Hayır. Konifer olmak kozalaklar ve tohumlarla ilgilidir; boyla ya da tek gövdeli olmakla değil. Fidanlıkta konifer çalıları, bir evi aşacak kadar büyüyen çamlarla aynı tezgâhı paylaşır ve iki etikette de aynı kelimeyi görmenizin nedeni budur. Botanikçiler bu grupta 638 tür sayıyor ve hepsini birbirine bağlayan şey tohumu taşıma biçimleri. Boyun tanımda hiçbir yeri yok. Kimileri çakılınızın üzerinde yayılıp sürünür. Kimilerini her yaz kesip çit haline getirirsiniz. Hepsi de sayılır.
Arka kapı basamağımın yanındaki sığ taş teknede üç konifer var ve hiçbiri asla gölge yapmayacak. Bitkileri bir mart ayında iri taneli bir karışıma yerleştirdim, kök boğazlarının çevresine birkaç küçük taş sıkıştırdım ve bıraktım. Her etiketin arkasında olgun ölçüler yerine 10 yaşındaki boy ve genişlik yazıyordu; fidanlıklar küçük seçimleri böyle satar. Aynı bitkileri kaya bahçeleri, taş tekneler ve saksılar için yetiştirilmiş halde görürsünüz; tekne de o günden bu yana her kışı formunu bozmadan atlattı.
Bu 10 yıllık rakamlar, American Conifer Society'nin kurduğu bir çerçeveden geliyor. Bu çerçeve size dört sınıf verir: minyatür, bodur, yarı bodur ve büyük; ayrım, büyüme hızına ve bitkinin 10 yaşındayken ulaştığı boya göre yapılır. Bu ayrımın botanikle ilgisi yok. "Bodur" etiketli bir bitki ayrı bir bitki türü değildir ve bodur konifer listeleri soy ağacını değil, bitkinin formunu ve boy sınıfını tarif eder. Dizinize gelen ladin ile çatınızı aşan ladin botanik açıdan aynı şeydir, çünkü ikisi de tohumunu kozalakta taşır. Yani elinizdeki etiket botanik bir rütbeyi değil, boyu ve formu anlatır.
Bir bahçe merkezinde dolaşın, mesele tezgâhlarda kendini gösterir. Mazı çit olarak yetiştirilip kesilir ve konifer çalılarını ardıç, porsuk ve serviyle aynı listede bulursunuz. Yer örtücü bir ardıç eğiminizin üzerinde yayılır ve hiçbir zaman gövde vermez. Bazıları alçak yastıklar ya da sıkı tümsekler oluşturur; üzerlerinden fark etmeden adım atabilirsiniz. Formu grup belirlemez. Sürünücü ardıçlar bir şevi kaplamak için satılır ve bu bitkilerin hiçbiri asla ağaca benzemeyecektir. Dizinizin altında kalan bir konifer, ormandaki bir göknar kadar koniferdir.
Karışıklık, kafanızdaki resimden kaynaklanıyor. "Konifer" deyince aklınıza tepesi sivri, uzun boylu herdem yeşil bir ağaç gelir, çünkü bir yılbaşı ağacı öyle görünür ve kereste plantasyonlarını dolduran da odur. Oysa tanım tohum kozalağında saklıdır ve kozalağı her boyda, her biçimde bitkide bulursunuz. Koniferler açık tohumluların içinde yer alır ve bu grubun tamamı boyla değil, tohum kozalağıyla tanımlanır. Formun burada söz hakkı yok. Bu tek kelimenin altındaki bitkiler, yayılan yastıklardan orman devlerine kadar uzanır.
Bir bitki etiketinde güvenilecek rakam, ön yüzde iri puntoyla yazılan tek bir olgun boy değil, 10 yaştaki ölçüdür. Pek çok konifer çalısı onlarca yıl boyunca yayılmayı sürdürür, dolayısıyla olgun boy rakamı bir tahmin ya da çok daha yaşlı bir örnekten alınmış bir sayı olabilir. On yıllık ölçü ise çalınızın elinizdeki alanda ne yapacağını söyler; zaten fidanlığa götürdüğünüz soru da buydu.
Bu etiketlerdeki büyüme hızlarını ve soğuğa dayanıklılık değerlerini kesinleşmiş botanik bilgisi değil, fidanlık yönlendirmesi olarak görün. Rakamlar, o seçimin deneme parsellerinde ve bahçelerde nasıl davrandığından çıkar; sizin toprağınız ve bulunduğunuz konum bu değerleri oynatacaktır. Bu yüzden önce forma, sonra isme göre alışveriş yapın. Bir yolun kenarına alçak bir şey istiyorsanız minyatür bir seçim isteyin ve 10 yaştaki genişliğe de bakın; çünkü boy sizin için önem kazanmadan çok önce genişlik yolu daraltır.
Tam makaleyi oku: Kozalaklılar: Türleri, Özellikleri ve Somut Rakamlar
