Buxus werkt nog steeds voor vormsnoei, maar het is niet meer de vanzelfsprekende keuze van vroeger. Als je alternatieven voor buxus overweegt voordat je echt geld uitgeeft aan een strakke haag, is die voorzichtigheid terecht. Buxusziekte dook voor het eerst op in het Verenigd Koninkrijk en bereikte de Verenigde Staten in 2011. Geen enkele buxus die vandaag verkocht wordt, is er immuun voor. Sommige planten houden het beter vol dan andere, en in dat verschil zit jouw keuze.
"Het werd binnen een week bruin", vertelde de buurvrouw twee huizen verderop me, terwijl ze bij het lage haagje stond dat bij haar huis hoorde. Dat haagje is Engelse buxus, Buxus sempervirens Suffruticosa. Die plant is extreem vatbaar voor buxusziekte. Ze had hem niet geplant en er nooit iets op gespoten. Hij stond er al toen ze het huis kocht, en het grootste deel van de rij bestaat nu uit kale takken. Diezelfde middag heb ik mijn eigen planten gecontroleerd.
De plant is niet het enige wat je kwijtraakt. De schimmel laat overlevingsstructuren achter in de grond, en volgens Virginia Cooperative Extension kunnen die 5 tot 6 jaar blijven zitten. Zieke planten eruit halen en elk gevallen blaadje bij elkaar harken haalt de ziekteverwekker niet uit die grond. Je verliest de haag en het perk erbij. Plant je te snel weer buxus op dezelfde plek, dan zet je een nieuwe aankoop boven op een levend probleem.
Een buxus die tolerant is voor buxusziekte is nog steeds de moeite waard als je de klassieke plant wilt, zolang je het etiket nuchter leest. Tolerant en resistent zeggen iets over hoe goed een plant zich tegen de schimmel verweert. Geen van beide woorden betekent immuun. Sla Engelse buxus over bij het kopen, want geen enkele snoeiroutine compenseert hoe hard deze soort wordt getroffen. Vraag de kwekerij naar de cultivar bij naam in plaats van af te gaan op een bordje waarop alleen buxus staat.
Bij het onderhoud vraagt buxus meer dan andere planten. Schoon gereedschap is belangrijk, dus ontsmet je snoeischaar tussen buxusaanplantingen door en geef het middel minstens 5 minuten inwerktijd. Goed kijken is nog belangrijker. Buxusziekte kan een tuin vol buxus verwoesten als niemand de eerste plek op tijd ziet. Elke een of twee weken langzaam langs de haag lopen is het nuttigste wat je het hele seizoen doet. Bij een lang parterre is dat een klus die nooit ophoudt.
De alternatieven voor buxus zijn makkelijk te vinden, en geen ervan hoort tot de buxusfamilie, dus deze schimmel is hun probleem niet. Japanse hulst en yaupon-hulst verdragen allebei een strakke scheerbeurt en houden een scherpe lijn. Ligustrum vult een vorm snel op. Taxus en podocarpus geven je het donkere, dichte groen dat de meeste mensen sowieso voor ogen hebben als ze buxus zeggen. Levensboom en jeneverbes passen beter bij grotere kegels en spiralen dan bij kleine strakke bollen, dus stem de plant af op de vorm die je wilt.
Let ook op waarmee je het perk bedekt. Pachysandra terminalis, Pachysandra procumbens en Sarcococca horen alle drie tot dezelfde familie als buxus, en alle drie zijn ze vatbare waardplanten voor dezelfde schimmel. Een tapijt van pachysandra onder geschoren buxus is een klassiek strak beeld dat ongemerkt twee waardplanten in één perk zet. Als je een perk opnieuw inricht waar de haag is verdwenen, verdient de bodembedekker dezelfde heroverweging als de haag.
Wil je de buxuslook zonder die eindeloze klus? De vervangers van buxus laten zich allemaal goed scheren, en Japanse hulst is degene die ik zou planten. Hij houdt dezelfde strakke vormen, hij is geen waardplant voor deze ziekteverwekker, en de grond eronder blijft bruikbaar als de aanplant ooit mislukt. Wil je toch het echte werk? Koop een tolerante cultivar, houd je gereedschap schoon en controleer de haag vaak. Beide keuzes zijn verdedigbaar, en het verschil blijkt uit wat er met je grond gebeurt als een haag het begeeft.
Lees het volledige artikel: Vormsnoei: planten in vorm snoeien zonder ze te doden
