Różnica między krzewem lilaka a drzewem lilakowym sprowadza się do formy wzrostu, nie do gatunku. Krzew rośnie na wielu pędach wyrastających z ziemi, podczas gdy drzewo ma jeden pień zwieńczony zaokrągloną koroną. Oba produkują te same pachnące wiosenne kwiaty. Różnica ma największe znaczenie pod kątem tego, jak roślina wkomponuje się w ogród i ile przycinania będzie wymagać.
Pytanie o krzew lilaka a drzewo lilakowe było dla mnie zagadką, dopóki nie zobaczyłem obu form rosnących obok siebie w miejscowym ogrodzie. Wielopędowy lilak pospolity rozrastał się szeroko i nisko jak gęsty żywopłot. Tuż obok stał lilak japoński formowany na jednym pniu z uporządkowaną koroną u góry. Wyglądały jak dwie zupełnie różne rośliny, choć należą do tego samego rodzaju. Zauważyłem też, że forma krzewiasta wypuszczała odrosty wokół podstawy, podczas gdy drzewko wyglądało schludnie. Ta wizyta uświadomiła mi, jak bardzo pokrój wzrostu kształtuje wygląd otoczenia.
Szkółki tworzą drzewiastą formę lilaka przez lata starannego przycinania. Wybierają jeden silny pęd przewodni w młodym wieku rośliny i usuwają wszystkie pozostałe. Przez 3 do 5 lat konsekwentnie usuwają boczne pędy i odrosty, aż pojedynczy pień może samodzielnie się utrzymać. Korona wypełnia się na górze i nadaje klasyczny kształt drzewa. To formowanie wymaga umiejętności i czasu, dlatego lilaki w formie drzewka kosztują więcej w szkółce. Wybór między formą wielopędową a jednopniową wpływa też na długoterminową pielęgnację. Formy drzewkowe wymagają regularnego usuwania odrostów, aby zachować kształt. Pomiń jeden sezon, a nowe pędy wyrosną u podstawy i zepsują czysty wygląd pnia.
Lilak pospolity, czyli Syringa vulgaris, to klasyczna forma krzewiasta. Dorasta do 2,5–5 metrów wysokości i rozrasta się na 2–3,5 metra szerokości. Ten kształt doskonale sprawdza się jako ekran prywatności lub nasadzenie brzegowe w ogrodzie.
Lilak japoński to prawdziwa forma drzewkowa w tej rodzinie. W szkółkach możesz go znaleźć pod nazwą Syringa reticulata. Dorasta do 6–9 metrów wysokości i stanowi mocny punkt centralny w ogrodzie przed domem. Zamiast fioletowych wiosennych kwiatów, których możesz oczekiwać, otrzymasz kremowobiałe kwiaty na początku lata.
Wielkość ogrodu powinna kierować twoim wyborem. Małe ogrody poniżej 1000 metrów kwadratowych lepiej wyglądają z kompaktowymi formami krzewiastymi lub odmianami karłowatymi, które osiągają około 1,5 metra. Większe posesje bez problemu pomieszczą wysokość lilaka japońskiego. Jeśli chcesz lilakowych kwiatów, ale nie lubisz przycinać — zostań przy formie krzewiastej. Rośnie w swoim naturalnym kształcie bez większego wysiłku. Z mojego doświadczenia wynika, że formy krzewiaste szybciej wypełniają luki w ogrodzie i wymagają mniej uwagi przez cały rok.
Lilaki w formie drzewka kosztują w większości szkółek od 200 do 600 zł więcej niż formy krzewiaste ze względu na dodatkowy czas formowania. Trzeba też zaplanować czas na coroczne usuwanie odrostów, aby zachować czysty pień. Posadzone przeze mnie drzewko lilakowe w ogrodzie przed domem wymaga co wiosnę około 15 minut na usunięcie odrostów. Krzew dałby ci tyle samo kwiatów przy znacznie mniejszym wysiłku. Ale jeśli zależy ci na schludnym punkcie centralnym z wysokością, forma drzewkowa daje efekt, którego żaden krzew nie zapewni.
Wybierz formę, która pasuje do twojej przestrzeni i gotowości do pielęgnacji. W obu przypadkach będziesz cieszyć się pachnącymi wiosennymi kwiatami przez dziesiątki lat przy odrobinie opieki.
Przeczytaj cały artykuł: Lilak: Kompletny przewodnik po uprawie
