Ja, vijgcactus is veilig om te eten — dat is het korte antwoord. Zowel de groene bladeren als de kleurrijke vruchten zijn prima voor mensen, mits je ze goed klaarmaakt. Mensen in Mexico en het zuidwesten van Amerika eten deze cactus al duizenden jaren. Het vruchtvlees bevat helemaal geen giftige stoffen.
De eerste keer dat ik vijgcactus probeerde te eten, maakte ik de fout om een blad vast te pakken met dunne tuinhandschoenen. Die kleine haarvormige stekeltjes, glochiden genaamd, gingen dwars door de stof heen en in mijn vingers. Ik was het volgende uur bezig om ze met een pincet te verwijderen. De vrucht zelf smaakte heerlijk, maar het voorbereidingswerk leerde me een harde les over de juiste aanpak.
De reden waarom deze cactus veilig is, komt neer op simpele biologie. Het vruchtvlees van de vijgcactus bevat geen giftige stoffen, geen schadelijke alkaloïden en geen gevaarlijke chemicaliën. Het enige fysieke risico komt van glochiden. Deze weerhaakachtige microstekels irriteren de huid als je het verwijderen overslaat. Schil of schraap het oppervlak schoon en je krijgt voedsel vol vitamine C, vezels en antioxidanten.
Een studie in het tijdschrift Molecules (El-Mostafa et al. 2014) bevestigde dat de enige bekende bijwerking een lage darmobstructie is door het inslikken van te veel harde zaden in één keer. Dit is geen vergiftigingsprobleem. Het is een mechanisch probleem doordat er te veel zaden tegelijk door je darmen gaan. Neem het rustig aan en je zult hier geen last van krijgen.
Omgaan met de bladeren
- Handschoenen verplicht: Draag altijd dikke leren of rubberen handschoenen voordat je rauwe bladeren aanraakt, om pijnlijk contact met glochiden te voorkomen.
- Stekels verwijderen: Houd het blad vast met een tang en schraap beide kanten af met een scherp mes, of brand de glochiden af boven open vuur totdat het oppervlak glad is.
- Randen bijsnijden: Snijd langs de buitenrand van elk blad en verwijder donkere plekken of beschadigde delen voordat je het in stukken snijdt om te koken.
De vruchten klaarmaken
- Eerst schillen: Snijd beide uiteinden van de vrucht af, maak een snee over de lengte door de schil en pel deze eraf om het schone vruchtvlees eronder bloot te leggen.
- Zaden verwerken: Kauw de zaden goed voor je ze doorslikt, of mix de vrucht en zeef het sap door een fijnmazige zeef om ze te verwijderen.
- Bewaartip: Vers geschilde tunas zijn ongeveer 5 dagen houdbaar in de koelkast. Je kunt het vruchtvlees ook tot zes maanden invriezen voor smoothies en sauzen.
Keukenveiligheidstips
- Alles wassen: Spoel bladeren en vruchten na het schillen af onder stromend water om eventuele losse glochiden weg te spoelen die je mond kunnen irriteren.
- Snijplank schoonmaken: Veeg je snijplank en mes na het voorbereiden af met een vochtige doek, want losse glochiden kunnen aan oppervlakken blijven plakken en op ander voedsel terechtkomen.
- Porties voor beginners: Begin met één blad of twee kleine vruchten om te zien hoe je lichaam reageert, voordat je grotere hoeveelheden eet.
Nopales koken is eenvoudig zodra de stekels eraf zijn. Je kunt de gesneden bladeren grillen, bakken of koken. Ze smaken een beetje als sperziebonen met een licht zurig aroma. De vrucht is lekker rauw, als jam of gemixt tot sap. Veel Mexicaanse winkels verkopen voorgemaakte bladeren en vruchten, zodat je het voorbereidingswerk kunt overslaan als je een veiligere eerste ervaring wilt.
Kinderen en ouderen kunnen ook vijgcactus eten, zolang iemand anders de voorbereiding doet. Ik heb gegrilde nopales geserveerd bij familiedineetjes en iedereen vond de smaak heerlijk. De bladeren passen goed bij eieren, in taco's of door salades. Vers fruit is een verfrissende snack op een warme dag en werkt uitstekend in smoothies als je eerst de zaden eruit zeeft.
De veiligheid van eetbare cactus komt neer op twee simpele regels. Verwijder elke stekel en glochide voordat het voedsel je mond raakt. Eet niet in één keer een enorme hoeveelheid zaden. Volg deze richtlijnen en je geniet van een van de meest voedzame wilde voedingsmiddelen ter wereld, zonder enige zorgen.
Lees het volledige artikel: Gids voor de Vijgcactus
