Het grootste nadeel van een compostvat is de beperkte capaciteit. De meeste trommels bevatten slechts 65 tot 300 liter materiaal. Dat is snel vol tijdens het drukste tuinseizoen. Je kunt ook geen nieuw afval toevoegen aan een lading die aan het composteren is. Bovendien kosten compostvaten veel meer dan een simpele hoop of draadgazen bak.
Ik leerde de capaciteitsles afgelopen zomer op de harde manier. Mijn compostvat was ongeveer driekwart vol toen er een grote tuinopruimronde aankwam. Ik bleef tomatenstengels en pompoenblad voorbij de vullijn proppen. De trommel werd zo zwaar dat ik hem helemaal niet meer kon draaien. Hij stond gewoon twee weken stil totdat het materiaal genoeg was ingezakt om weer te bewegen. Die verloren tijd betekende dat de hele lading te laat klaar was.
Ladingsgewijs composteren is voor de meeste thuistuiniers een echt hoofdpijndossier. Zodra je een lading afsluit en begint te draaien, moet je hem met rust laten tot hij klaar is. Dat betekent dat je keukenafval nergens naartoe kan gedurende 8 tot 12 weken. Je eindigt met etensresten in zakken of een emmer op het aanrecht terwijl je wacht. Een open bak of hoop laat je op elk moment restjes erin gooien zonder erover na te denken.
Een van de minder voor de hand liggende problemen met compostvaten is het verlies van wormenactiviteit. Regenwormen doen fantastisch werk in open hopen en bakken. Ze eten materiaal op, laten rijke uitwerpselen achter en creëren luchttunnels terwijl ze zich verplaatsen. Maar compostvaten draaien en worden van binnen warmer dan 54°C. Wormen overleven dat draaien of die hoge temperaturen niet. Je verliest al die gratis biologische verwerking.
Prijs is nog een struikelblok. Een degelijk compostvat kost €100 tot €400, terwijl een simpele draadgazen bak zo'n €30 kost en een open hoop helemaal niets. Het compostvat geeft je snelheid, maar je betaalt flink voor die tijdwinst. Het frame en de as kunnen ook slijten na een paar jaar intensief gebruik. Reserveonderdelen zijn niet altijd makkelijk te vinden voor oudere modellen.
Wanneer je de nadelen van compostvaten vergelijkt met andere methoden, wordt het beeld duidelijker. Open hopen accepteren elk volume en wormen zijn er dol op. Bakken bieden een middenweg met enige ongediertebestrijding. Compostvaten ruilen capaciteit voor snellere afbraak en minder knaagdierproblemen. Geen enkele methode wint op alle fronten. De beste keuze hangt af van je tuingrootte, geduld en hoeveel afval je per week produceert.
Je kunt de meeste beperkingen omzeilen met een slimme opzet. Neem een model met twee kamers zodat de ene kant composteert terwijl je de andere vult met vers afval. Houd een klein emmertje op het aanrecht of een emmer van vijf liter met deksel bij je keuken voor dagen dat beide kamers vol zijn. Sommige mensen gebruiken een compostvat naast een simpele open hoop. Het vat verwerkt etensresten die ongedierte aantrekken, en de hoop neemt omvangrijk tuinafval op dat de trommel zou overbelasten.
Vul nooit meer dan tot de driekwartstreep, hoeveel afval je ook hebt. Een trommel die te vol is draait niet meer en verandert in een stinkend blok. Als je meer restjes produceert dan je compostvat aankan, voeg dan een tweede vat toe of start een wormenbak binnenshuis om het overschot op te vangen. Als je deze beperkingen kent voordat je koopt, bespaar je jezelf veel frustratie achteraf.
Ik sprak een vriendin die na één seizoen met haar compostvat was gestopt omdat ze steeds nieuw afval aan een halfklare lading bleef toevoegen. Het mengsel werd nooit af omdat vers materiaal de klok terugzet. Toen ik haar de truc met de twee kamers liet zien, gaf ze het nog een kans en haalde ze diezelfde herfst twee afgewerkte ladingen eruit. Het compostvat zelf was niet het probleem. Ze had alleen de juiste aanpak nodig om de beperkingen te omzeilen.
Lees het volledige artikel: Compostvat Gids voor Beginners
