Je moet geen vlees, zuivel, spijsolie, dierenuitwerpselen, zieke planten of behandeld hout in een compostvat doen. Deze materialen veroorzaken geurproblemen, trekken ongedierte aan of laten giftige stoffen achter die in je tuinbodem terechtkomen. Gebruik alleen fruit- en groenteresten, tuinafval en papierproducten voor schone resultaten.
Ik maakte de fout om kaaskorstjes in mijn compostvat te gooien op een zomer. Binnen drie dagen stonk de trommel ranzig elke keer als ik hem opende. Vliegen zwermden rond het deksel en legden eitjes binnenin. Het kostte me twee volle weken van extra droog bruin materiaal toevoegen en dagelijks draaien om de boel te herstellen. Dat ene handjevol kaas kostte me weken werk en veel frustratie.
Vlees en zuivel breken op een slechte manier af in afgesloten compostvaten. Ze rotten zonder voldoende zuurstof en produceren waterstofsulfidegas. Dat is de rotte-eierenlucht die je treft als je het deksel opent. De afgesloten trommel houdt dat gas opgesloten en maakt het bij elke draai erger. Open hopen verwerken kleine hoeveelheden vlees beter omdat er van alle kanten lucht doorheen stroomt. Maar in een compostvat heb je geen manier om die ophoping te ventileren.
Uitwerpselen van honden en katten moet je ook vermijden. Hun ontlasting bevat parasieten zoals Toxoplasma en spoelwormeitjes die moeilijk te doden zijn. Je compostvat bereikt mogelijk niet lang genoeg hoge temperaturen om die organismen te doden. Die compost gebruiken op je moestuin brengt jou en je gezin in gevaar. Houd dierenuitwerpselen weg van alle compost die je op voedselgewassen wilt gebruiken.
Behandeld hout en timmerhout
- Chemische inhoud: Geïmpregneerd hout bevat koper- en arseenverbindingen die het composteringsproces doorstaan.
- Bodemschade: Deze giftige stoffen hopen zich na verloop van tijd op in je tuinbodem en kunnen planten, regenwormen en bodembacteriën schaden.
- Veilig alternatief: Gebruik onbehandelde houtsnippers, zaagsel van schoon hout of karton als koolstofbron.
Glanzend papier en tijdschriften
- Inktrisico's: Glanzende coatings en gekleurde inkten op tijdschriftpapier bevatten zware metalen die niet afbreken in compost.
- Afbraaksnelheid: De kleicoating op glanzend papier is vochtbestendig, waardoor het maandenlang in je compostvat blijft liggen zonder te composteren.
- Beter alternatief: Gebruik gewoon krantenpapier, bruin karton of printpapier dat snel afbreekt en geen giftige coatings bevat.
Koolas en houtskool
- pH-effect: Koolas verhoogt de pH van je bodem ruim voorbij 8,0, wat de opname van voedingsstoffen voor de meeste tuinplanten blokkeert.
- Chemisch residu: Aanmaakvloeistof en toevoegingen in houtskoolbriketten laten schadelijke stoffen achter in je afgewerkte compost.
- Tip voor houtas: Kleine hoeveelheden gewone houtas van onbehandeld brandhout zijn prima en voegen kalium toe aan je hoop.
Al deze verboden materialen voor het compostvat veroorzaken echte schade. Weten wat je moet vermijden bij het composteren is minstens zo belangrijk als weten wat je moet toevoegen. Ziek plantenmateriaal is een veelvoorkomende valkuil. Als je tomatenplanten de aardappelziekte hadden of je rozen zwarte vlekkenziekte, gooi die dan bij het restafval. Je compostvat wordt mogelijk niet heet genoeg om schimmelsporen te doden. Die sporen overleven en verspreiden zich naar de gewassen van volgend jaar als je de afgewerkte compost gebruikt.
De makkelijkste oplossing is een simpel lijstje ophangen bij je keukenbakje voor etensresten. Schrijf op wat in het compostvat mag en wat bij het restafval hoort. Zorg dat iedereen in huis de regels kent. Het kost vijf minuten om het lijstje te maken en het bespaart je weken gedoe met een verpeste lading.
Bij twijfel: laat het eruit. Je compostvat werkt het beste met een schone mix van groen en bruin materiaal. Fruitresten, groenteschillen, koffieprut, eierschalen, droge bladeren en versnipperd karton dekken 90% van wat je nodig hebt. Sla de risicovolle materialen over en je haalt elke keer schone, veilige compost uit je trommel.
Lees het volledige artikel: Compostvat Gids voor Beginners
