Wat zijn de drie soorten hagen?

picture of Benjamin Miller
Benjamin Miller
picture of Charles Hartman
Charles Hartman
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:

Tuiniers noemen formeel, informeel en gemengd of inheems. Dat is het standaardantwoord, en de drie soorten hagen die je online geciteerd ziet komen uit het tuinjargon, niet uit een officiële lijst. Zoek je een uitleg over haagtypen bij een universitaire voorlichtingsdienst, dan blijft het bij twee: formeel en informeel. De gemengde groep duikt op in adviezen over natuur en dieren, dus zie het getal als een handige indeling, geen regel.

Vanuit het keukenraam waren vanochtend vier putters bezig met de zaadhoofdjes in een rij meidoorn, kornoelje en vlier langs de achterste schutting. Een winterkoning schoot er laag in en kwam er niet meer uit. Datzelfde struikgewas verbergt de oprit van de buren, en daarom heb ik het geplant, en het levert de hele koude periode voedsel en dekking voor vogels.

Wat de groepen scheidt, zie je zo, als je weet waar je moet kijken. Formeel wordt bepaald door het scheren, informeel door snoei die de eigen vorm van de plant behoudt, en de gemengde of inheemse rij doordat er meerdere soorten tegelijk in staan. De eerste twee beschrijven hoe je snoeit. De derde beschrijft wat je plant, en daarom is dat de groep die een plaag doorstaat die een beplanting van één soort kan wegvagen.

Formeel is de geschoren variant, gesnoeid tot een vaste vorm, en de planten gaan er dicht op elkaar in, op 30 tot 76 cm afstand, zodat ze aaneengroeien tot één wand. Die lijn vasthouden kost twee scheerbeurten per jaar of meer, zolang je er woont. Informele hagen plant je juist op hun uiteindelijke breedte uit elkaar. Ze hebben af en toe snoei nodig in plaats van een vast schema, zodat de bloemen en vruchten aan de plant blijven in plaats van bij het snoeisel te belanden.

Beide snoeistijlen blijven dicht met dezelfde behandeling. Haal elk jaar een derde tot een kwart van de oudste takken dicht bij de grond weg, en er komen nieuwe scheuten op om het gat te vullen. Sla dat tien jaar over en je krijgt de klassieke probleemhaag: kaal en houtig op kniehoogte en zwaar vanboven. Renovatie kost vanaf dat punt meerdere jaren, dus de jaarlijkse snoeibeurt is de goedkope optie.

Een gemengde haag is de derde groep, en die verandert wat de beplanting kan. Je zet drie of vier soorten in de rij in plaats van veertig keer dezelfde struik. Iowa State University Extension noemt een mengsel veerkrachtiger tegen insecten- en ziekteproblemen dan een rij van één soort. Inheemse soorten krijgen ook de voorkeur, waar je ze kunt vinden. Als er dan toch iets doorheen komt, kost het een deel van de haag in plaats van het geheel.

Bij een inheemse heg telt de natuurwaarde het zwaarst. Leefgebied, voedsel, dekking en een verbindende route tussen stukken grond horen bij de beplanting, net als beschutting voor de nuttige insecten die je moestuinbedden afspeuren. Hij schermt nog steeds de weg af en werkt nog steeds als kering voor vee of voetgangers, en hij slaat koolstof op terwijl hij de rest van het werk doet.

De drie groepen vergeleken
GroepFormeelSnoei
Twee scheerbeurten per jaar of meer
Plantafstand30 tot 76 cm
GroepInformeelSnoei
Af en toe snoeien
PlantafstandNaar uiteindelijke breedte
GroepGemengd of inheemsSnoei
Af en toe snoeien
PlantafstandNaar uiteindelijke breedte

Kies op werk en op breedte. Formeel levert je een strakke, smalle rand op en kost je twee scheerbeurten per seizoen, en daarom is mijn eigen haag aan de straatkant kort. Informeel kost je een bredere strook tuin en geeft je de meeste weekenden terug. De gemengde beplanting vraagt van de drie de meeste ruimte en geeft het meeste terug, want die draagt de natuurwaarde en verdeelt het plaagrisico over meerdere soorten. Geen bron die ik vertrouw legt het aantal op drie vast, dus gebruik het als vertrekpunt en plant wat je erfgrens aankan.

Lees het volledige artikel: Hagen: planten, in vorm brengen en dicht houden

Verder lezen