Drzewo · Cupressaceae
Cyprysik Hinoki
Chamaecyparis obtusa
Zapewnij mu kwaśną glebę, stałą wilgotność i miejsce osłonięte od silnego wiatru, a to wybaczające, wolno rosnące drzewo iglaste zachowa swój kształt przez całe życie.
Pełne słońce
Co 5–10 dni
do -34°C
15,2–22,9 m
Przegląd
Cyprysik hinoki to łagodne, wolno rosnące drzewo iglaste z górskich lasów Japonii, gdzie dzikie okazy dożywają sędziwego wieku i rozmiarów. Niech ten rodowód cię nie onieśmiela, roślina należy do grupy fałszywych cyprysów, rodzaju Chamaecyparis, który od prawdziwych cyprysów odróżnia się łuskowatym igliwiem ułożonym w płaskie, wachlarzowate pędy. Przesuń po nim dłonią, a poczujesz delikatny, żywiczny zapach, dzięki któremu jego drewno od wieków jest cenione.
W większości ogrodów spotkasz jedną z jego licznych odmian na długo, zanim zobaczysz strzelistą formę dziką, a ta różnorodność to część uroku. Hodowcy wyprowadzili z tego gatunku odmiany karłowate, złociste formy oraz skręcone, gęste kształty, więc ten sam gatunek może być bonsai sięgającym kolan albo smukłą, sześciometrową kolumną. Tworzy niezawodny, całoroczny szkielet ogrodu, zielony przez każdą porę roku i mrozoodporny w strefach USDA od 4 do 8.
To drzewo, które nagradza cierpliwość, co jest dobrą wiadomością, jeśli dopiero zaczynasz. Rośnie powoli i po zadomowieniu potrzebuje niewiele, prosi cię tylko o zapamiętanie jednej rzeczy: nie odrośnie z gołego drewna, więc tnij ostrożnie, a wszystko będzie dobrze. Zapewnij mu kwaśną, dobrze przepuszczalną glebę, odrobinę słońca i osłony, a odwdzięczy się dziesięcioleciami spokojnej, stabilnej struktury, na którą możesz liczyć.
Pielęgnacja
W skrócie: pełne słońce do półcienia, wilgotna, kwaśna i dobrze przepuszczalna gleba, równomierne podlewanie bez podmakania, tylko lekkie przycinanie i odrobina osłony przed wysuszającym zimowym wiatrem, a masz wszystko, czego potrzeba.
Światło
Twój cyprysik hinoki najlepiej poczuje się w pełnym słońcu, które utrzymuje gęsty wzrost i wydobywa najjaśniejszy kolor u złocistych odmian. Zniesie też półcień, więc nie musisz się martwić lekko zacienionym kątem, ale przy zbyt małej ilości światła rośnie rozłożyście i rzadko, a dolne gałęzie pierwsze tracą swoją pełnię.
Podlewanie
Staraj się utrzymywać glebę równomiernie wilgotną, ale nigdy podmokłą, podlewając mniej więcej co 5 do 10 dni, a nieco częściej w okresach suszy. Poświęć mu dodatkową uwagę w trakcie zadomawiania się, bo stała wilgotność w pierwszych sezonach liczy się najbardziej. Podmokła gleba to jedyny błąd, którego naprawdę nie wybaczy, więc lepiej postaw na dobry drenaż.
Podłoże
Posadź go w żyznej, kwaśnej, dobrze przepuszczalnej ziemi gliniastej o pH między 5,0 a 6,5, a zaczniesz na dobrej drodze. Dobry drenaż naprawdę ma tu kluczowe znaczenie, bo korzenie pozostawione w stojącej wodzie zgniją, więc rozluźnij ciężką glinę materią organiczną albo posadź drzewo na lekko podniesionym miejscu.
Temperatura
To naprawdę wytrzymałe drzewo, mrozoodporne w zakresie od około -34°C do 38°C i dobrze czujące się w strefach USDA od 4 do 8. Bez trudu znosi prawdziwy mróz, choć młoda roślina wystawiona na silny zimowy wiatr może się poparzyć, czemu łatwo zapobiec, dając jej odrobinę osłony.
Wilgotność
Wystarczy mu zwykła wilgotność powietrza na zewnątrz, więc nie musisz gonić za żadną konkretną liczbą. O wiele bardziej liczy się łagodny ruch powietrza i osłona przed wysuszającym wiatrem, który zimą potrafi odbierać wilgoć z igliwia szybciej, niż zamarznięte korzenie zdążą ją uzupełnić.
Nawożenie
Nawoź go tylko raz, wiosną, zrównoważonym nawozem o powolnym uwalnianiu, przeznaczonym dla roślin zimozielonych lubiących kwaśną glebę. Jedno sezonowe nawożenie w zupełności wystarcza drzewu, które rośnie tak powoli, a formuła utrzymująca kwaśny odczyn gleby pomaga zachować głęboką, równomierną zieleń igliwia.
Przycinanie
Na szczęście to drzewo, które potrzebuje minimalnego przycinania albo wcale, poza uprzątnięciem martwych czy uszkodzonych gałęzi. Jedyna zasada, której trzeba się trzymać, to nigdy nie ciąć w stare, gołe drewno, bo ono nie odrośnie, więc prowadź każde cięcie w obrębie żywego, zielonego igliwia, a nic złego się nie stanie.
Przesadzanie
Okazy w donicach i bonsai docenią świeżą glebę i niewielką pracę przy korzeniach co 2 do 3 lat. Zwracaj uwagę na korzenie owijające się wokół doniczki, wystające przez otwory drenażowe, wodę przelewającą się bez wchłaniania albo wzrost zwalniający niemal do zera, każdy z tych sygnałów przyjaźnie podpowiada, że nadszedł czas na przesadzenie.
Rozmiar i rozstawa
Pełnowymiarowy gatunek to prawdziwy leśny olbrzym, osiągający 15 do 23 m wysokości i 4,6 do 7,6 m rozpiętości, więc daj takiemu okazowi w ogrodzie dużo miejsca. Odmiany karłowate pozostają ułamkiem tych rozmiarów, i właśnie dlatego są takim darem dla mniejszych ogrodów, donic i bonsai.
Kiedy sadzić
Sadź cyprysik hinoki wiosną lub wczesną jesienią, gdy glebę łatwo obrabiać, a pogoda jest na tyle łagodna, że korzenie zdążą się zadomowić, zanim nadejdzie letni upał albo silny mróz. Każdy z tych terminów daje temu wolno ukorzeniającemu się drzewu czas potrzebny na oswojenie się z nowym miejscem, a że to zimozielone drzewo uprawiane dla kształtu, nie ma tu żadnych zbiorów, na które trzeba czekać, ani powodu do pośpiechu.
Typowe miesiące dla klimatu umiarkowanego: w cieplejszych regionach zaczynaj wcześniej, a tam, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej, sadź później.
- Sadzenie: wiosną lub wczesną jesienią
Mrozoodporność
Temperatura: do -34°C
Rozwiązywanie problemów
Niemal każdy problem z cyprysikiem hinoki sprowadza się do jednej z trzech rzeczy: zbyt mokrej gleby, zimowego wiatru wysuszającego igliwie albo cięcia w drewno, które już nie odrośnie. Zauważ wczesne sygnały, a zwykle zdążysz zareagować, zanim stracisz gałąź. Znajdź pasujący opis poniżej, nie zniechęcaj się i działaj, dopóki to ma jeszcze sens.
Igliwie brunatnieje i więdnie, a roślina powoli słabnie
Jeśli całe drzewo stopniowo słabnie od środka, a ziemia pozostaje mokra, weź głęboki oddech, bo prawdopodobną przyczyną jest zgnilizna korzeni, często wywoływana przez Phytophthora, która rozwija się w podmokłej glebie. Delikatnie odgarnij trochę ziemi i przyjrzyj się korzeniom; zdrowe są jędrne i jasne, natomiast zgniłe wyczujesz jako ciemne i miękkie. Nadal możesz pomóc, poprawiając drenaż, ograniczając podlewanie i przenosząc każdy ocalały okaz na podniesione, dobrze przepuszczalne miejsce, gdzie korzenie znów odetchną.
Rozwiązanie:
- Popraw drenaż i przestań przelewać
- Usuń i zniszcz mocno zaatakowane rośliny
- Przesadź w podniesione lub dobrze przepuszczalne miejsce z ulepszoną glebą
Zakurzone, brązowiejące igliwie z odrobiną delikatnej pajęczyny
Gdy igliwie matowieje i brązowieje w okresie gorącej, suchej pogody, drobnym sprawcą są niemal zawsze przędziorki, a złapanie ich wcześnie jest dość łatwe. Potrzymaj kartkę białego papieru pod gałęzią, stuknij w nią i obserwuj drobne punkciki, które zaczynają się poruszać. Mocny strumień wody zmywa większość z nich, kolejny zabieg olejkiem ogrodniczym lub mydłem owadobójczym załatwia resztę, a utrzymywanie dobrze podlanego cyprysika pomaga mu szybko wrócić do formy.
Rozwiązanie:
- Spryskaj rośliny mocnym strumieniem wody, aby zmyć przędziorki
- Zastosuj olejek ogrodniczy lub mydło owadobójcze
- Wspieraj naturalnych wrogów szkodników, unikając insektycydów o szerokim spektrum działania
Małe zwisające torebki i gałęzie wyglądające na obgryzione
Te schludne, małe stożki z jedwabiu i przyciętego igliwia kołyszące się na gałązkach to workowce, a każdy z nich to dom dla gąsienicy, która żeruje w środku. Dobra wiadomość jest taka, że możesz je po prostu zbierać ręcznie jesienią i zimą, gdy siedzą nieruchomo i są dobrze widoczne. A jeśli zauważysz młode larwy żerujące późną wiosną, dawka Bacillus thuringiensis poradzi sobie z nimi na długo, zanim zdążą przerzedzić gałąź.
Rozwiązanie:
- Zbieraj ręcznie i niszcz torebki jesienią lub zimą
- Zastosuj Bacillus thuringiensis lub zatwierdzony insektycyd, gdy larwy są młode, późną wiosną do wczesnego lata
Poparzone, brązowiejące igliwie po ciężkiej zimie
Brązowe plamy pojawiające się późną zimą, najsilniejsze od strony wystawionej na pogodę, to poparzenie zimowe, i wygląda ono dużo groźniej, niż jest w rzeczywistości. Słońce i wiatr odbierały wilgoć z igliwia, podczas gdy zamarznięte korzenie nie mogły jej uzupełnić. Odłóż na razie sekator, bo pąki ukryte w środku mogą wciąż być zielone i pełne życia. Poczekaj, aż nowy przyrost pokaże ci, co naprawdę obumarło, przytnij tylko to, i podlewaj obficie każdej jesieni, zanim ziemia zamarznie, aby drzewo weszło w zimę dobrze nawodnione.
Rozwiązanie:
- Poczekaj na nowy przyrost przed przycinaniem, aby ocenić prawdziwy zasięg szkód
- Wytnij gałęzie, które pozostają martwe
- Podlewaj obficie w suche okresy jesienne, zanim gleba zamarznie
Gołe wewnętrzne gałęzie, które po prostu nie wypuszczają nowego igliwia
Wewnętrzne lub dolne gałęzie niosące już tylko brązowe drewno, odmawiające zazielenienia, zostały posunięte o krok za daleko, zwykle przez cięcie albo głęboki cień sięgający starego, bezlistnego drewna. Warto wiedzieć, że nie da się tego już naprawić: cyprysik hinoki po prostu nie odrasta z gołego drewna tak jak cis. Na przyszłość prowadź cięcia w obrębie żywego igliwia i wpuszczaj światło do dolnych gałęzi, a te, które chcesz zachować, pozostaną zielone i pełne.
Rozwiązanie:
- Unikaj przycinania gałęzi poza obszar żywego igliwia
- Zachowaj igliwie na wszystkich gałęziach, które chcesz utrzymać w dobrej kondycji
Toksyczność
Oto uspokajająca wiadomość, jeśli mieszkasz ze zwierzętami: cyprysik hinoki jest nietoksyczny i nie należy do roślin znanych z zatruwania kotów czy psów. Zwierzę, które chwyci gałązkę, może dostać krótkotrwałych dolegliwości żołądkowych od włóknistego, aromatycznego igliwia, i na tym zwykle się kończy. Możesz sadzić go w pobliżu zwierząt domowych, gospodarskich i dzieci bez obaw.
Bezpieczna dla
Ludzie · Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki
Koty Brak
Możesz zachować spokój, jeśli twój kot odgryzie kawałek, bo igliwie nie zawiera żadnej znanej toksyny, którą warto się martwić. Najwyżej większa porcja żywicznych igieł wywoła odrobinę ślinienia się albo przejściowe rozstrojenie żołądka, które samo ustąpi.
Psy Brak
Twój pies może dzielić ogród z cyprysikiem hinoki i nic mu się nie stanie. Jeśli ciekawski szczeniak pogryzie gałązkę, najwyżej zobaczysz łagodne, krótkotrwałe rozstrojenie żołądka od włóknistego, aromatycznego igliwia.
Konie Bezpieczna
Nie musisz martwić się o konie, bo drzewo nie jest dla nich toksyczne i nie wiązano go z żadnym zatruciem. Jak przy każdym drzewie, którego zwykle nie skubią, koń, który obgryzie większą porcję, może dostać przejściowego bólu brzucha.
Króliki Bezpieczna
Króliki są bezpieczne w pobliżu tego cyprysika, nie ma ryzyka zatrucia, którym trzeba by się martwić. Twarde, żywiczne igliwie nie jest dla nich naturalną przekąską, więc większość spróbuje raz i odchodzi zadowolona.
Zwierzęta gospodarskie Bezpieczna
Możesz trzymać bydło, kozy i owce na wybiegu z cyprysikiem hinoki bez obaw, bo nie zawiera on żadnej toksyny, która by im szkodziła. Zwierzęta pasące się i tak zwykle omijają gorzkie, zimozielone pędy.
Ptaki Bezpieczna
Ptaki są mile widziane i bezpieczne w pobliżu tego drzewa, a w gęstych drzewach iglastych, takich jak to, często znajdują schronienie i miejsce na gniazdo. Nic w igliwiu im nie zaszkodzi.
Ludzie Bezpieczna
Dla ludzi nie ma ryzyka zatrucia, a żadna część drzewa nie jest jadalna. Dotykanie igliwia jest bezpieczne, choć aromatyczne olejki mogą podrażnić bardzo wrażliwą skórę, więc opłukanie rąk po kontakcie zapewni komfort.
Jak przy każdej roślinie, ogryzanie igliwia może wywołać u zwierząt łagodne dolegliwości żołądkowe, mimo że roślina nie jest uznawana za toksyczną.
Odmiany
Większość z nas uprawia nazwaną odmianę, a nie pełnowymiarowy gatunek, a wybór jest zachwycający, od maleńkich odmian karłowatych do bonsai po złociste kolumny. Oto te, które warto poznać z nazwy.
Nana Gracilis
Łagodna, wolno rosnąca odmiana karłowata ceniona za gęste, muszlowate pędy ciemnozielonego igliwia, co czyni ją mile widzianym wyborem do ogrodów skalnych i bonsai.
Crippsii
Złocista forma, której zwisające pędy osiągają najcieplejszy, najjaśniejszy odcień żółci, gdy uprawiasz ją w pełnym słońcu.
Gracilis
Zgrabna, smukła piramida ciemnozielonego igliwia, która osiąga docelowo około 3 do 6 m.
Fernspray Gold
Ma miękkie, łukowato wygięte, przypominające paprocie złocistożółte pędy na swobodnej, warstwowej sylwetce.
Kosteri
Karłowata, rozłożysta odmiana, która układa swoje jasnozielone igliwie w płaskie, poziome wachlarze.
Tetragona Aurea
Nieregularna odmiana karłowata, której gęste, czworokątne, złociste igliwie nadaje jej urokliwą, niezwykłą fakturę.
Jak rozmnażać
Istnieje kilka łagodnych sposobów na powiększenie liczby cyprysików hinoki, choć tylko sadzonki i szczepienie dadzą ci wierną kopię nazwanej odmiany. Nasiona dobrze sprawdzają się przy gatunku wyjściowym, ale dają zróżnicowane siewki, a nie dokładne powtórzenie rośliny matecznej.
Sadzonki pędoweŚrednia
Późne lato do jesieni · Ukorzenienie zajmuje od kilku tygodni do kilku miesięcy
Sadzonki to najłatwiejszy sposób na wierne powielenie nazwanej odmiany, co ma znaczenie, bo zadomowione drzewo nie lubi być przesadzane. Pobierz częściowo zdrewniałe sadzonki od późnego lata do jesieni i ukorzeniaj je pod zamgławianiem, a ukorzenią się w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy, podczas gdy ty cierpliwie czekasz.
SzczepienieWymagająca
Późna zima · Od tygodni do miesięcy
Szkółki często szczepią cenniejsze odmiany na siewkowej podkładce późną zimą, a miejsce zrostu powoli się scala w ciągu kolejnych tygodni do miesięcy. To wymagająca, precyzyjna praca, więc nie musisz czuć się zobowiązany, by robić to samodzielnie, najlepiej zostawić ją hodowcom z dużym doświadczeniem.
NasionaŚrednia
Wiosna · Kiełkowanie trwa kilka tygodni
Możesz bez obaw wyhodować gatunek wyjściowy z nasion wysianych wiosną, a drobne siewki pojawią się w ciągu kilku tygodni. Pamiętaj tylko, że siewki nie odtworzą cech nazwanej odmiany, ponieważ rośliny te nie powtarzają się wiernie z nasion.
Mity
Cyprysik hinoki to prawdziwy cyprys.
Naprawdę należy do rodzaju Chamaecyparis, czyli fałszywych cyprysów (cyprysików), które różnią się od prawdziwego rodzaju cyprysów, Cupressus, mimo że oba należą do rodziny cyprysowatych. Jego druga nazwa, fałszywy cyprys hinoki, zdradza tę prawdę. To drzewo jest fałszywym cyprysem, a nie prawdziwym.
Można mocno przyciąć rozrośnięty cyprysik hinoki aż do gołego drewna, żeby go odświeżyć.
W przeciwieństwie do cisa, ten fałszywy cyprys nie wypuści nowych pędów ze starego, bezlistnego drewna, więc to jeden skrót, którego lepiej unikać. Przytnij gałąź aż do gołego, brązowego drewna, a ta gałąź po prostu obumrze. Prowadź każde cięcie w obrębie żywego, zielonego igliwia, to najbezpieczniejsze podejście.