Een boom is groenblijvend als hij levend blad van het ene seizoen meeneemt naar het volgende. Dat is de hele definitie van een groenblijvende boom, en die omvat veel meer dan dennen en sparren. Sommige van deze bomen dragen naalden. Andere dragen brede, platte bladeren waarvan je nooit zou vermoeden dat ze in dezelfde groep horen. Wat ze delen is blad dat de winter levend doorkomt in plaats van in één korte periode in de herfst te vallen.
Loop in november langs een den en de naalden die je ziet zijn lang niet allemaal nieuw. Penn State Extension geeft aan dat een blad één tot zes jaar meegaat, afhankelijk van de soort, dus veel van wat je ziet groeide in eerdere seizoenen en is gewoon blijven zitten. De boom heeft het al één winter meegedragen. Waarschijnlijk gaat er nog een winter overheen.
Wat telt als groenblijvend? De bladeren moeten langer dan een jaar leven voordat ze vallen. Deze bomen laten wel degelijk blad los, en dat doen ze elk jaar, maar ze maken tegelijk nieuwe groei, zodat de kroon nooit leeg is. Een esdoorn laat in de herfst alles in ongeveer drie weken los en staat tot het voorjaar kaal. Jouw groenblijver raakt nooit leeg, omdat het vallen en het groeien elkaar overlappen.
Die overlap kun je zelf zien. Elk jaar komen er nieuwe naalden bij terwijl een oudere set aan het eind van zijn leven is. Wat vergeling diep binnen in een den of een hemlockspar is normaal onderhoud, en het is makkelijk om dat te lezen als een boom in de problemen terwijl er niets aan de hand is. Kijk waar de kleur zit. Oud blad binnenin dat loslaat is routine, en frisse groei aan de buitenkant vertelt je dat de boom in orde is.
Die eenjaarstest is de definitie van een groenblijvende boom in de praktijk. Den, spar en zilverspar noem je als eerste, met jeneverbes, hemlockspar en cipres daar vlak achter. Toch staat er in die test nergens dat een blad een naald moet zijn. Laat je die aanname los, dan schuiven breedbladige groenblijvende bomen naast de coniferen op de lijst, met bladeren die breed zijn, vaak dik en glanzend, en die de koude maanden door groen blijven.
- Pine, fir and spruce, the needled shapes most people picture first.
- Juniper and cypress, which show up as low shrubs and as full trees.
- Hemlock, including Canada hemlock, the state tree of Pennsylvania.
- Holly, and American holly in particular, with stiff leaves that hang on all winter.
- Rhododendron and mountain laurel, both wide-leaved and both green in January.
- Boxwood, pieris and mahonia, smaller-leaved members of the same group.
Formaat zegt hier evenmin iets. Alleen al de coniferen lopen van dwergstruiken tot grote bosbomen, en elke stap in dat bereik blijft het hele jaar groen. Canadese hemlockspar (Tsuga canadensis) wordt 15 tot 18 m hoog en is winterhard tot zone 4. Andere planten uit diezelfde groep komen nooit boven je knie. Het label zegt iets over wat de bladeren doen, niet over hoe hoog jouw boom uiteindelijk wordt.
Hier gaat de tuinplanning mis. Je neemt de kegelvorm als teken en koopt dus nóg een spar, terwijl een hulst of een rododendron beter op die plek had gepast. Allebei houden ze hun blad. Allebei schermen ze in februari het zicht vanuit het raam van de buren af. Maar één ervan geeft je ook nog bloemen en bessen, en dat is een echte keuze die je mag maken.
Kijk dus naar het blad en sla het silhouet over. Bekijk de plant laat in de winter, als niets zich kan verstoppen, en zie of hij nog levend groen blad draagt. Is dat zo, dan heb je een groenblijver, wat voor vorm die bladeren ook hebben en hoe de kroon ook is opgebouwd. Die ene blik in februari zegt je meer dan het kaartje aan de pot.
Lees het volledige artikel: Groenblijvende bomen: 8 soorten en hoe je kiest
