Plasmodesmata zijn kleine tunnels die plantencellen met hun buren verbinden. Deze kanalen doorbreken de dikke celwanden en laten cellen materialen en signalen delen. Je planten gebruiken deze verbindingen om als één eenheid te functioneren in plaats van miljoenen afzonderlijke dozen die naast elkaar zitten.
Elk kanaal heeft een slim ontwerp dat ik fascinerend vind om te bestuderen. De buitenrand van een plasmodesma volgt het plasmamembraan van beide cellen. Door het midden loopt een dunne buis genaamd een desmotubule die verbinding maakt met het ER van elke cel. De ruimte tussen deze buis en het buitenmembraan laat kleine moleculen doorstromen. Deze kanalen in plantencellen werken als kleine snelwegen tussen naburige cellen in je planten.
De functie van plasmodesmata draait om het verplaatsen van dingen van cel naar cel. Suikers die in bladeren worden gemaakt, reizen door deze tunnels naar cellen die voedsel nodig hebben. Water en mineralen stromen ook op deze manier. Kleine eiwitten en zelfs sommige RNA-moleculen kunnen er ook doorheen glippen. Dit laat cellen bronnen delen zonder dingen over membranen te hoeven pompen.
Sommige plantenweefsels pakken duizenden plasmodesmata in elke celwand. Jonge groeiende weefsels hebben de meeste verbindingen nodig omdat ze zoveel materiaal delen. Je plant kan controleren hoe wijd deze kanalen op elk moment openstaan. Wanneer een cel geïnfecteerd raakt met een virus, kan deze zijn plasmodesmata sluiten om verspreiding te stoppen. Gezonde cellen houden hun kanalen wijd open voor maximaal delen.
Het belang van plasmodesmata komt het meest tot uiting wanneer je plant met stress te maken heeft. Als één blad een plaagaanval detecteert, stuurt het waarschuwingssignalen door deze tunnels. Andere bladeren ontvangen het alarm en versterken hun verdediging voordat de insecten zelfs maar arriveren. Toen ik dit voor het eerst zag gebeuren in laboratoriumtests, verbaasde de snelheid me nog steeds. Signalen kunnen in slechts seconden door een plant racen.
Zonder plasmodesmata zouden je planten niet als complete organismen kunnen reageren. Wortels zouden niet weten wat bladeren aan het doen zijn. Bloemen zouden geen signalen krijgen om te bloeien. Groeitopppen zouden geen manier hebben om te coördineren met de rest van de plant. Elk deel zou alleen werken in plaats van samen te werken.
Gezonde planten houden hun plasmodesmata open en goed werkend. Goed water en voedingsstoffen ondersteunen deze kleine structuren samen met al het andere. Wanneer je voor je tuin of kamerplanten zorgt, ondersteun je een uitgebreid netwerk van cel-tot-cel verbindingen. Deze verborgen kanalen maken het verschil tussen een stapel cellen en een levende, ademende plant.
Lees het volledige artikel: Structuur van plantencellen: Een uitgebreide gids
