Bukszpan wciąż nadaje się na topiary, ale nie jest już tak oczywistym wyborem jak kiedyś. Jeśli rozważasz zamienniki bukszpanu na topiary, zanim wydasz konkretne pieniądze na formalny żywopłot, ta ostrożność jest uzasadniona. Zamieranie pędów bukszpanu pojawiło się najpierw w Wielkiej Brytanii, a do Stanów Zjednoczonych dotarło w 2011 roku. Żaden sprzedawany dziś bukszpan nie jest na nie odporny. Jedne rośliny bronią się lepiej niż inne i to właśnie w tej różnicy mieści się twoja decyzja.
„Zbrązowiał w jakiś tydzień" — powiedziała mi sąsiadka mieszkająca dwa domy dalej, stojąc nad niskim obramowaniem, które zastała przy domu. To obramowanie to bukszpan angielski, Buxus sempervirens 'Suffruticosa'. Ta roślina jest skrajnie podatna na zamieranie pędów bukszpanu. Sąsiadka go nie sadziła i nigdy nie opryskiwała. Był tam, gdy kupowała dom, a dziś większość rzędu to gołe pędy. Tego samego popołudnia przyszedł czas na przegląd moich własnych roślin.
Roślina to nie cała strata. Grzyb zostawia w glebie struktury przetrwalnikowe, a według Virginia Cooperative Extension mogą one utrzymywać się przez 5 do 6 lat. Usunięcie chorych roślin i wygrabienie każdego opadłego liścia nie oczyści tej ziemi z patogenu. Tracisz żywopłot, a razem z nim rabatę. Posadź bukszpan w tym samym miejscu zbyt szybko, a postawisz świeży zakup na wciąż żywym problemie.
Bukszpan tolerancyjny na zamieranie pędów wciąż warto kupić, jeśli chcesz mieć tę klasyczną roślinę — pod warunkiem że czytasz etykietę bez złudzeń. „Tolerancyjny" i „odporny" opisują, jak mocno roślina broni się przed grzybem. Żadne z tych słów nie oznacza pełnej niewrażliwości. Przy zakupach omijaj bukszpan angielski, bo żadna rutyna cięcia nie zrekompensuje tego, jak mocno ta odmiana obrywa. W szkółce pytaj o odmianę z nazwy, zamiast ufać tabliczce, na której widnieje tylko „bukszpan".
To w pielęgnacji bukszpan wymaga więcej niż inne rośliny. Czyste narzędzia mają znaczenie, więc dezynfekuj nożyce między nasadzeniami bukszpanu i daj środkowi co najmniej 5 minut czasu kontaktu. Uważne oko liczy się jeszcze bardziej. Zamieranie pędów potrafi zrujnować cały ogród pełen bukszpanu, jeśli nikt nie wypatrzy pierwszej plamy odpowiednio wcześnie. Powolny spacer wzdłuż żywopłotu co tydzień lub dwa to najbardziej użyteczna rzecz, jaką robisz przez cały sezon. Przy długim parterze to stałe zajęcie bez daty końcowej.
Zamienniki bukszpanu na topiary łatwo znaleźć, a żaden z nich nie należy do rodziny bukszpanowatych, więc ten grzyb ich nie dotyczy. Ostrokrzew japoński i ostrokrzew yaupon dobrze znoszą mocne strzyżenie i trzymają ostrą krawędź. Ligustr szybko wypełnia kształt. Cis i podokarp dają tę ciemną, gęstą zieleń, którą większość osób ma na myśli, mówiąc „bukszpan". Tuja i jałowiec lepiej nadają się do większych stożków i spiral niż do zwartych małych kul, więc dobierz roślinę do kształtu, jaki chcesz uzyskać.
Zwróć uwagę także na to, czym obsadzasz rabatę u dołu. Pachysandra terminalis, Pachysandra procumbens i Sarcococca należą do tej samej rodziny co bukszpan i wszystkie trzy są podatnymi żywicielami tego samego grzyba. Dywan pachysandry pod strzyżonym bukszpanem to klasyczny formalny obraz, który po cichu umieszcza dwóch żywicieli na jednej rabacie. Jeśli odbudowujesz rabatę, która straciła żywopłot, roślina okrywowa zasługuje na takie samo przemyślenie jak sam żywopłot.
Chcesz wyglądu bukszpanu bez tego stałego zajęcia? Zamienniki bukszpanu dobrze znoszą strzyżenie, a najlepszym wyborem jest ostrokrzew japoński. Trzyma te same zwarte kształty, nie jest żywicielem tego patogenu, a ziemia pod nim pozostaje wolna, gdyby nasadzenie kiedyś zawiodło. Chcesz oryginału? Kup odmianę tolerancyjną, utrzymuj narzędzia w czystości i często sprawdzaj żywopłot. Oba wybory są sensowne, a różnica ujawnia się w tym, co dzieje się z glebą, gdy żywopłot padnie.
Przeczytaj cały artykuł: Topiary: jak formować rośliny i ich nie zabić
