Roślina doniczkowa · Moraceae
Fikus Audrey
Ficus benghalensis
Zaproponuj mu jasne, rozproszone światło i delikatne, regularne podlewanie, a ten łatwy w uprawie figowiec bengalski odwdzięczy się jako piękna, wybaczająca roślina doniczkowa.
Jasne rozproszone
18–27°C
do -1°C
30,5 m
Przegląd
Fikus Audrey to przyjazna, domowa odsłona Ficus benghalensis, figowca bengalskiego, który jest czczony jako drzewo narodowe Indii. W domu pozostaje schludną, niewielką, wyprostowaną rośliną z miękkim, niemal kredowobiałym pniem i delikatnymi, zielonymi liśćmi poprzecinanymi głębokimi żyłkami. Jeśli kiedykolwiek onieśmielał cię wrażliwy fikus lirowaty, uspokój się, bo to wybaczający figowiec, spokojniejszy i o wiele szybciej wybaczający potknięcie.
W klimacie wolnym od przymrozków ten sam gatunek wyrasta na olbrzyma, więc warto poznać ten kontrast. Życie zaczyna jako epifit osiadający na innym drzewie, a potem zapuszcza korzenie powietrzne, które grubieją w pnie, aż jedna roślina zamienia się w mały gaj. Twoja doniczkowa Audrey nigdy nie posunie się aż tak daleko. W doniczce pozostaje na wysokości mniej więcej 30 do 60 cm i całkowicie omija korzenie powietrzne.
Jedyne, czego naprawdę potrzebuje, to odrobina konsekwencji, co jest uspokajającą wiadomością dla początkującego ogrodnika. Jasne, rozproszone światło, podlewanie, gdy tylko wyschnie powierzchnia gleby, oraz stałe miejsce, w którym nie jest bez przerwy przestawiana, utrzymają ją w pięknej formie. Znajdź ten łagodny rytm, a odwdzięczy się stałym, nowym listowiem, a nawet jeśli podlewanie czasem się poślizgnie, roślina zwykle po prostu zrzuca kilka liści i wraca do formy.
Pielęgnacja
W skrócie: zapewnij mu jasne, rozproszone światło, podlewaj dopiero wtedy, gdy górne 5 do 7,6 cm gleby wyschnie, utrzymuj powietrze odrobinę wilgotne i pozwól mu odpoczywać w jednym stałym miejscu zamiast go przenosić.
Światło
Ustaw ją w jasnym, rozproszonym świetle przy oknie, gdzie słońce nigdy nie pada bezpośrednio na liście. Chętnie zniesie odrobinę bezpośredniego słońca albo cienia, ale zbyt mało światła sprawia, że staje się cienka i wyciągnięta, a liście zaczynają opadać.
Podlewanie
Poczekaj, aż górne 5 do 7,6 cm gleby będzie suche w dotyku, dopiero wtedy podlej, pozwól nadmiarowi odpłynąć i wylej to, co zbierze się w podstawce. Zimą, gdy wzrost zwalnia, ogranicz podlewanie. Rozmokłe korzenie to najszybszy sposób na utratę tej rośliny, więc w razie wątpliwości poczekaj jeszcze dzień.
Podłoże
Zasadź ją w dobrze przepuszczalnej ziemi doniczkowej, najlepiej rozluźnionej perlitem, by woda swobodnie przez nią przepływała. Nie jest wybredna co do pH i toleruje wartości od 6,0 do 8,0, co oznacza, że dobry drenaż liczy się tu znacznie bardziej niż sama chemia gleby.
Temperatura
Przyjemne pokojowe ciepło jest w sam raz, gdzieś w granicach 18°C do 27°C. Trzymaj ją z dala od zimnych przeciągów oraz gorącego, suchego powiewu z kratek grzewczych i klimatyzacji, bo obie te rzeczy mogą wywołać opadanie liści.
Wilgotność
Ten figowiec najlepiej czuje się przy wilgotnym powietrzu, w granicach 50% do 80%. Suche powietrze w domu, zwłaszcza zimą, może sprawić, że brzegi liści zaczną pękać, więc zgromadź swoje rośliny razem albo uruchom nawilżacz, jeśli twoje pomieszczenia bywają suche.
Nawożenie
Nawoź ją raz w miesiącu wiosną i latem płynnym nawozem do roślin doniczkowych, a zimą, gdy odpoczywa, przestań całkowicie. Blade, młode liście to jej cichy sposób proszenia o odrobinę azotu.
Przycinanie
Dobrze znosi przycinanie, więc formuj ją lub ogranicz jej rozmiar, kiedy tylko chcesz. Pamiętaj tylko o drażniącym, mlecznym soku, który sączy się z każdego cięcia, i noś rękawice, by chronić skórę i oczy przed kontaktem z sokiem.
Przesadzanie
Przesadź ją do większej doniczki późną zimą lub wczesną wiosną, i nie ma potrzeby się spieszyć, bo dość dobrze znosi lekkie stłoczenie korzeni. Korzenie wystające przez otwory drenażowe, okrążające bryłę korzeniową albo woda przelatująca prosto przez podłoże to jej sposób na powiedzenie, że jest gotowa.
Rozmiar i rozstawa
Jako roślina doniczkowa Audrey utrzymuje się na wysokości około 30 do 60 cm, co stanowi łagodne towarzystwo w porównaniu z górującym drzewem o wysokości 30 m, jakim ten gatunek staje się na wolności. Zostaw jej wystarczająco dużo przestrzeni, by powietrze mogło swobodnie krążyć wokół liści, tak by nie zatłaczała sąsiadujących roślin.
Rozwiązywanie problemów
Większość problemów z fikusem Audrey sprowadza się do podlewania albo zmiany, na którą roślina nie była gotowa, a liście pierwsze o tym informują. Zauważ te wczesne oznaki, a naprawisz sytuację, zanim spadnięcie kilku liści zamieni się w goły pęd. Znajdź poniżej to, co widzisz, i zareaguj delikatnie, dopóki to jeszcze pomaga.
Więdnięcie i żółknięcie z miękkimi, rozmiękłymi korzeniami
To gnicie korzeni, które wkrada się, gdy korzenie pozostają nasiąknięte bez możliwości odpłynięcia wody. Wysuń roślinę z doniczki i poszukaj brązowych, miękkich korzeni o kwaśnym zapachu, i staraj się nie panikować, jeśli je znajdziesz. Przytnij zepsute korzenie, przesadź roślinę w świeżą, szybko odsączającą mieszankę, a na przyszłość pozwalaj powierzchni wyschnąć przed podlaniem i trzymaj podstawkę pustą, a roślina będzie mogła wrócić do zdrowia.
Rozwiązanie:
- Ogranicz podlewanie
- Przesadź w dobrze przepuszczalną mieszankę i przytnij zgniłe korzenie
- Upewnij się, że doniczka swobodnie odsącza wodę, i opróżniaj podstawki
Liście opadają wszystkie naraz
Nie martw się, bo figowiec zrzucający liście po prostu mówi ci, że coś się zmieniło, może zbyt mokra doniczka, chłodny przeciąg, albo nawet przeniesienie w nowy kąt. Przelewanie prowadzi tę listę, więc najpierw sprawdź glebę palcem i poczekaj, aż wyschnie kilka wierzchnich centymetrów, zanim znów podlejesz. Umieść roślinę w jednym jasnym, wolnym od przeciągów miejscu i oprzyj się pokusie ciągłego przenoszenia jej, a świeże liście wrócą same.
Rozwiązanie:
- Ustabilizuj warunki: trzymaj w jasnym, rozproszonym świetle, z dala od kratek grzewczych, klimatyzacji i zimnych przeciągów
- Podlewaj tylko wtedy, gdy wyschnie kilka wierzchnich centymetrów gleby; nigdy nie zostawiaj doniczki w stojącej wodzie
- Wznów lekkie nawożenie w sezonie wzrostu, jeśli liście są blade (niedobór azotu)
Nakrapiane lub lepkie liście z pajęczynkami albo drobnymi wypukłościami
Drobne nakrapiania, lepki nalot albo maleńkie wypukłości wzdłuż pędów oznaczają, że osiedliło się kilka szkodników, zwykle przędziorki, tarczniki albo mączliki, a nad wilgotną glebą unoszą się grzybiarki. Nie martw się, bo przetarcie i dokładne spłukanie zmyje większość z nich, a następnie mydło owadobójcze lub olejek ogrodniczy powtarzany zgodnie z etykietą dokończy sprawę. Pozwolenie powierzchni gleby wyschnąć między podlewaniami po cichu przepędza grzybiarki.
Rozwiązanie:
- Umyj liście i spłucz szkodniki
- Zastosuj mydło owadobójcze lub olejek ogrodniczy zgodnie z etykietą
- Pozwól powierzchni gleby wyschnąć, by zniechęcić grzybiarki
Brązowe i żółte znaki pojawiające się na liściach
Plamy na liściach niemal zawsze są delikatną wskazówką dotyczącą powietrza i wody wokół rośliny. Miękkie, rozlewające się znaki oznaczają, że powietrze jest zbyt nieruchome, a gleba zbyt mokra, podczas gdy suche, jasnobrązowe plamy po prostu mówią, że roślina jest spragniona. Wpuść trochę cyrkulacji powietrza, trzymaj krople z dala od liści i wyrób sobie stały nawyk podlewania, a roślina sama się naprawi.
Rozwiązanie:
- Popraw cyrkulację powietrza i unikaj zwilżania liści
- Podlewaj regularnie i usuwaj nadmiar wody
Brzegi liści robią się kruche i pękają
Za tym stoi suche powietrze w domu, i ujawnia się to najbardziej zimą, gdy włącza się ogrzewanie. Zgromadź swoje rośliny blisko siebie, uruchom nawilżacz albo postaw doniczkę na tacy z żwirem, by podnieść wilgotność w kierunku 50% do 80%. Trzymanie jej z dala od kratek grzewczych pomaga bardziej niż cokolwiek innego, bo ten gorący podmuch wysusza liście szybciej niż wszystko inne.
Rozwiązanie:
- Podnieś wilgotność (zgrupuj rośliny, użyj nawilżacza albo tacy z żwirem)
- Trzymaj z dala od kratek grzewczych
Skóra reaguje po dotknięciu przyciętych pędów
Mleczny sok lateksowy zawiera fycynę i psoralen i może zostawić skórę zaczerwienioną i podrażnioną wszędzie tam, gdzie dotknie. Ponieważ reakcja pojawia się po przycinaniu albo złamaniu pędu, przyczynę łatwo rozpoznać. Od razu opłucz miejsce kontaktu wodą z mydłem i zakładaj rękawice za każdym razem, gdy przycinasz albo bierzesz sadzonkę, a pozostaniesz bezpieczny.
Rozwiązanie:
- Umyj skórę wodą z mydłem po kontakcie
- Noś rękawice podczas przycinania lub pobierania sadzonek
Toksyczność
To piękna roślina do wspólnego życia, ale nie taka, którą warto jeść ani zostawiać w zasięgu obgryzającego zwierzęcia. Liście i mleczny sok zawierają fycynę i psoralen, które lekko podrażniają usta, żołądek i skórę zarówno u kotów, psów, jak i u ludzi. Reakcja bywa zwykle łagodna, a nie groźna, ale żadna część nie jest bezpieczna do skubania, więc trzymaj roślinę poza zasięgiem zwierząt i dzieci oraz zakładaj rękawice podczas przycinania.
Toksyczna dla
Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki · Ludzie
Koty Łagodna
Jeśli ciekawski kot nadgryzie liść albo dotknie soku, spodziewaj się ślinienia i być może odrobiny wymiotów, wraz z obolałą buzią i brzuszkiem. Dolegliwość jest realna, ale pozostaje łagodna, a większość kotów czuje się znów dobrze, gdy tylko odejdzie i zostawi roślinę w spokoju.
Psy Łagodna
Pies, który ugryzie pęd albo liść, prawdopodobnie będzie się ślinił i czuł mdłości, czasem z wymiotami. Ten sam sok może zaczerwienić skórę wokół pyska tam, gdzie jej dotknie.
Konie Łagodna
U konia mleczny sok podrażnia usta i żołądek, prowadząc do ślinienia i lekkiego rozstroju trawienia. Tam, gdzie lateks styka się ze skórą, może zostawić pysk wrażliwy.
Króliki Ostrożnie
Te same fycyna i psoralen, które szkodzą kotom i psom, sprawiają, że te liście to zła przekąska także dla królika. Umieść roślinę gdzieś poza zasięgiem, by skubnięcie nigdy się nie zdarzyło.
Zwierzęta gospodarskie Ostrożnie
Zwierzęta wypasane, które dosięgną liści, mogą doświadczyć tej samej obolałej buzi i żołądka, jakie sok wywołuje u innych ssaków. Ogrodź roślinę wszędzie tam, gdzie zwierzęta gospodarskie mogłyby się do niej dobrać.
Ptaki Ostrożnie
Nic tutaj nie jest bezpieczne do zjedzenia przez ptaka, a drażniący sok oznacza, że ciekawskiego ptaka znacznie lepiej trzymać z dala od liści i wszelkich przyciętych pędów.
Ludzie Ostrożnie
Żadna część tej rośliny nie nadaje się na talerz, a sok lateksowy może zaczerwienić skórę przy kontakcie, więc załóż rękawice przed przycinaniem. Pilnuj, by małe dzieci nie obgryzały liści, co może pozostawić bolesność w buzi.
Mleczny sok lateksowy może podrażniać skórę; noś rękawice podczas przycinania lub pobierania sadzonek
Numery alarmowe
Polska
Ośrodek toksykologiczny (Warszawa): 22 619 66 54
Odmiany
Fikus Audrey pojawia się głównie pod jedną nazwą, choć na półce z roślinami doniczkowymi możesz natrafić na bliskiego kuzyna. Oto dwie odmiany, które warto od siebie odróżnić.
'Audrey'
To łagodna, kompaktowa forma doniczkowa sprzedawana po prostu jako fikus Audrey, osiągająca około 30 do 60 cm, z miękkim, białawym pniem i bogato użyłkowanymi, zielonymi liśćmi, pozostająca jednym z najłatwiejszych fikusów w uprawie.
Chandelier Happiness
Wyprostowana odmiana sięgająca nieco wyżej, osiadająca na wysokości około 60 do 120 cm, z owalnymi liśćmi w łagodnej, średniej zieleni.
Jak rozmnażać
Możesz wyhodować nowe rośliny z Audrey, którą już kochasz, choć wymaga to nieco więcej cierpliwości niż ukorzenianie łatwej, zwisającej pnączy. Tak czy inaczej będziesz nacinać pędy, które sączą drażniący sok, więc przez cały czas noś rękawice.
Odkłady powietrzneŚrednia
Dowolna pora roku (na poziomie rodzaju, Clemson); NC State wymienia też odkłady powietrzne dla F. benghalensis · Nieznany
Odkłady powietrzne to łagodniejsza, bardziej niezawodna droga do nowej rośliny, a fikusy chętnie się na nią godzą o dowolnej porze roku. Nacinasz fragment pędu, owijasz go wilgotnym mchem, aż pojawią się korzenie, a następnie odcinasz ukorzeniony fragment. Nacięta tkanka sączy drażniący lateks, więc przez całą pracę noś rękawice, a wszystko będzie w porządku.
Sadzonki pędoweŚrednia
Najlepiej pobierać latem (na poziomie rodzaju, Clemson); NC State wymienia sadzonki pędowe dla tego gatunku · Nieznany
Ukorzenianie sadzonki pędowej też działa, a lato to najlepszy moment, by ją pobrać, gdy roślina rośnie z zapałem. Odetnij zdrowy pęd i posadź go, by się ukorzenił. Ucięty koniec sączy mleczny lateks, który szczypie skórę, więc przez cały czas noś rękawice, a praca pozostanie przyjemna.
Mity
Koty i psy są całkowicie bezpieczne przy fikusie Audrey, bo nic w nim nie jest dla nich toksyczne.
Niestety nie. ASPCA oznacza cały rodzaj Ficus jako toksyczny dla kotów, psów i koni za sprawą fycyny i psoralenu, a NC State określa ten gatunek jako trujący dla kotów, psów i ludzi poprzez liście i sok. Trzymaj ją wysoko i poza zasięgiem zwierząt domowych i dzieci, a każdy pogryziony liść niech będzie sygnałem, by zadzwonić do weterynarza.
Podobnie jak w przypadku wielu ukochanych roślin doniczkowych, substancją drażniącą jest tu z pewnością szczawian wapnia.
Łatwo o taką pomyłkę, ale nie. Podrażnienie pochodzi z mlecznego soku lateksowego, który niesie enzym proteolityczny zwany fycyną wraz z psoralenem, a nie z kryształków szczawianu wapnia, jakie znajdziesz w roślinach takich jak potos czy difenbachia.
To z pewnością nic więcej niż mała roślina na stolik, a te górujące banianowce z opadającymi korzeniami powietrznymi muszą należeć do innego gatunku.
To jedna i ta sama roślina, Ficus benghalensis, drzewo narodowe Indii. Trzymana w domu jako Audrey pozostaje na wysokości około 30 do 60 cm i nigdy nie wypuszcza korzeni powietrznych, jednak na wolności to figowiec dusiciel, który zaczyna życie jako epifit, wspina się do mniej więcej 30 m i zapuszcza korzenie podporowe, które grubieją w pnie.
Źródła
- Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens Kew
- NC State Extension Gardener Plant Toolbox
- ASPCA Animal Poison Control ('Fig')
- UF/IFAS Center for Aquatic and Invasive Plants, University of Florida
- Clemson Cooperative Extension HGIC (Weeping Ficus)
- Missouri Botanical Garden Plant Finder (Ficus benjamina)