Beweeg je hand naast een groepje springstaarten op vochtige grond en de spikkeltjes springen van je weg, nooit naar je toe. Die sprong is vluchtuitrusting, geen wapen. Een opgevouwen aanhangsel onder het lichaam, de furca, klapt naar beneden en katapulteert het dier weg van wat het net aanraakte. Springstaarten bijten nooit mensen of huisdieren, en daarom vallen verhalen over beten van springstaarten uit elkaar zodra je het diertje een minuut bekijkt. Het is gebouwd om te vertrekken.
Zijn springstaarten gevaarlijk? Nee. Hun voedsel is materiaal dat al begonnen is af te breken, en een levend mens staat nergens op dat lijstje. De meeste zijn opruimers die rottend plantaardig materiaal, schimmels, bacteriën, stuifmeel, algen, korstmossen en zelfs kadavers verwerken. Dat laatste klinkt grimmig, maar het gaat om dood weefsel dat ergens al een tijdje ligt. Niets op dat menu vraagt om bijten.
Het IPM-programma van de University of California zegt het in één zin. "Springstaarten bijten geen mensen of huisdieren, verspreiden geen ziektes en beschadigen geen huisraad." Drie zorgen, in één klap weg. Geen beet. Geen ziekte die wordt overgedragen. En ook geen aangevreten tapijt of verpeste boeken in de kelder, en dat is meer dan je kunt zeggen van de meeste beestjes die naar binnen trekken.
Meldingen van beten door springstaarten beginnen meestal op dezelfde manier. Er komt jeuk opzetten, je kijkt de kamer rond, en het enige levende wezen in zicht is een handjevol spikkels bij het bad. Het beestje is er, dus het beestje krijgt de schuld. Het is een begrijpelijke gok en een verkeerde, want die spikkels zijn druk bezig met schimmel, rot en andere dingen die je niet ziet, en ze hebben geen enkele belangstelling voor de persoon die erboven staat.
De grootte voedt hier de angst. De meeste springstaarten die naar binnen komen zijn 1 tot 2 mm lang. Je ziet de beweging eerder dan het dier, en een spikkel die verdwijnt zodra je er recht naar kijkt, voelt als iets dat je net gebeten heeft. In vochtige ruimtes hopen ze zich op in aantallen die groot genoeg zijn om muren en gordijnen te bedekken, en dat is het punt waarop de meeste mensen iemand bellen. Die aanblik maakt heel wat huiseigenaren ongerust. De gordijnen komen er prima doorheen.
Dan is er nog de vraag over springstaarten en huid. Geen enkele voorlichtingsbron die voor dit artikel is geraadpleegd, gaat over uitslag, jeuk of allergie in verband met springstaarten, en dat mes snijdt aan twee kanten. Er is geen beet vastgelegd, en er is ook geen vrijbrief wat huidreacties betreft. Wie met stelligheid de ene of de andere kant op schrijft, gaat verder dan het bewijs.
No extension source retrieved for this article documents a springtail biting a person. Skin symptoms are a question for a doctor, not for the speck you found on the windowsill.
Kijk wat het spikkeltje doet voordat je beten van springstaarten als antwoord aanneemt. Een springstaart springt zodra je vinger dichtbij komt, en is op datzelfde moment verdwenen. Let ook op de grootte, want alles wat groot genoeg is om op armlengte pootjes en een kop te laten zien, is een ander dier. Zorg eerst voor de juiste determinatie. De rest van je zoektocht hangt daarvan af.
Zoekopdrachten over springstaarten die schadelijk zijn voor mensen leveren volop bezorgdheid op en geen enkele geregistreerde beet. Als er 's nachts iets bijt, blijf dan doorzoeken in plaats van te stoppen bij de springende spikkels bij het bad. Springstaarten eten rot en springen weg van je hand. Ze laten een huis achter zoals ze het aantroffen. De spikkels zijn overlast, geen gevaar, en de jeuk waarvoor je hier kwam heeft ergens anders nog een antwoord nodig.
Lees het volledige artikel: Springstaarten: onschuldige beestjes, echt vochtsignaal
