kweken en Verzorgen
