Is een kerstboom een conifeer?

picture of Nguyen Minh
Nguyen Minh
picture of Martin Thorne
Martin Thorne
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:

Ja. Zilversparren, sparren en dennen dragen hun zaden allemaal op houtige kegelschubben, dus welke van de drie je ook mee naar huis neemt, per definitie is dat een conifeer. De test heeft niets te maken met hoe groen je boom in januari nog is. Wat het etiket bepaalt, is de manier waarop de plant zaad maakt. Kegeldragers doen dat in een kegel, en elke soort die je in december op een verkooppunt vindt, hoort bij die groep. Je hoeft je dat dus niet langer af te vragen. Jouw boom telt mee.

In mijn eerste winter nadat de zaailingen de grond in waren gegaan, streek ik met mijn blote hand langs een jonge spar. Ik trok hem snel terug. De naalden waren vierkant in doorsnede en scherp genoeg om te prikken, elk op een eigen klein pinnetje gezet, en je kunt één naald tussen duim en wijsvinger rollen als een kort speldje. Het twijgje eronder voelde ruw waar oudere naalden al waren afgevallen. Sindsdien zit er altijd een handschoen in de zak van die jas, en niemand die in januari met een blote hand langs een spar heeft gestreken, vergeet hoe dat voelt.

Een boom zonder kegels telt nog steeds mee, en daar struikelen veel kopers over. De groep wordt bepaald door voortplanting via zaadkegels, niet doordat één jonge boom er al eens een heeft gemaakt. De meeste bomen op een verkooppunt worden jaren gekapt voordat je een echte kegeloogst zou zien, en veel van de potbomen die je vindt, hebben ook nog nooit een kegel gemaakt. De afstamming beslist. Een kale jonge zilverspar hoort net zo goed bij de kegeldragers als een kitten bij de katten hoort.

De namen op de labels bevestigen dat. Fraserspar (Abies fraseri), fijnspar en blauwe spar staan allemaal op de standaardlijsten van coniferensoorten. Elke kerstboom op die lijsten heeft zijn eigen naaldpatroon, en de naalden zijn het eerste wat je moet lezen. USGS wijst erop dat elke naald van de rode zilverspar afzonderlijk vastzit aan de twijg, terwijl de ponderosaden zijn naalden in bosjes van drie draagt. Zilversparren en sparren doen het één voor één. Dennen komen in bundels, en dat verschil zie je van de andere kant van de kamer.

Conifeer en groenblijvend zijn twee verschillende uitspraken over je boom. De meeste coniferen houden hun naalden inderdaad de winter door, en daarom worden de woorden door elkaar gebruikt, maar de lariks laat elk najaar al zijn naalden vallen en blijft ondertussen gewoon een conifeer. Hulst houdt het hele jaar groene bladeren en is helemaal geen conifeer. Jouw boom dankt de naam conifeer aan zijn kegels. Jouw boom dankt de naam groenblijvend aan de gewoonte om zijn naalden in de kou vast te houden.

Levende kerstbomen worden verkocht als een eigen categorie in de kwekerij, op de tafel naast de dwerg- en miniatuurconiferen. Handig om te weten als je je boom in januari in de tuin wilt hebben in plaats van aan de straat. Een boom in pot blijft de hele tijd dat je hem in een warme kamer houdt een levende plant, dus vraag bij de kwekerij hoelang je die boom binnen mag houden voordat je hem koopt. Je koopt een plant die weer naar buiten moet.

Ga op het verkooppunt eerst met je hand langs een twijg, nog voordat je naar iets anders kijkt. Platte, zachte naalden die meebuigen wijzen op een zilverspar. Scherpe, vierkante naalden die tussen je vingers rollen wijzen op een spar. Allebei horen ze bij dezelfde groep, dus of je kerstboom een conifeer is, staat al vast voordat je een tak aanraakt. De handcheck vertelt je welke van de twee je mee naar huis neemt, en je doet hem in twee seconden terwijl de verkoper nog met het net bezig is.

Lees het volledige artikel: Coniferen: soorten, kenmerken en harde cijfers

Verder lezen