Nie w sposób, który zabija. Śmiertelna jest droga pokarmowa, a CDC zaznacza, że zatrucia zwykle wynikają ze zjedzenia rośliny. Pytanie o wchłanianie przez skórę jest jednak zasadne, bo ten sam raport CDC podaje, że cykutoksyna może wchłaniać się przez skórę. Odpowiedź brzmi więc: tak, z zastrzeżeniem. To nie ta droga wypełnia opisy przypadków, ale nikt jej też nie wykluczył, a ta niepewność wystarczy, żeby trzymać gołe dłonie z dala od przeciętego korzenia.
„Potrzebne mi tu rękawice, czy dam radę tak?" – zapytał mnie przy przepuście, którym rów przechodzi pod drogą polną, ściskając już dwie łodygi w gołej garści. Powiedział, że całą skarpę rowu wyczyścił tego ranka gołymi rękami. Zacytowałem mu zdanie z raportu CDC. Toksyna może przenikać przez skórę, a opisane zatrucia biorą się ze zjedzenia kawałka rośliny. Łodygi wróciły na żwir. Potem był spacer do auta po rękawice i długi rękaw.
Dowody nie układają się w jedną spójną całość i warto poznać obie strony. Wzmianka o wchłanianiu przez skórę figuruje w druku od 1994 roku. NC State Extension w opisie Cicuta maculata w swojej bazie roślin ocenia ją jako niepowodującą kontaktowego zapalenia skóry. Doradca z UF/IFAS powiedział kiedyś wprost właścicielowi posesji, że dotknięcie rośliny nie może zaszkodzić. To była jedna odpowiedź jednego doradcy na jedno pytanie, a federalna wzmianka nadal obowiązuje, więc nie budowałbym nawyku na tym uspokojeniu. Uczciwy wniosek jest taki, że kontakt cykutoksyny ze skórą pozostaje możliwym ryzykiem, ale zabija zjedzenie rośliny.
Jest fizyczny powód, by uważać na ostrze. Laboratorium badań nad roślinami trującymi USDA opisuje małe komory wewnątrz grubego kłącza. Każda zawiera brunatny lub słomkowy płyn, który jest silnie trujący. Płyn pozostaje w nich zamknięty, dopóki łodyga albo korzeń nie zostanie złamany lub przecięty. Wystarczy, że przetniesz łodygę szpadlem, a ciecz wypłynie na to, co trzymasz. To moment, w którym roślina przestaje być czymś, o co się otarłeś, a zaczyna być czymś, co spływa ci po rękawicy.
Trujące są wszystkie części, a University of Utah Health Poison Control stawia na czele tej listy korzenie i dolne odcinki łodyg. To dobrze odpowiada temu, jak zwykle spotykasz tę roślinę. Nikt nie kopie szaleju celowo. Czyścisz skarpę rowu albo wyciągasz kępę chwastów z miękkiego, mokrego gruntu i korzeń zostaje ci w dłoni. To przecięty korzeń jest zagrożeniem, a nie liść trącony butem.
Zasada bezpiecznej pracy z tą rośliną mieści się w jednym zdaniu. Noś rękawice i osłaniaj ramiona za każdym razem, gdy tniesz, kopiesz lub wyrywasz. Rękawice wodoodporne, nie płócienne, które przemakają w dziesięć minut. Nie dotykaj twarzy podczas pracy, a szpadel i sekator traktuj jak brudne, dopóki ich nie umyjesz. Jeśli kępa rośnie tam, gdzie nikt nie chodzi, wolałbym zostawić roślinę niż wykopywać korzeń.
Zapamiętaj jedno, zanim zaczniesz. Na cykutoksynę nie ma odtrutki, a leczenie jest objawowe. Szpital opanowuje objawy i czeka, aż toksyna przestanie działać. Dlatego całe podejście opiera się tu na zapobieganiu, a nie na naprawianiu. Poison Control odbiera pod numerem 800-222-1222 o każdej porze nocy. To, co robić w pierwszych minutach po kontakcie skóry z rośliną, to dłuższy temat, który warto przeczytać, zanim weźmiesz do ręki szpadel.
Przeczytaj cały artykuł: Szalej jadowity: jak go rozpoznać i zachować bezpieczeństwo