Żaden pojedynczy gatunek nie ma tytułu najpospolitszego konifera, a każda strona, która wskazuje ci jedno drzewo, po prostu zgaduje. Najbliżej są sosny jako grupa. Rodzaj Pinus obejmuje około 113 gatunków, więcej niż jakikolwiek inny rodzaj koniferów, spośród mniej więcej 615 koniferów na świecie. To liczba rodzajów roślin, a nie liczba drzew, które faktycznie mijasz. Nadal nie wskazuje jednego drzewa.
W rzędzie przy jednym z moich płotów większość koniferów okazała się sosnami, a wcale nie taki był plan. Wydawało mi się, że mam szeroki miks. Potem idę wzdłuż rzędu i czytam etykietę po etykiecie, aż po sosnę wejmutkę na samym końcu. Jeden rodzaj skupia blisko jedną piątą wszystkich gatunków koniferów na Ziemi, a mój płot znacznie przekroczył ten udział. To, co bierzesz ze stołu w szkółce, nic nie mówi o tym, jak rozkładają się konifery na świecie.
Całe pytanie rozpada się na słowie „pospolity". Może oznaczać liczbę gatunków w grupie. Może też oznaczać obsadzone hektary albo powierzchnię, jaką jeden gatunek zajmuje na mapie, a to trzy różne pytania z trzema różnymi odpowiedziami. Pinus wygrywa pierwsze z nich bezapelacyjnie, jako największy rodzaj koniferów, i to właśnie tę liczbę badania faktycznie ustalają. Sam wynik i tak się chwieje: od około 109 sosen w jednych źródłach do 113 w pracy Jina i współpracowników z PNAS z 2021 roku.
Nikt nie ułożył rankingu koniferów według tego, jak często człowiek koło któregoś przechodzi, a właśnie o taki ranking chodzi większości ludzi pytających o najpospolitszego konifera. Suma światowa też się przesuwa: w jednym badaniu wypada blisko 615 gatunków, w innym 638. Sumy gatunków zależą od przyjętego źródła i nie musisz znać przyczyny tej różnicy, żeby z nich korzystać. Obie liczby to rzetelna robota. Uczciwa odpowiedź zostaje na poziomie rodzaju.
Wiek to osobny wynik z tego samego badania i układa się według szerokości geograficznej. Gatunki sosen ze średnich szerokości są stare, sięgają wstecz od 38 do 15 milionów lat. Gatunki z niższych i wyższych szerokości są dużo młodsze, gdzieś w przedziale od 10,5 do 6 milionów lat. Badanie podaje ten wzorzec samodzielnie i nie wiąże go z wielkością rodzaju. Nic z tego nie czyni jednej sosny pospolitszą od pozostałych. Znaczy tylko tyle, że jest więcej rodzajów sosen do przebrnięcia.
Zawęź mapę, a lista się skróci. 63 gatunki koniferów Ameryki Północnej to mniej więcej jeden na dziesięć ze światowej sumy, a te rosnące w pobliżu ciebie poznasz w jeden sezon. Dwie sosny wracają tu raz po raz. Sosna żółta nosi igły w pęczkach po trzy i sama zrzuca dolne konary w miarę wzrostu, co pomaga jej przetrwać częste pożary przyziemne o niskiej intensywności. Sosna błotna pokrywała kiedyś jakieś 36 milionów ha na południowym wschodzie, a z tamtej sawanny zostało tylko około 5%.
Liczba gatunków sosen mówi ci, który rodzaj jest największy, i nic ponadto. Nie powie ci, którego konifera najpewniej spotkasz na ścieżce za domem, bo żadne z tych źródeł nie porządkuje drzew w ten sposób. Zamiast tego weź listę koniferów dla swojego regionu z nadleśnictwa albo ośrodka doradztwa. Większość takich list jest na tyle krótka, że nauczysz się ich w jeden sezon, i to jest odpowiedź, o którą naprawdę ci chodziło. Leśniczy albo lokalne towarzystwo przyrodnicze poda ci tę samą listę za darmo.
Przeczytaj cały artykuł: Iglaki: rodzaje, cechy i twarde liczby
