Cacti groeien in het wild in Amerika en nergens anders. Het aantal soorten ligt rond de 1.850, en Hultine en collega's plaatsen ze van het zuiden van Canada tot de Patagonische steppe in Argentinië. Dat is het natuurlijke verspreidingsgebied van de cactus in één zin. Het is een lange strook van de planeet, en cacti die inheems zijn in Amerika krijgen veel meer weertypen te verduren dan het zandduinplaatje in je hoofd. Sommige liggen elke winter onder de sneeuw.
Twee nationale parken laten zien hoe ongelijk die spreiding is. Organ Pipe Cactus National Monument herbergt in zijn eentje 31 cactussoorten, van de reusachtige saguaro tot de piepkleine speldenkussencactus. Arches National Park in Utah heeft er negen. Zelfde land, zelfde plantenfamilie, en toch een compleet ander gezelschap op elke plek. Als jouw beeld van een cactus één hoog silhouet tegen een zonsondergang is, verrassen beide parken je.
Het natuurlijke verspreidingsgebied van cacti en de hete woestijn zijn niet hetzelfde. Juist daar gaat het meeste verzorgingsadvies voor je de mist in. De vijgcactus komt in Arches door de koude winters van Utah door antivriesstoffen in zijn cellen aan te maken, dus een strenge vorst is een probleem dat hij allang heeft opgelost. Het is de meest voorkomende cactus in dat park, en die koudetruc verklaart waarom. Kerstcactussen gingen de andere kant op. Zij komen uit vochtige bergbossen in het zuidoosten van Brazilië. Daar groeien ze als epifyt, weggeklemd in vertakkingen van bomen in plaats van geworteld in open grond.
Wortels vertellen je veel over de leefomgeving van een woestijncactus. Cactuswortels lopen breed en ondiep in plaats van diep, en ze nemen regenwater snel op zodra het er eindelijk is. Sommige maken regenwortels aan zodra de grond vochtig wordt. Dat is een slimme truc voor bodem die wekenlang kurkdroog bakt en dan in één middag doorweekt raakt. Geef je woestijnsoorten dus een brede, ondiepe pot, geef flink water en laat de grond weer opdrogen voordat je opnieuw giet.
Stem je plant af op de omstandigheden waarin zijn wilde verwanten opgroeiden en de meeste vragen beantwoorden zichzelf. Het natuurlijke verspreidingsgebied is zo breed dat geen enkel gietschema voor allemaal past. Een verwant van de saguaro wil volle zon, grofkorrelige grond en lange droge periodes tussen twee gietbeurten. Een kerstcactus wil vochtige lucht en beschutting tegen fel middaglicht, want zijn voorouders zaten in boomschors onder een bladerdak. Behandel je de tweede als de eerste, dan heb je halverwege de zomer een slappe, verschrompelende plant.
Plenty of spiny plants sold as cacti come from Africa or Arabia. Aloe and Euphorbia are not cacti at all, they belong to other families, and their care rules do not match.
Dat laatste punt scheelt je geld in het tuincentrum. Een label met cactus is een marketingwoord, geen familienaam. Alle echte cacti komen uit Amerika. Als de plant in je handen terug te voeren is op Afrika of Arabië, zoek dan zijn eigen familie op voordat je een gietschema van een saguaro overneemt. Dat bespaart je een dode plant en een maand vol verwarring.
Begin bij de herkomst van je plant en de rest volgt vanzelf. Zoek de soortnaam op en stel je vervolgens de grond voor waarop hij in het wild groeide. Wil je één cactus voor een lichte, droge vensterbank, neem dan de vijgcactus, want die verdraagt meer verwaarlozing en meer kou dan bijna alles hier. Is je kamer vochtig en schaduwrijk, koop dan de Braziliaanse en stop met vechten tegen de omstandigheden die je nu eenmaal hebt. Het natuurlijke verspreidingsgebied is het nuttigste gegeven op het etiket.
Lees het volledige artikel: Cactussen zijn niet onverwoestbaar, alleen moeilijk te doorgronden
