Je hebt misschien gehoord dat de vloek van Narcissus een belangrijk onderdeel is van de Griekse mythologie. De godin Nemesis strafte hem omdat hij iedereen die van hem hield wreed behandelde. Zijn knappe uiterlijk zorgde ervoor dat mensen hem aanbaden, maar zijn koude hart duwde hen allemaal weg. Het verhaal van de vervloekte Narcissus is een van de oudste en krachtigste verhalen uit de hele Griekse mythologie.
Toen ik dit verhaal voor het eerst las tijdens een college, voelden de woorden op papier vlak. Toen liet onze docent ons een afdruk van een beroemd schilderij zien. Het toonde Narcissus voorovergebogen boven donker water, verloren in zijn eigen spiegelbeeld. Dat beeld is me jarenlang bijgebleven. In mijn ervaring voel je deze mythe pas echt als je hem door kunst ziet. Je begint te begrijpen hoe diep zijn val ging.
De mythe van Echo en Narcissus begint met een nimf genaamd Echo. Ze werd smoorverliefd op de knappe jongeling. Maar Echo had haar eigen vloek om mee te dealen. De godin Hera had haar het vermogen van vrije spraak ontnomen. Echo kon alleen de laatste woorden herhalen die je tegen haar zei. Toen ze haar gevoelens met Narcissus probeerde te delen, kon ze alleen maar zijn eigen woorden terug echoën.
Narcissus duwde Echo weg met koude, gemene woorden. Ze rende de heuvels in en verstopte zich in grotten, te gebroken om de wereld onder ogen te komen. Ze stopte met eten. Haar lichaam vervaagde tot er niets meer over was dan haar stem. Je kunt Echo vandaag nog steeds "horen" wanneer je roep tegen een klif weerkaatst en terugkomt. Zo vertelden de Grieken je waar echo's vandaan komen.
De vloek van Nemesis over Narcissus kwam als directe vergelding. Nemesis was de godin van rechtvaardige gerechtigheid. Ze hoorde het verdriet van iedereen die Narcissus had gekwetst. Ze leidde hem naar een helder, stil meer diep in het bos. Toen hij zich vooroverboog om te drinken, zag hij zijn eigen gezicht in het water. Hij werd ter plekke verliefd op dat spiegelbeeld en kon zich er niet meer van losrukken.
Hij smeekte het gezicht in het water om naar hem toe te komen. Hij huilde erom. Hij wilde niet eten of slapen. Dag na dag lag hij daar weg te kwijnen, net zoals Echo voor hem had gedaan. Je kunt begrijpen waarom de Grieken van dit verhaal hielden. Dezelfde schoonheid die hem macht over anderen gaf, werd het wapen dat hem ten val bracht. Zijn eigen gezicht werd zijn gevangenis.
Waar Narcissus stierf bij dat meer, zeiden de Grieken dat er een nieuwe bloem uit de grond groeide. Die had een gouden trompet met witte bloemblaadjes rond de rand. De stengel boog zodat de bloem naar de grond keek, alsof hij nog steeds omlaag naar het water staarde. Wanneer je een narcis zijn kopje ziet buigen in je tuin, zie je de laatste houding van de vervloekte jongeling bevroren in bloemvorm.
De dichter Ovidius schreef dit verhaal op rond 8 na Christus in een boek dat je misschien bij literatuur hebt gelezen. Sigmund Freud gebruikte het verhaal later om het woord "narcisme" te bedenken in het begin van de 20e eeuw. Je gebruikt dat woord elke keer als je het hebt over iemand die te veel met zichzelf bezig is. Een mythe over een Griekse jongeling bepaalt nog steeds hoe jij en je vrienden over mensen praten. Dat soort blijvende kracht is zeldzaam voor welk verhaal dan ook, laat staan een verhaal over een bloem in je tuin.
Lees het volledige artikel: Narcis: Een Complete Gids
