De naam duizendblad Duivelsnetel komt van oude Europese overtuigingen die deze plant verbonden met hekserij en zwarte magie. Dorpelingen gebruikten duizendblad in liefdesspreuken en waarzeggerij. De kerk was daar allerminst blij mee, dus kreeg de plant een angstaanjagende naam. Je kunt Duivelsnetel zien als de middeleeuwse versie van een waarschuwingssticker, bedoeld om eerlijke mensen bij verdachte kruiden weg te houden.
Toen ik me voor het eerst verdiepte in volksnamen van duizendblad, kon ik niet geloven hoeveel er bestonden. Elke regio in Europa had zijn eigen naam voor deze plant. Sommige dorpen noemden het soldatenkruid vanwege het gebruik op slagveldwonden. Anderen kenden het als milfoil, wat duizend bladeren betekent. Je kunt aflezen hoe belangrijk duizendblad was in het dagelijks leven, gewoon door alle namen te tellen die mensen het door de eeuwen heen gaven. Elke naam verwijst naar een ander gebruik of geloof dat je voorouders koesterden. De plant diende tegelijk als genezer, orakel en plaagschild.
De naam Duivelsnetel wordt logischer als je ziet wat mensen na het donker met duizendblad deden. Jonge vrouwen stopten het onder hun kussen om te dromen van een toekomstige echtgenoot. Genezers brouwden er thee van die bloedingen stopte en koorts verlichtte. Deze sterke effecten leken op magie voor iedereen die toekeek. Als je plaatselijke kruid wonden kon genezen en liefde kon voorspellen, ging je je afvragen waar het die kracht vandaan haalde. Duistere machten leken het enige antwoord dat destijds logisch klonk. Precies die angst is waar de naam Duivelsnetel geboren werd.
De bijgelovige geschiedenis van duizendblad reikt veel verder dan Europa. In China gebruikten mensen gedroogde duizendblad-stengels om hexagrammen te werpen in de I Ching, al duizenden jaren lang. Dit gaf de plant een heilige rol in een van 's werelds oudste vormen van toekomstvoorspelling. Twee culturen aan weerszijden van de aarde koppelden duizendblad allebei aan de geestelijke wereld. Die overlap laat zien hoe sterk de greep van deze plant op mensen is geweest, door alle tijden en plaatsen heen.
Ik testte dit zelf door op te zoeken hoeveel planten dezelfde dubbelreputatie hebben. Je vindt hetzelfde patroon bij belladonna, bijvoet en alsem. Allemaal hadden ze echte medicinale waarde en allemaal kregen ze donkere, angstaanjagende namen in dezelfde periode. Kerkleiders in middeleeuws Europa gooiden kruidengeneeskunde vaak op één hoop met hekserij. Als je wist hoe je planten kon gebruiken om te genezen, kon je beschuldigd worden van het beoefenen van zwarte magie. Deze angst verspreidde zich over het hele continent en bepaalde eeuwenlang hoe mensen over kruiden spraken.
Duizendblad kreeg extra aandacht omdat het een van de krachtigste geneeskruiden was. Een vrouw die je bloeding kon stoppen met een fijngedrukt blad, zag er verdacht uit voor mensen aan de macht. Je kunt je voorstellen waarom de naam Duivelsnetel zo goed bij de sfeer van die tijd paste. De naam Duivelsnetel stamt waarschijnlijk uit precies deze periode. Je kunt het zien als een overblijfsel uit een tijdperk waarin nuttige planten enge namen kregen. De machthebbers waren bang voor wat ze niet begrepen, en duizendblad betaalde de prijs met de naam Duivelsnetel die we vandaag de dag nog steeds kennen.
Tegenwoordig kun je duizendblad zonder zorgen in je tuin kweken. Er volgen geen vloeken als je terugkomt van het tuincentrum. De bijgelovige geschiedenis achter de naam Duivelsnetel is nu gewoon een leuk stukje folklore. Je kunt genieten van een mooie, nuttige plant die ooit hele dorpen in Europa en daarbuiten de stuipen op het lijf joeg. Elke volksnaam vertelt je een stukje van zijn wilde verleden. Van Duivelsnetel tot soldatenkruid, elke naam draagt een verhaal dat het waard is om te kennen.
Lees het volledige artikel: Duizendblad Gids voor Elke Tuin
