Roślina ozdobna · Berberidaceae
Epimedium
Epimedium grandiflorum
Wybaczające błędy, odporne na jelenie i dobrze czujące się w suchym cieniu, epimedium po cichu pokrywa ziemię tam, gdzie niewiele innych roślin się przyjmie.
Półcień
Co 7–14 dni
do -29°C
25–46 cm
Przegląd
Jeśli masz cienisty, przerośnięty korzeniami zakątek pod drzewami i krzewami, w którym nic nie chce się przyjąć, epimedium to roślina, która cię wynagrodzi. Należy do rodziny berberysowatych i tworzy powolne, zdyscyplinowane kępy druciastych łodyg i sercowatych listków. Wiosną wznosi przewiewne kiście małych, ostrogowatych kwiatów, uroczych kwiatów, które przyniosły jej nazwy takie jak czapka biskupia czy skrzydła wróżki.
Choć kwiaty są piękne, to liście dają dłuższą przyjemność. Świeży przyrost często rozwija się z czerwonym lub brązowym odcieniem, zanim przejdzie w zieleń, a wiele odmian zachowuje liście długo w zimę. Przytnij zmęczone, stare ulistnienie do samej ziemi pod koniec zimy, a nowy wiosenny przyrost pojawi się czysty, z kwiatami stojącymi wyraźnie i dumnie ponad nim.
Najlepsze jest to, że gdy tylko się zadomowi, epimedium niemal niczego od ciebie nie wymaga. Lekceważy jelenie i króliki, dobrze radzi sobie w suchym cieniu pod dojrzałymi drzewami i rozrasta się we własnym, łagodnym tempie za pomocą kłączy w niską, zwartą okrywę gruntu. Daj mu sezon lub dwa na zadomowienie, a po cichu zasłuży sobie na miejsce w twoim ogrodzie na dziesięciolecia.
Pielęgnacja
W skrócie: zapewnij mu częściowy do pełnego cień w luźnej, kwaśnej, bogatej w materię organiczną glebie, podlewaj, dopóki się nie zadomowi, i dziel kępy co kilka lat, aby pozostały gęste i żywotne.
Światło
Epimedium najlepiej czuje się w częściowym do pełnego cieniu, w łagodnym, cętkowanym świetle, jakie znajdziesz pod drzewami i po północnej stronie muru. Odrobina łagodnego porannego słońca jest w porządku, ale gorące popołudniowe słońce przypali brzegi liści, zwłaszcza gdy gleba jest sucha.
Podlewanie
Dopóki nowe rośliny się ukorzeniają, utrzymuj je stale wilgotne, podlewając co 7 do 14 dni, gdy górna połowa gleby wysycha. Gdy już się zadomowią, kłącza magazynują wystarczająco wilgoci, by przetrwać suchy cień i krótkie okresy suszy, choć bardziej nasłonecznione stanowiska na północy docenią odrobinę dodatkowej wody latem.
Podłoże
Zapewnij mu luźną, dobrze przepuszczalną, bogatą w materię organiczną glinę próchniczną o odczynie lekko kwaśnym, w okolicach pH 5,0 do 7,0. Nie lubi ciężkiej, mokrej ziemi i nie zniesie gleby zasadowej, więc wkop trochę kompostu lub próchnicy liściowej przed sadzeniem, a roślina ci to wynagrodzi.
Temperatura
To wytrzymała, mrozoodporna bylina, która radzi sobie w zakresie mniej więcej -29°C do 30°C. Ochrona zimowa nie jest potrzebna nigdzie w jej zasięgu; roślina po prostu przechodzi w spoczynek albo zachowuje zwietrzałe liście przez cały chłodny okres.
Wilgotność
Zwykła wilgotność powietrza na zewnątrz w zupełności jej wystarcza i nie ma tu żadnej liczby, którą trzeba by pilnować. Naprawdę liczy się stała wilgotność gleby przy korzeniach, dużo bardziej niż wilgoć w powietrzu.
Nawożenie
Nawoź ją lekko wiosną, gdy pojawia się nowy przyrost, używając zbalansowanego nawozu albo delikatnej warstwy kompostu czy materii organicznej rozłożonej na powierzchni. To skromna roślina pod względem nawożenia, więc jedna dawka na sezon w zupełności jej wystarczy.
Przycinanie
Przytnij stare lub zniszczone przez zimę ulistnienie pod koniec zimy, tuż przed pojawieniem się nowego przyrostu, aby wiosenne kwiaty mogły zabłysnąć. Poza tym jednym corocznym przycięciem roślina nie wymaga od ciebie żadnego innego cięcia.
Przesadzanie
W gruncie wykopuj i dziel kępy co 3 do 4 lat, wczesną wiosną lub jesienią, aby pozostały żywotne. Słabnące kwiaty, wolniejszy wzrost lub zatłoczony, ściśnięty środek to łagodne sygnały, że nadszedł czas.
Rozmiar i rozstawa
Rośliny osiągają około 25 do 46 cm wysokości i rozrastają się na 30 do 61 cm szerokości. Sadź je w odstępach około 30 do 60 cm, a we własnym, niespiesznym tempie same zamkną przerwy w jedną ciągłą okrywę.
Kiedy sadzić
Epimedium jest wytrzymałe i cierpliwe, więc masz wygodne okno czasowe do działania. Sadź nowe rośliny wiosną lub jesienią, gdy gleba pozostaje chłodna i wilgotna, a następnie wypatruj delikatnych kwiatów od kwietnia do czerwca, zanim przez resztę roku główną rolę przejmie ulistnienie.
Typowe miesiące dla klimatu umiarkowanego: w cieplejszych regionach zaczynaj wcześniej, a tam, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej, sadź później.
- Sadzenie: Wiosną lub jesienią
- Zbiory: Od kwietnia do czerwca (wiosna)
Mrozoodporność
Temperatura: do -29°C
Rozwiązywanie problemów
Epimedium pozostaje niezwykle bezproblemowe, a gdy coś jednak pójdzie nie tak, niemal zawsze widać to na liściach. Kilka znanych szkodników i sporadyczny wirus obejmują niemal wszystkie przypadki. Znajdź poniżej obraz pasujący do twojej sytuacji i zareaguj wcześnie, zanim problem zdąży się rozprzestrzenić.
Liście wyglądają na nakrapiane, prążkowane lub dziwnie skręcone
Jeśli zauważysz plamiste, żółto-zielone nakrapianie, prawdopodobną odpowiedzią jest wirus mozaiki, a to mszyce przenoszą go z rośliny na roślinę. Nie ma na to lekarstwa, więc najlepiej dla reszty ogrodu jest wykopać mocno dotknięte kępy i wyrzucić je, zamiast kompostować. Pilnuj mszyc na miękkim młodym przyroście i dziel wyłącznie rośliny, które wyglądają czysto i zdrowo.
Rozwiązanie:
- Usuń i zniszcz mocno zainfekowane rośliny, ponieważ nie ma lekarstwa na tego wirusa
- Kontroluj mszyce jako wektor, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa
- Unikaj rozmnażania z zainfekowanych roślin
Poszarpane dziury wygryzione na wylot w liściach
Dziury i poszarpane brzegi z błyszczącymi śladami śluzu w pobliżu zwykle oznaczają ślimaki, które żerują po zmroku, podczas gdy ryjkowcowate zostawiają własne, schludne, drobne nacięcia wokół brzegów. Nie martw się, to łatwe do opanowania: wyjdź wieczorem i zbierz ślimaki ręcznie, albo rozłóż wokół kęp pierścień przynęty lub barierę. Uprzątnięcie wilgotnej ściółki liściowej odbiera obu szkodnikom chłodne, wilgotne schronienie, którego szukają.
Rozwiązanie:
- Zbieraj ślimaki ręcznie wieczorem
- Użyj przynęt na ślimaki lub barier wokół kęp
- Usuń resztki roślinne, które dają szkodnikom schronienie
Zbrązowiałe, kruche brzegi wzdłuż liści
Przypalenie liści zwykle pojawia się, gdy roślina stoi w gorącym popołudniowym słońcu, a przesuszona gleba tylko to pogarsza. Dobra wiadomość jest taka, że kępy schowane w prawdziwym cieniu pozostają czyste i ładne. Przenieś słabnącą roślinę w cętkowany lub pełny cień, bądź nieco hojniejszy z wodą na bardziej nasłonecznionych stanowiskach, a warstwa ściółki pomoże utrzymać tę wilgoć dokładnie tam, gdzie chcą jej korzenie.
Rozwiązanie:
- Przenieś lub sadź rośliny w częściowym do pełnego cieniu
- Zapewnij dodatkowe letnie podlewanie w bardziej nasłonecznionych miejscach
- Ściółkuj, aby zachować wilgotność gleby
Toksyczność
Oto uspokajająca wiadomość dla domów ze zwierzętami i maluchami: epimedium nie jest trujące. Nie zawiera żadnej toksyny, która mogłaby zaszkodzić kotom, psom, koniom czy zwierzętom gospodarskim, a jego młode liście są nawet jedzone jako gotowana zielenina. Sadź je, gdzie tylko chcesz, i nie martw się ciekawskim skubnięciem.
Bezpieczna dla
Ludzie · Koty · Psy · Konie · Króliki · Zwierzęta gospodarskie · Ptaki
Koty Brak
Możesz być spokojny w towarzystwie ciekawskich kotów, bo epimedium jest bezpieczne dla kotów. Próbne skubnięcie nie zawiera żadnej toksyny, która mogłaby rozchorować kota.
Psy Brak
Pies może kopać i gryźć w pobliżu rabaty bez żadnych obaw, bo żadna część rośliny nie jest dla niego trująca.
Konie Brak
Konie są tu bezpieczne. Jeśli pasący się koń zje kęs rośliny, ulistnienie jest nietoksyczne i nie wyrządzi żadnej szkody.
Króliki Brak
Króliki zwykle ją omijają, co jest raczej dyskretnym plusem dla ciebie niż powodem do zmartwień. Roślina jest odporna na króliki i nietoksyczna, więc okazjonalne ugryzienie nie sprawia żadnych kłopotów.
Zwierzęta gospodarskie Brak
Wypasające się bydło, kozy i owce nie są narażone na żadne zatrucie epimedium, bo nie zawiera niczego, co mogłoby im zaszkodzić.
Ptaki Brak
Ptaki, które dziobią liście lub żerują w pobliżu, nie są narażone na żadne niebezpieczeństwo ze strony tej rośliny.
Ludzie Brak
Ludzie są całkowicie bezpieczni w otoczeniu epimedium, a młode liście są nawet jedzone jako gotowana zielenina po namoczeniu i ugotowaniu. Dopóki dobrze nie poznasz tego sposobu przygotowania, po prostu ciesz się nim jako rośliną ozdobną.
Nie są potrzebne żadne szczególne środki ostrożności w przypadku tej nietoksycznej, ozdobnej okrywy gruntu.
Odmiany
Istnieją setki odmian epimedium do odkrycia, wyhodowanych ze względu na kolor kwiatów i kształt liści. Kilka z nich stale pojawia się w ogrodach cienistych i naprawdę warto poznać je z nazwy.
Epimedium × rubrum
Czerwone epimedium oferuje karminowo-jasnożółte, dwubarwne kwiaty wzniesione ponad wiosennymi liśćmi, które przy rozwijaniu czerwienieją.
Epimedium × youngianum Niveum
Jeśli chcesz czegoś zgrabnego i jasnego do cienistego kącika, to śnieżnobiałe epimedium pozostaje kompaktowe i rozwija czysto białe kwiaty.
Epimedium × versicolor Sulphureum
Ta bezproblemowo rozrastająca się odmiana daje delikatne, siarkowożółte kwiaty i zwykle zachowuje liście podczas łagodnych zim.
Amber Queen
Amber Queen wynagradza cię długim okresem kwitnienia bursztynowo-żółtymi kwiatami niesionymi na wysokich, ostrogowatych łodygach.
Rośliny towarzyszące
Sadź obok
Funkia: Ma te same leśne wymagania: półcień do pełnego cienia oraz wilgotną, próchniczą glebę, a przy tym kontrastuje fakturą liści.
Paprocie: Rosną w tych samych zacienionych, próchnicznych miejscach i dopełniają delikatne ulistnienie epimedium.
Ciemiernik: Kolejna cieniolubna bylina odporna na jelenie, która dobrze komponuje się w leśnych rabatach i ma podobne wymagania pielęgnacyjne.
Jak rozmnażać
Epimedium rozmnaża się w najłagodniejszy, najprostszy możliwy sposób, po prostu przez podział ustabilizowanej kępy. Wykop ją, podziel, posadź fragmenty ponownie, a z jednej rośliny będziesz mieć kilka.
PodziałŁatwa
Wczesna wiosna lub jesień · Od jednego do dwóch sezonów wegetacyjnych
Uzyskanie kolejnych epimedium jest cudownie proste, wystarczy tylko podział. Delikatnie wykop ustabilizowaną kępę wczesną wiosną lub jesienią, a następnie potnij kłącza na fragmenty, z których każdy zachowa zdrowe korzenie i kilka pąków, i od razu wsadź je z powrotem do ziemi. Powtarzaj co 3 do 4 lat, aby roślina matczyna pozostała silna, a każdemu nowemu fragmentowi daj od jednego do dwóch sezonów wegetacyjnych, by odnalazł się i pewnie zakwitł.
Mity
Epimedium jest trujące dla kotów i psów.
Możesz odłożyć to zmartwienie na bok: ASPCA nie wymienia epimedium wśród roślin toksycznych, a zaufane źródła ogrodnicze nie zgłaszają żadnej toksyczności. To odporna na jelenie i króliki okrywa gruntu do cienia, a jej młode liście są nawet jedzone jako gotowana zielenina. Epimedium jest bezpieczne do uprawy w otoczeniu zwierząt domowych i dzieci.