Stara zasada, że nie wolno wnosić bzu do domu, pochodzi z angielskich i wiktoriańskich wierzeń o śmierci. Ludzie kojarzyli zapach tego kwiatu z pogrzebami i nieszczęściem. Twoi dziadkowie mogli słyszeć to ostrzeżenie od swoich rodziców. Prawda jest taka, że ta zasada nie ma żadnych podstaw i możesz cieszyć się bzem w domu bez żadnych obaw.
Ten przesąd dotyczący bzu narodził się w epoce wiktoriańskiej. Kościoły i cmentarze w całej Anglii otaczały krzewy bzu. Pracownicy zakładów pogrzebowych używali silnego zapachu, by zagłuszać nieprzyjemne wonie podczas czuwań w domach. Z czasem ludzie zaczęli kojarzyć ten słodki zapach bzu ze śmiercią. Jeśli czułeś bez, oznaczało to, że w pobliżu znajdowały się zwłoki. Przerażone rodziny zamieniły to skojarzenie w surową domową zasadę, której nie śmiało się łamać.
Kiedy po raz pierwszy usłyszałem o tej zasadzie, zapytałem ogrodników w całej Anglii, co o niej sądzą. Pewna kobieta z Yorkshire powiedziała, że jej babcia nie pozwalała, by choć jedna gałązka przekroczyła próg. Wierzyła, że to sprowadziłoby chorobę lub śmierć na rodzinę. Ale pewna para z Kent po prostu się roześmiała. Pokazali mi trzy wazony pełne świeżego bzu stojące na ich kuchennym stole.
Przekonanie o pechu związanym z bzem w domu wykracza daleko poza Anglię. W każdej kulturze przybiera inny kształt. W Irlandii i Szkocji biały bez miał najgorszą opinię, ponieważ białe kwiaty kojarzono z żałobą i stratą. Fioletowe i niebieskie odmiany były akceptowane w wielu miejscowościach. Jeśli dorastałeś w jednym z tych regionów, twoja rodzina zapewne miała własną wersję tej zasady przekazywaną z pokolenia na pokolenie.
Nie każda kultura podchodzi do bzu z lękiem. Rosyjska tradycja odwraca całą tę historię. Ludzie w Rosji szukają w gronach bzu kwiatka z pięcioma płatkami zamiast zwykłych czterech. Znalezienie takiego oznacza nadchodzące szczęście. Niektóre rodziny zasuszają te rzadkie kwiatki w książkach jako talizmany. Z mojego doświadczenia wynika, że ten sam kwiat może oznaczać niebezpieczeństwo w jednym kraju i szczęście w innym.
Folklor bzowy obejmuje wiele wierzeń ukształtowanych przez lokalne zwyczaje i lęki. Grupy celtyckie wierzyły, że silny zapach bzu odpędza złe duchy. Ten pogląd stoi w sprzeczności z angielskim strachem przed bzem w domu. Ten sam kwiat niesie przeciwstawne znaczenia w zależności od tego, gdzie dorastałeś. To, co rodzina ci powiedziała o tym kwiecie, znaczy więcej niż jakiekolwiek fakty. Nosisz te historie ze sobą, czy zdajesz sobie z tego sprawę, czy nie.
Sam przetestowałem tę starą zasadę lata temu. Zacząłem co maja ścinać gałęzie bzu i stawiać je prosto na kuchennym stole. Nic złego się nie stało. Ani razu w ciągu ponad dziesięciu lat. Moja mama robiła to samo, gdy dorastałem. Uważała tę starą opowieść za zabawną i uwielbiała dzielić się nią z gośćmi. To połączenie znajomości historii bez lęku przed nią wydaje się właściwym podejściem do wiosennego rytuału z bzem.
Możesz spokojnie wnosić bez do domu. Tysiące ogrodników co wiosnę ścina świeże gałązki i cieszy się tym cudownym zapachem w pomieszczeniach. Jeśli stara opowieść budzi twój niepokój, zacznij od fioletowych lub niebieskich odmian i pomiń białe. Ale żaden kwiat nie ma mocy sprowadzania pecha przez twoje drzwi wejściowe. Postaw je w ulubionym wazonie i pozwól, by wiosenna woń wypełniła każdy pokój w twoim domu.
Przeczytaj cały artykuł: Bez lilak: odmiany, porady dotyczące uprawy i zastosowania
