De vraag of een rups pijn voelt tijdens het popstadium is een goede vraag waar je je misschien zorgen over maakt. De wetenschap vertelt je dat je rups hoogstwaarschijnlijk geen pijn voelt tijdens deze verandering. De hersenen van je rups zijn te eenvoudig om lijden te verwerken zoals jij dat doet. Hij kan schadelijke dingen waarnemen en zich terugtrekken, maar dat is een reflex en geen gevoel.
Deze vraag raakt je omdat het proces er vanuit jouw oogpunt zo extreem uitziet. Je rups sluit zichzelf op in een cocon of pop. Vervolgens breekt hij het grootste deel van zijn eigen lichaam af tot een papperige massa binnenin die schaal. Speciale celclusters gebruiken die massa om vleugels, poten en antennes helemaal opnieuw op te bouwen. Het klinkt bruut en het is logisch dat je je afvraagt of je rups er iets van voelt.
Je vraagt je misschien af of insecten pijn voelen zoals jij en je gezin. Dit is wat de wetenschap je vertelt. Insecten hebben sensoren genaamd nociceptoren die schadelijke dingen oppikken zoals hitte of verpletterende kracht. Wanneer deze sensoren afgaan, trekt je insect zich terug of verandert zijn gedrag om de bron te vermijden. Een rups trekt zich terug van een heet oppervlak. Een kever rent weg uit je greep. Dit lijkt op pijn, maar het mechanisme erachter verschilt van het jouwe.
Wetenschappers trekken hier een duidelijke grens tussen twee dingen. Nociceptie is de automatische reflex van je lichaam op schade. Pijn is je bewuste gevoel van lijden waar je je bewust van bent. Jij verwerkt pijn via je cortex, een complex hersengebied. De hersenen van je rups hebben niets wat daarop lijkt. De meeste insectenexperts beschouwen de reacties van je rups als reflexen, niet als bewuste gevoelens zoals die van jou.
Je zorgen over pijn bij de metamorfose van een rups verdwijnen als je ziet wat er binnenin gebeurt. Je rups springt niet direct van actief kruipen naar lichaamsafbraak. Hij gaat eerst in een ruststand voordat er iets begint te veranderen. Zijn activiteit neemt merkbaar af. Tegen de tijd dat zijn lichaam begint te veranderen, is je rups overgegaan in iets wat lijkt op een diepe slaap. Hij ligt daar niet bij bewustzijn terwijl zijn lichaam zichzelf herbouwt.
Je beerwolfrups laat dit punt goed zien. Hij spint zijn cocon zelf in meerdere uren zonder dat er enige kracht hem dwingt. Interne signalen starten het proces voor je rups, zoals je lichaam je vertelt dat het tijd is om te slapen. Je rups volgt een programma dat in zijn genen is vastgelegd. Datzelfde programma draait al miljoenen jaren voordat jij het dit najaar in je tuin zag gebeuren.
Vanuit mijn ervaring met het bekijken van een beerwolfrups die afgelopen voorjaar zijn cocon spon op mijn veranda, was er nul stress te zien. Het hele proces duurde ongeveer vier uur van begin tot eind. Hij bewoog doelgericht de hele tijd en weefde zijde en haren tot een strakke schaal. Op geen enkel moment toonde hij enig teken van stress tijdens het werk. Het zag er kalm en gestaag uit, alsof hij precies wist wat hij moest doen bij elke stap.
Als je een beerwolfrups opkweekt of er eentje zijn cocon ziet bouwen in je tuin, hoef je je helemaal niet schuldig te voelen. De verandering is een natuurlijk proces voor je rups en geen pijnlijk proces, zo laat de wetenschap je zien. De mot die eruit komt, doorliep hetzelfde proces dat miljoenen voorgangers ook doorliepen. De natuur heeft dit systeem gebouwd om te werken voor je rups, en je kunt het zonder zorgen of schuldgevoel bekijken. Je rups doet precies waarvoor hij geboren is, daar voor je ogen.
Lees het volledige artikel: Feiten en gids over de beerwolfrups
