Kamerplant · Asteraceae
Dolfijnensnoer
Curio × peregrinus
Geef het een lichte plek en een lichte hand met de gieter, en een heel groepje dolfijnen buitelt vrolijk over de pot.
Helder indirect
10–25°C
tot -7°C
30–90 cm
Overzicht
Als je ooit een plant hebt gewild die een beetje magisch aanvoelt, is dit een fijne om mee te beginnen. Elk blad krult tot de vorm van een klein springend dolfijntje, en precies daarom vallen mensen ervoor, en de plant behoort tot de vrolijke composietenfamilie. Het is een gekweekte hybride, ontstaan door parelsnoer te kruisen met kaarsenplant, dus het was nooit een wilde plant, en de zachte slierten hangen over de pot en worden 30 tot 90 cm lang.
Dit is het geruststellende deel: dit plantje vergeeft veel. Helder, indirect licht en een grofkorrelige mix die snel opdroogt dekken het grootste deel van wat het nodig heeft, en het schudt een gemiste beurt water gemakkelijk van zich af, terwijl een lastigere kamerplant daaraan ten onder zou gaan. De enige fout die je echt moet vermijden, is de plant in een natte pot laten staan, want stilstaand water is wat de stengels vanaf de basis week en rot maakt, dus twijfel je, geef dan minder water.
Geef de plant een plekje hoog in huis, in een hangpot of op een hoge plank waar de slierten de ruimte hebben om te buitelen. Die ene keuze doet twee mooie dingen tegelijk: het laat de dolfijnbladeren goed uitkomen en houdt de licht giftige stengels veilig uit de buurt van huisdieren of kleintjes die er misschien aan willen proeven. Dit kan je echt goed.
Verzorging
De korte versie: geef het helder, indirect licht en een grofkorrelige cactusmix in een pot die goed afwatert, en geef pas water zodra de kleine blaadjes er een beetje gerimpeld uitzien, dan kunnen jij en deze plant het prima met elkaar vinden.
Licht
Zet de plant ergens waar hij het grootste deel van de dag helder, indirect licht krijgt, dicht bij een raam maar beschermd tegen de felle middagzon die de bladeren kan verbranden. Een beetje zachte ochtendzon is welkom, dus daar hoef je je geen zorgen over te maken. Vermijd wel een schemerige hoek, want die rekt de stengels langzaam uit en verzacht die mooie dolfijnvorm.
Water
Geef tijdens het groeiseizoen weinig water en laat de grofkorrelige mix helemaal opdrogen voordat je de gieter weer pakt. De plant is zo aardig om je te laten weten wanneer hij dorst heeft, want de blaadjes gaan er dan een beetje gerimpeld uitzien. Geef 's winters nauwelijks tot geen water, want kou en nattigheid samen zijn wat de stengels schaden, en terughoudendheid is dan de veiligere, makkelijkere keuze.
Bodem
Geef de plant een grofkorrelige, snel afwaterende cactus- of vetplantenmix die water meteen doorlaat in plaats van bij de wortels te laten staan. De plant is heerlijk onverschillig over de pH en voelt zich overal tussen 6,0 en 8,0 thuis, dus je hoeft je geen zorgen meer te maken over de cijfers en kunt je gewoon richten op goede drainage.
Temperatuur
Gewone kamertemperatuur van 10°C tot 25°C houdt de plant helemaal tevreden, en de meeste huizen bieden dat zonder enige moeite. De plant heeft geen geduld met vorst, dus haal hem ruim voordat de kou toeslaat comfortabel naar binnen.
Luchtvochtigheid
Over luchtvochtigheid hoef je je totaal geen zorgen te maken. Gewone kamerlucht past prima, en de plant houdt eigenlijk van de droge kant, dus er is geen streefwaarde om na te jagen en geen reden om te sproeien, wat juist de rot zou uitnodigen die je probeert te vermijden.
Bemesting
Een lichte voeding één keer per maand tijdens het groeiseizoen, van de lente tot vroeg in de herfst, is alles wat de plant vraagt, met een zachte, half verdunde algemene vloeibare meststof. Zodra de winter aanbreekt en de groei vertraagt, kun je het voeren achterwege laten en de plant laten rusten.
Snoeien
Wil je de vorm bijhouden of voller groei uitlokken, knip dan de hangende stengels met een schaar, en wees gerust, want de plant herstelt snel. Trek eerst handschoenen aan, want het sap van een verse snee kan de huid irriteren.
Verpotten
Reken op verpotten elke 1 tot 2 jaar, of iets eerder als de wortels het oppervlak vullen of uit de drainagegaten piepen. Ga slechts één maat groter naar een pot die goed afwatert, want een te grote pot houdt extra water vast waar de wortels liever niet in staan.
Formaat & plantafstand
Na verloop van tijd hangen de slierten een sierlijke 30 tot 90 cm en worden ze ongeveer even breed. Geef je plant een eigen hangpot met ruimte om te vallen, dan kunnen de dolfijntjes vrij naar beneden buitelen zonder in de buurt ergens in verstrikt te raken.
Problemen oplossen
Maak je geen zorgen als iets er niet goed uitziet, want bijna alles hier is op te lossen. Deze plant heeft eigenlijk maar twee problemen, en ze trekken in tegengestelde richtingen: te weinig water laat de dolfijntjes verschrompelen, terwijl te veel water de stengels zacht maakt en laat rotten. Kijk rustig even welke kant jouw plant op neigt voordat je water geeft, en de antwoorden hieronder helpen je verder.
Zachte, zwartende stengels die beginnen in te zakken
Dit is rot, en het ontstaat wanneer de mix natter blijft dan een vetplant ooit wil. De stengels worden zacht net bij de grond, de basis verkleurt donker, en vaak verraadt een zure geur het probleem. Verlies de moed niet: stop met water geven, snijd elke zachte stengel en wortel weg, en neem daarna een paar gezonde stekken om opnieuw te beginnen in grofkorrelige mix in een kleipot die kan ademen.
Oplossing:
- Stop met water geven en laat de mix opdrogen
- Verwijder en gooi verrotte stengels en wortels weg
- Neem gezonde stekken om te vermeerderen en begin opnieuw in een grofkorrelige, snel afwaterende mix
- Verpot in een kleipot met drainage om de verdamping te verbeteren
Verschrompelde of uitgerekte blaadjes die hun dolfijnvorm verliezen
Twee heel verschillende problemen kunnen dezelfde vermoeide aanblik geven, en beide zijn op te lossen. Een kurkdroge mix laat de dolfijntjes slap en gerimpeld worden, terwijl een te schemerige plek de stengels dun en bleek uitrekt totdat de bladvorm vervaagt. Geef de plant een flinke, doordrenkende beurt water zodra de blaadjes beginnen te verschrompelen, verplaats hem naar een lichtere plek, en knip alle spichtige groei weg zodat hij weer mooi compact volgroeit.
Oplossing:
- Geef flink water zodra de blaadjes beginnen te verschrompelen, en laat de mix daarna weer helemaal opdrogen
- Verplaats naar een lichtere plek met helder, indirect licht
- Knip spichtige, vervormde stengels weg om compacte nieuwe groei te stimuleren
Giftigheid
Dit is de ene plek waar je, ondanks een verder ontspannen aanpak, streng moet blijven. Elk deel van de plant bevat pyrrolizidine-alkaloïden en een irriterend sap, waardoor de plant echt giftig is voor katten en honden en een minder goede keuze rond andere huisdieren, vee en jonge kinderen. Niets ervan is bedoeld om te worden gegeten, en het sap kan op blote huid prikken, dus trek handschoenen aan wanneer je snoeit en houd de plant buiten nieuwsgierig bereik.
Giftig voor
Katten · Honden · Paarden · Konijnen · Vee · Vogels · Mensen
Katten Giftig
Een kat die aan de hangende slierten knaagt, wordt meestal ziek, krijgt diarree, kwijlt en wordt stil en suf. De bladeren bevatten pyrrolizidine-alkaloïden, dus het vriendelijkst is om de plant ver buiten springbereik op te hangen.
Honden Giftig
Een hond die eraan knaagt, zal waarschijnlijk overgeven, dunne ontlasting krijgen en een tijdje stil en moe worden. Dezelfde alkaloïden zijn de oorzaak, en het bittere sap kan ook de bek pijnlijk laten aanvoelen, dus houd de plant buiten bereik van nieuwsgierige neuzen.
Paarden Giftig
De oudersoort staat vermeld als giftig voor paarden, dus behandel deze plant hetzelfde. Naast een simpele maagverstoring kunnen de pyrrolizidine-alkaloïden in deze Curio-vetplanten bij herhaald grazen ook de lever belasten.
Konijnen Giftig
Dit is geen veilig hapje voor een konijn. Dezelfde alkaloïden die katten en honden last bezorgen, verstoren op dezelfde manier de darmen van een konijn, dus houd de slierten buiten het hok en van de vloer.
Vee Giftig
Grazende dieren kunnen er slecht op reageren, want de pyrrolizidine-alkaloïden stapelen zich bij herhaalde voeding op in de lever. Zet de plant goed omheind weg en ruim snoeisel meteen op zodat er niets te proeven overblijft.
Vogels Let op
Behandel de plant als verboden terrein voor vogels. De giftige stoffen in het blad maken dit een slechte metgezel voor huisvogels, dus hang de plant ergens op waar geen nieuwsgierige snavel bij kan.
Mensen Let op
Geen enkel deel van deze plant is voedsel, en een nieuwsgierige hap kan de maag van streek maken. Het sap kan ook op de huid prikken, dus draag handschoenen bij het snoeien en houd kleine kinderen vriendelijk weg van het trekken aan de slierten.
Draag handschoenen bij het snoeien of hanteren van afgesneden stengels, want het melkachtige, irriterende sap kan de huid irriteren.
Noodnummers
Nederland
Alarmnummer (spoed): 112
België
Antigifcentrum: 070 245 245
Variëteiten
Hier zit een geruststellende eenvoud in. Het dolfijnensnoer bestaat als één hybride in plaats van een lange lijst met benoemde cultivars, dus er is eigenlijk maar één plant om te leren kennen.
Curio × peregrinus (gewoon dolfijnensnoer)
Dit is de vertrouwde hybride die iedereen bedoelt met de naam, met gebogen, vertakte bladeren die welven als een groepje springende dolfijnen, dicht bij parelsnoer maar dan met die charmante gevorkte vorm.
Zo vermeerder je
Meer van deze plant maken is eenvoudig en echt leuk, en het is moeilijk om verkeerd te doen. Je hebt twee eenvoudige manieren om te proberen, en beide hebben weinig meer nodig dan een schaar en wat grofkorrelige grond.
StengelstekkenMakkelijk
Lente tot zomer tijdens actieve groei · Wortelt in ongeveer een maand
Knip in de lente of zomer, terwijl de plant groeit, een paar stekken van 8 tot 10 cm lang, verwijder voorzichtig de onderste blaadjes, en leg of duw ze zo dat de kale knopen tegen een vochtige, grofkorrelige mix rusten. Wortels komen gewillig uit die knopen, en een stek wortelt meestal binnen ongeveer een maand, dus geduld loont hier mooi.
AfleggenMakkelijk
Lente tot zomer · Ongeveer een maand om te wortelen
Afleggen is de zachtste route van allemaal. Zet een hangende stengel met een speldje tegen de compost zodat de knopen het oppervlak raken, laat hem aan de moederplant vastzitten terwijl hij ongeveer een maand wortelt, en knip hem dan simpelweg los zodra hij zichzelf verankerd heeft.
Mythes
Dolfijnensnoer is een wilde plant die je in de natuur kunt vinden.
De plant heeft nooit ergens uit zichzelf gegroeid. Het is een gekweekte hybride, Curio x peregrinus, ontstaan door parelsnoer (Curio rowleyanus) te kruisen met kaarsenplant (Curio articulatus), en precies uit die gelukkige combinatie komen de springende dolfijnbladeren voort.